Yıl 2019, Cilt 8 , Sayı 1, Sayfalar 67 - 86 2019-06-30

Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980)

Adem Gürbüz [1]


Aile kurumu, farklı cinslerin evlenmesi yoluyla oluşur ve toplumun temel yapı taşlarından birini teşkil eder. Görücü usulü evlilikler de toplumda sık rastlanan evlenme şekillerindedir ve yapılan araştırmalara göre ülkemizdeki en yaygın evlenme şeklidir. Aşkın ötelendiği (en az bir taraf için) ve mantığın öne çıkarıldığı bu tür evliliklerde, aile büyüklerinin veya aracıların rolü oldukça büyüktür. Çünkü aracılar (elçiler), evlenecek çiftler adına sorumluluk almakta ve iki tarafı bir araya getirmektedir. Görücü usulü evliliklerin gelenek boyutu da ihmal edilmemelidir. Özellikle kapalı toplumlarda en geçerli evlilik şekli, görücü usulü evliliklerdir. Çünkü kadın ve erkeğin birbirini tanıma imkânının olmadığı yerlerde doğal olarak görücülük uygulaması gelişir.

Romanlar, bünyesinde yaşanılan toplumdan izler taşır. Her ne kadar kurgu da olsa, romanlardan hareketle toplumların kültürleri, gelenekleri, yaşantıları vb. hakkında bilgiler elde etmek mümkündür. Bu çalışmada 1971-1980 dönemi romanlarındaki görücü usulü evlilikler ortaya çıkarılacaktır. Bu tür evliliklerin nasıl ortaya çıktığı, tarafların rızasının olup olmadığı, hangi tür romanlarda sıkça karşılaşıldığı, aracıların üstlendikleri fonksiyonlar vb. irdelenecektir. Ayrıca ilgili dönemdeki istatistiksel çalışmalardan da yararlanılacak, karşılaştırmalar yapılacak ve bunun neticesinde bazı değerlendirmelerde bulunulacaktır. 

Görücü usulü evlilik, roman, gelenek, tema
  • Acar, İ. (2005). İslam Hukuku Açısından Nişanlanma. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (23), 71-94.
  • ASPB. (2006). Türkiye Aile Yapısı Araştırması. Ankara: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı.
  • ASPB. (2011). Türkiye Aile Yapısı Araştırması. Ankara: T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı.
  • Atılgan, Y. (2014). Anayurt Oteli. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Bağlı, M. & Sever, A. (2005). Tabulaştırılan/Tabulaşan Kurumun (Ailenin) Kurbanlıklar Edinme Pratiği: Levirat ve Sororat. Aile ve Toplum (8), 9-22.
  • Bal, H. (2014). Siyaset Teorisinde ‘Otorite’ Kavramı. Turkish Studies (2), 247-255.
  • Canan, İ. (1988). Hadis Ansiklopedisi Kütüb-i Sitte (Cilt 17). İstanbul: Akçağ Yayınevi.
  • Cilasun, R. (2010). Bir Annenin Feryadı. İstanbul: Ebru Yayınları.
  • Cilasun, R. (2014). Beklenen Sabah. İstanbul: Ebru Yayınları.
  • Cilasun, R. (2015). Haram Lokma. İstanbul: Ebru Yayınları.
  • Coşkun, B. (2011). Halide Nusret Zorlutuna’nın Romanlarını Kronotopik Okuma. Turkish Studies (6/1), 860-877.
  • Cumalı, N. (1990). Aşk da Gezer. İstanbul: İnkılap Kitabevi.
  • Çimen, L. K. (2008). Türk Töresinde Kadın ve Aile. İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
  • Çokum, S. (1978). Zor. İstanbul: Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları.
  • DİB. (2008). İlmihal II. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  • DİB. (2011). Kur’an-ı Kerim ve Meâli. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları.
  • Doğan, H. Z. (1991). Aile Yapısının Durumsal Çözümlemesi. Aile ve Toplum (1), 23-34.
  • Duben, A. & Behar, C. (2014). İstanbul Haneleri: Evlilik, Aile ve Doğurganlık 1880-1940 (Çeviren: N. Mert). İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
  • Eren, A. (2013). İslam’da Evlilik ve Aile Eğitimi 1. İstanbul: Sağlam Yayınevi.
  • Erkal, M. E. (1993). Türk Aile Yapısı ve Bazı Meseleler. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Konferansları Dergisi (1), 15-21.
  • Fındıkoğlu, Z. (1991). Türklerde Aile İçtimaiyatı. içinde Aile Yazıları 1- Temel Kavramlar, Yapı Tarihî Süreç (s. 13-36, Derleyen: B. Dikeçligil & A. Çiğdem). Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı.
  • İleri, S. (2010). Bir Akşam Alacası. İstanbul: Everest Yayınları.
  • Kaplan, M. (1997). Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar 1. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  • Kazancı, A. L. (2005). Son Fırtına. İstanbul: İpek Yayıncılık.
  • Kazancı, A. L. (2011a). Bir Vicdan Uyanıyor. İstanbul: Ensar Neşriyat.
  • Kazancı, A. L. (2011b). Üvey Anne. İstanbul: Ensar Neşriyat.
  • Kemal, Y. (2009). Demirciler Çarşısı Cinayeti. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Kudret, C. (1976). Karıncayı Tanırsınız. İstanbul: İnkılap ve Aka Kitabevleri.
  • Miyasoğlu, M. (1997). Dönemeç. İstanbul: Konak Yayınları.
  • Okçu, E. I. (2015). Sancı. İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları.
  • Polat, Ö. (2011a). Dilan. İstanbul: Evrensel Basım Yayın.
  • Polat, Ö. (2011b). Saragöl. İstanbul: Evrensel Basım Yayın.
  • Polat, Ö. (2013). Mahmudo İle Hazel. İstanbul: Evrensel Basım Yayın.
  • Sayar, A. (2002). Dik Bayır. İstanbul: Ötüken Neşriyat.
  • Sayar, A. (2011). Can Şenliği. İstanbul: Ötüken Neşriyat. Tahir, K. (2004). Bir Mülkiyet Kalesi. İstanbul: Tekin Yayınevi.
  • Tahir, K. (2013). Damağası. İstanbul: İthaki Yayınları.
  • Topçu, M. (2015). Yaşar Kemal’in Romanlarında Halk Kültürü Etkisi. Ankara: Grafiker Yayınları.
  • Türkdoğan, O. (1992). Türk Ailesinin Genel Yapısı. içinde Sosyo-Kültürel Değişim Sürecinde Türk Ailesi 1 (s. 22-59). Ankara: T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu Başkanlığı.
  • Yavuz, İ. U. (2005). Dikenli Yollar. İstanbul: Elips Kitap.
  • Yılmazçoban, A. M. (2008). Flört ve Görücü Usulü Evliliklerde Psiko-Sosyal Özelliklerin Etkisi -Demirci Örneği- (Doktora Tezi). Sakarya: Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Zorlutuna, H. N. (2014). Aydınlık Kapı. İstanbul: Timaş Yayınları.
Birincil Dil tr
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-6212-1500
Yazar: Adem Gürbüz (Sorumlu Yazar)
Kurum: BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Haziran 2019

Bibtex @araştırma makalesi { bitlissos533657, journal = {Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {2147-5962}, eissn = {2147-5598}, address = {}, publisher = {Bitlis Eren Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {8}, pages = {67 - 86}, doi = {}, title = {Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980)}, key = {cite}, author = {Gürbüz, Adem} }
APA Gürbüz, A . (2019). Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980). Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 8 (1) , 67-86 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitlissos/issue/46641/533657
MLA Gürbüz, A . "Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980)". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 (2019 ): 67-86 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitlissos/issue/46641/533657>
Chicago Gürbüz, A . "Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980)". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 (2019 ): 67-86
RIS TY - JOUR T1 - Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980) AU - Adem Gürbüz Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 67 EP - 86 VL - 8 IS - 1 SN - 2147-5962-2147-5598 M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980) %A Adem Gürbüz %T Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980) %D 2019 %J Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 2147-5962-2147-5598 %V 8 %N 1 %R %U
ISNAD Gürbüz, Adem . "Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980)". Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 / 1 (Haziran 2019): 67-86 .
AMA Gürbüz A . Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980). Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019; 8(1): 67-86.
Vancouver Gürbüz A . Türk Romanında Görücü Usulü Evlilikler (1971-1980). Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019; 8(1): 86-67.