Yalova İncisi Üzüm Çeşidinde Farklı Verim Potansiyeline Sahip Yazlık Sürgünlerin Bazı Önemli Özelliklerinin Belirlenmesi

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 99 - 105, 31.12.2025

Esra Şahin , Alper Dardeniz , Harun Çoban , Çağlar Kaya

Öz

Bu araştırma, Çanakkale ili ekolojik koşullarında yetiştirilen ‘Yalova İncisi’ üzüm çeşidinde, 2019–2020 yılı vejetasyon periyotları içerisinde yürütülmüştür. Yalova İncisi üzüm çeşidinde 0 SAYS (salkımlı yazlık sürgünler), 1 SAYS ve 2 SAYS SPAD (4.–7., 8.–11. ve 12.–14. boğumlar), ortalama boğum arası uzunluğu (4.–11. boğumlar), ortalama boğum arası kalınlığı (4.–5. boğum), yazlık sürgünlerdeki 1. SA (salkım) ile 2. SA’ın verim ve kalite parametreleri incelenmiştir. Yalova İncisi üzüm çeşidinde iki yıllık SPAD sonuçlarında 0, 1 ve 2 SAYS’de önemli bir farklılık tespit edilememiştir. 4.–11. ortalama boğum arası uzunluklarında sadece yıllar bazında farklılık tespit edilmiş, bu değer ilk yıla (6.76 cm) kıyasla ikinci yılda (4.65 cm) önemli azalma kaydetmiştir. 4.–5. ortalama boğum arası kalınlıklarında iki yıllık ortalamalarda 1 SAYS (8.15 mm) ve 2 SAYS (8.35 mm), 0 SAYS’e (7.15 mm) kıyasla önemli artış göstermiştir. Ortalama verimde 1 SAYS 1. SA’ın (2364.0 g sürgün–1) 2 SAYS 1. SA (1968.2 g sürgün–1) ve 2 SAYS 2. SA’a (1457.6 g sürgün–1) kıyasla önemli düzeyde yüksek olduğu tespit edilmiştir. 1 SAYS 1. SA’ının (25.92) olgunluk indisi yüksekken, 2 SAYS 2. SA (18.16) ve 2 SAYS 1. SA’larında (19.69) önemli düşüşler meydana gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kalite , SPAD değeri , Verim , Vitis vinifera L. , Yazlık sürgün

Determination of Some Important Characteristics of Summer Shoots with Different Yield Potentials in Yalova İncisi Grape Variety

Öz

This research was conducted during the 2019–2020 growing season on ‘Yalova İncisi’ grape variety grown under the ecological conditions of Çanakkale. In Yalova İncisi grape variety, 0 SSWC (summer shoots with cluster), 1 SSWC and 2 SSWC SPAD (4th–7th, 8th–11th and 12th–14th nodes), average internode length (4th–11th nodes), average internode thickness (4th–5th nodes), yield and quality parameters of 1st CLT (cluster) and 2nd CLT in summer shoots were examined. In the two–year SPAD results of Yalova İncisi grape variety, no significant difference was detected in 0, 1 and 2 SSWC. In the 4th–11th average internode lengths, only differences were detected between years, and this value decreased significantly in the second year (4.65 cm) compared to the first year (6.76 cm). In the 4th–5th average internode thicknesses, 1 SSWC (8.15 mm) and 2 SSWC (8.35 mm) showed significant increases compared to 0 SSWC (7.15 mm) in the two–year averages. In the average yield, 1 SSWC 1st CLT (2364.0 g shoot–1) was found to be significantly higher compared to 2 SSWC 1st CLT (1968.2 g shoot–1) and 2 SSWC 2nd CLT (1457.6 g shoot–1). While the maturity index of 1 SSWC 1st CLT (25.92) was high, significant decreases occurred in 2 SSWC 2nd CLT (18.16) and 2 SSWC 1st CLT (19.69).

Anahtar Kelimeler

Quality , SPAD value , Yield , Vitis vinifera L. , Summer shoot

Kaynakça

• Ağaoğlu, Y. S., & Kara, Z. (1993). Tokat yöresinde yetiştirilen bazı üzüm çeşitlerinin göz verimliliklerinin belirlenmesi üzerinde araştırmalar. Doğa Turkish Journal of Agricultural and Forestry, 17, 451–458.
• Akın, A. (2018). Alphonse Lavallée üzüm çeşidinde bazı yaz budamaları ve hümik madde uygulamalarının verim ve kalite üzerine etkileri. Bahçe, 47(Özel Sayı 1), 97–104.
• Camcı, H., & Çoban, H. (2016). Superior Seedless (Vitis vinifera L.) üzüm çeşidinde GA3, salkım ucu kesme ve bilezik alma uygulamalarının üzüm verim ve kalitesine etkileri. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 53(3), 351–358.
• Çoban, H. (2001). Sofralık üzüm kalitesini artırıcı bazı kültürel uygulamaların etkileri üzerine araştırmalar. Anadolu Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi, 11(2), 76–88.
• Dardeniz, A., & Kısmalı, İ. (2005). Bazı sofralık üzüm çeşitlerinde kış gözü verimliliğinin saptanması ile optimum budama seviyelerinin tespiti üzerine araştırmalar. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 42(2), 1–10. Dardeniz, A., Şeker, M., Killi, D., Gündoğdu, M. A., Sakaldaş, M., & Dinç, S. (2012). Sofralık üzüm çeşitlerinin yapraklarındaki klorofil miktarının boğumlar bazındaki dönemsel değişiminin belirlenmesi. Uluslararası Tarım, Gıda ve Gastronomi Kongresi, 9–14 ss. 15–19 Şubat, Antalya.
• Delice, A., & Çelik, S. (2002). Guyot + T terbiye sekli verilmiş Italia üzüm çeşidinde sürgün gelişimi ile üzüm kalitesi arasındaki ilişkiler. Türkiye V. Bağcılık ve Şarapçılık Sempozyumu, 214–220 ss. 5–9 Ekim, Nevşehir.
• Dong, J., Wu, F., & Zhang, G. (2005) Effect of cadmium on growth and photosynthesis of tomato seedlings. Journal of Zhejiang University Science B, 6(10), 974–980.
• FAO, (2024). https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (Erişim Tarihi: 18.01.2024).
• Fidan, Y. (1966). Sofralık üzüm çeşitlerinden Hafızali, Hamburg Misketi, Çavuş, Balbal ve Razakı’nın tomurcuk yapıları ile mahsuldarlık durumları üzerinde araştırmalar. Tarım Bakanlığı Ziraat İşleri Genel Müdürlüğü Neşriyatı D–112, Ankara.
• Kacar, B., Katkat, V., & Ozturk, S. (2006). Bitki Fizyolojisi. Nobel Yayın No:848, Ankara, 562 s.
• Kayalı, H. (2019). Bazı Sofralık Çeşitlerde Yıllık Dalın Farklı Boğumlarından Süren Yazlık Sürgün Salkımlarının Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. (Yüksek Lisans Tezi). 69 s. Kısmalı, İ. (1984). Bazı sofralık üzüm çeşitlerinin kış gözü verimliliği üzerinde araştırmalar. Türkiye II. Bağcılık Sempozyumu, 35–48 ss. 14–17 Kasım, Manisa.
• Özer, C., Yaşasın, A. S., Ergönül, O., & Aydin, S. (2012). The effects of berry thinning and gibberellin on Reçel Üzümü table grapes. Pakistan Journal of Agricultural Sciences, 49(2), 105–112.
• Sümbül, A. (2022). Determination of stoma characteristics and SPAD values of some local and commercial grape varieties cultivated in Kayseri ecological conditions. Erzincan University Journal of Science and Technology, 15(2), 556–565.
• Şahin, E., & Dardeniz, A. (2020). Farklı yazlık sürgün kalınlıklarının Cardinal ve Yalova İncisi (Vitis vinifera L.) üzüm çeşitlerinde gelişim ve kalite üzerindeki etkileri. Lâpseki Meslek Yüksekokulu Uygulamalı Araştırmalar Dergisi, 1(1), 31–39.
• Şahin, E., & Dardeniz, A. (2022). Tozlayıcı olarak Kuntra (Karasakız) ve Vasilâki üzüm çeşitlerinin kullanıldığı Bozcaada Çavuşu (Vitis vinifera L.) üzüm çeşidinde verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(4), 724–736.
• TÜİK, (2024). https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=tarim-111&dil=1 (Erişim Tarihi: 18.01.2024).
• Yılmaz, E., & Dardeniz, A. (2009). Bazı üzüm çeşitlerindeki salkım ve sürgün pozisyonunun üzüm verim ve kalitesi ile vejetatif gelişime etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 4(2), 1–7.
• Yılmaz, F. D., & Akın, A. (2014). Red Globe sofralık üzüm çeşidinde salkım ucu kesme ve yaprak gübresi uygulamalarının üzüm verimi ve kalitesine etkileri. ÇOMÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 2(2), 17–21.