Yüksek Teknolojili Dış Satım ve İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi Boyutundan Ekonomik Büyüme

Öz

Ekonomik büyümeyle birlikte, ulaşılan kişi başına milli gelir artışı, hemen hemen tüm hükümetlerin, refahı artırmak üzere gerçekleştirmesi gereken unsurların başında gelmektedir. Bu noktada ihracat faaliyetleri, büyüme üzerindeki olumlu ve doğrudan etkileri, döviz getirici bir işlem olması nedeniyle cari denge üzerindeki pozitif tesiri ve buna bağlı olarak kur baskısını hafifletme özelliği, ithal bağımlısı ülkeler için söz konusu kur baskının hafiflemesi ile birlikte enflasyon sorunlarını da giderici bir etki yaratması, teknoloji transferine yönelik ithalat için gereken kaynağın bulunmasını kolaylaştırması, yatırımlara yönelecek sermaye birikimini hızlandırması gibi pek çok farklı açıdan ülke ekonomilerine değerli katkılar sunun bir ödemeler dengesi bilançosu kalemidir. Çalışmamızda büyüme ve ihracat değişkenleri üzerinden gelişmekte olan 31 ülke için, 2007-2019 yılları verileri baz alınarak, ihracata dayalı büyüme hipotezi ile birlikte yüksek teknolojili ihracata dayalı büyüme hipotezi sınanmıştır. DumitrescueHurlin nedensellik testi ile gerçekleştirilen analizin sonuçlarına göre gelişmekte olan ülkeler için ihracata dayalı büyüme hipotezi geçerli iken, yüksek teknolojili ürün ihracatı ile büyüme arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir. Bu sonucu doğuran unsurun, gelişmekte olan ülkelerin yüksek teknolojili ürün geliştirme noktasında, yatırımlara yönelik, gerekli tasarruf düzeyine erişmedikleri hususu olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Ekonomik Büyüme
• İhracat
• Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı
• İhracata Dayalı Büyüme Hipotezi

Economic Growth from the Dimension of High-Tech Export and Export-Based Growth Hypothesis

Öz

Along with economic growth, the increase in national income per capita is one of the factors that almost all governments should realize in order to increase welfare. On the other hand, in addition to its positive and direct effect on growth, exports have positive effect on the current account balance by creating foreign exchange in flow, there by easing the exchange rate pressure, it provides alleviation of the pressure on inflation with the easing of the mentioned exchange rate pressure, especially for the import dependent countries. And also it is a balance-of-payments item that contributes significantly to the country's economies in many different ways, such as creating the necessary source for imports for technology transfer, accelerating capital accumulation for investments. The growth and export variables mentioned in our study were discussed, and the high-tech export-led growth hypothesis was tested together with the export-led growth hypothesis for 31 developing countries, based on the 2007-2019 data. According to the results of the analysis performed with the Dumitrescue Hurlin causality test, it was determined that while the export-led growth hypothesis is valid for developing countries, there is no significant relationship between high-tech product exports and growth. It can be mentioned that the factor that leads to this result is that the developing countries do not reach the required level of savings for investments at the point of high-tech product development.

Anahtar Kelimeler

• Economic Growth
• Export
• High-Tech Product Export
• Export-Led Growth Hypothesis

Kaynakça

1. Abou-Stait, F. (2005). Are Exports the Engine of Economic Growth? An Application of Cointegration and Causality Analysis for Egypt, 1977-2003. African Development Bank Economic Research Working Paper, No 76.
2. Awokuse, T. O. (2008). Trade Openness and Economic Growth: Is Growth Export-Led OrImport-Led? Applied Economics, 40, 161–173.
3. Dreger, C. & Herzer, D. (2011). A Further Examination of the Export-Led Growth Hypothesis. DIW Berlin German Institute for Economic Research, Discussion Papers, 1149, 1-39.
4. Dumitrescu, E. I. & Hurlin, C. (2012). Testing for Granger Non-Causality in Heterogeneous Panels. Economic Modelling, 29(4), 1450-1460.
5. Erdil, E., Türkcan, B. & Yetkiner, H. (2009). Does Information and Communication Technologies Sustain Economic Growth: The Under Developed and Developing Countries Case. Science and Technology Policies Research Center Working Paper Series, Paper No. 09/03: 1-16.
6. Erkişi, K. & Boğa, S. (2019). High-Technology Products Export and Economic Growth: A Panel Data Analysis for Eu-15 Countries. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 669-683.
7. Erkök Y. Ş. (1992). Dış Ticaret Kuramlarının Evrimi. Gazi Üniversitesi Yayınları, Sayı 178, Ankara.
8. Falk, M. (2009). High-tech exports and economic growth in industrialized countries. Applied Economics Letters, 16(10), 1025-1028.

9. Göçer, İ. (2013). Ar-Ge Harcamalarının Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı, Dış Ticaret Dengesi ve Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkileri. Maliye Dergisi, 165, 215-240.
10. Gündal, B. & Azgün, S. (2011). The Relationship between Imports and Exports and Economic Growth in Turkey. Anadolu International Conference in Economics, II, 1-15.
11. Hatemi, J. A. & Irandoust, M. (2001). Time-Series Evidence for Balassa’s Export-Led Growth Hypothesis. The Journal of International Trade & Economic Development, 9(3), 355–365.
12. Islam, M. N. (1998). Export Expansion and Economic Growth: Testing for Cointegration and Causality. Applied Economics, 30(3), 415-425.
13. İspir, M. S., Açıkgöz, E. B. & Yılmazer, M. (2009). Türkiye’nin Büyüme Dinamiğinde İhracat mı İthalat mı Daha Etkin? Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 24(1), 59-72.
14. Kavoussi, R. M. (1984). Export Expansion and Economic Growth: Further Empirical Evidence. Journal of Development Economics, 14, 241-250.
15. Kazgan, G. (2000). İktisadi Düşünce veya Politik İktisadın Evrimi. 9. Basım, Remzi Kitapevi, İstanbul.
16. Kılavuz, E. & Topçu, A. (2012). Export and Economic Growth in the Case of the Manufacturing Industry: Panel Data Analysis of Developing Countries. International Journal of Economics and Financial Issues, 2(2), 201-215.
17. Kindleberger, C. P. (1968). International Economics. Richard D. Irwin, Inc., USA.
18. Küçükkalay, A. M. (2015). İktisadi Düşünce Tarihi. Beta Yayınevi, İstanbul.
19. Landesmann, M. & Pfaffermayr, M. (1997). Technological Competition and Trade Performance. Applied Economics, 29(2), 179-196.
20. Lee, J-W. & Hong, K. (2010). Economic Growth in Asia: Determinants and Prospects. Asian Development Bank Economics Working Paper Series, Manila, No. 220.
21. Özer, M. & Çiftçi, N. (2009). Ar-Ge Harcamaları ve İhracat İlişkisi: OECD Ülkeleri Panel Veri Analiz. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23, 39-49.
22. Pesaran, H., Smith, R. & Im, K. S. (1995). Dynamic linear models for heteregenous panels. Working Papers in Economics 9503, Faculty of Economics, University of Cambridge.
23. Pesaran, H. M. (2004). General diagnostic tests for cross section dependence in panels. Discussion Paper, No. 1240 August, p. 5. https://doi.org/10.17863/CAM.5113.
24. Pesaran, H. M. (2007). A Simple Panel Unit Root Test in The Presence of Cross-Section Dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312.
25. Sarı, S., Gerni, C., Değer, K. & Emsen, Ö. S. (2010). Geçiş Sürecindeki Türk Cumhuriyetlerinde Ekonomik Büyüme ve İhracat İlişkileri. International Conference on Eurasian Economies, 392-397.
26. Satrovic, E. (2018). Economic Output and High-Technology Export: Panel Causality Analysis. International Journal of Economic Studies, 4(3), 55-63.
27. Sinha, T. & Sinha, D. (1999). The Relation between Openness and Economic Growth: Postwar Evidence from 124 Countries. Seoul Journal of Economics, 12(1), 67-84.
28. Snowdon, B. & Vane, H. R. (2005). Modern Macroeconomics. Edward Elgar Publishing, Number 3092.
29. Sun, P. & Heshmati, A. (2010). International Trade and its Effects on Economic Growth in China. Available at https://ssrn.com/abstract=1667775 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1667775.
30. Şahbaz, A., Ağır, H. & Yanar, R. (2014). Seçilmiş Asya Ülkeleri İçin İhracata Dayalı Büyüme Modeli: Panel Eşbütünleşme ve Nedensellik Analizi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 12(22), 24-46.
31. Şahin, L. & Şahin, D. K. (2021). The Relationship between High-Tech Export and Economic Growth: A Panel Data Approach for Selected Countries. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 20(1), 22-31.
32. Şeker, A. & Özcan, S. (2019). Yüksek Teknolojili Ürün İhracatı ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İİBF Dergisi, 6(3), 865-884.
33. Tatoğlu, F. Y. (2016). Panel Veri Ekonometrisi. Beta Yayıncılık, İstanbul.
34. Tatoğlu, F. Y. (2018). Panel Zaman Serileri Analizi. İstanbul, Beta Yayıncılık.
35. Telatar, O. M., Değer, M. K. & Doğanay, M. A. (2016). Teknoloji yoğunluklu ürün ihracatının ekonomik büyümeye etkisi: Türkiye örneği (1996: Q1-2015: Q3). Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 30(4), 921-934.
36. Temiz, D. (2010). Türkiye’de Reel İhracat ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: 1965-2009 Dönemi. Hitit Üniversitesi SBE Dergisi, 3(1-2), 71-82.
37. Tyler, W. G. (1981). Growth and Export Expansion in Developing Countries: Some Empirical Evidence. Journal of Development Economics, 9, 121-130.
38. Ustabaş, A. & Ersin, Ö. Ö. (2016). The Effects of R&D and High Technology Exports on Economic Growth: A Comparative Cointegration Analysis for Turkey and South Korea. Proceedings from International Conference on Eurasian Economies, 44-55.
39. Vohra, R. (2001). Export and Economic Growth: Further Time Series Evidence from Less-Developed Countries. International Advances in Economic Research (IAER), 7(3), 345-350.
40. Yardımcıoğlu, F. & Gülmez, A. (2013). Türk Cumhuriyetlerinde İhracat ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Eşbütünleşme ve Panel Nedensellik Analizi. Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 8(1), 145-161.