Assessing the accessibility standards of urban green spaces: A case study of Siirt

Öz

Urban open-green spaces are important public areas where people socialize and interact, bringing together individuals from various social classes and cultures. However, as is the case worldwide, the challenges faced by disabled individuals and their families remain one of the fundamental issues in Turkey. Making urban spaces accessible to all members of society, including children, the elderly, and especially disabled individuals, is a requirement for a sustainable and inclusive urbanization approach. Therefore, in the design and construction of urban green spaces, the physical disabilities of individuals must be considered, and these spaces should be made accessible to everyone. Physical facilities that prevent visually and physically disabled individuals from being present independently and actively in green spaces should be improved. Ramps, pedestrian paths, stairs, and open space standards are among the key elements regarding accessibility. This study aims to examine the accessibility of Kızlar Tepesi and Siirt Millet Garden parks in Siirt province. The evaluation was carried out by comparing the current status of the parks with universal accessibility standards; in particular, the physical features of ramps, pedestrian paths, and green areas were analyzed. The findings revealed the limitations disabled individuals face when using these spaces, and solutions have been proposed. As a result, significant deficiencies in accessibility were identified in both parks. While issues such as steep roads and inadequate seating areas are prominent in Kızlar Tepesi Park, it was determined that Siirt Millet Garden, despite its modern design, requires improvements in certain areas. This study aims to offer more equitable and accessible living spaces by suggesting inclusive and accessible park designs to local governments and designers, enabling disabled individuals to use these spaces more independently.

Anahtar Kelimeler

• Accessibility
• Urban green areas
• Sustainable urbanization
• Transportation planning
• Siirt

Siirt kentindeki yeşil alanların erişilebilirlik standartlarına uygunluk değerlendirmesi

Öz

Kentsel açık-yeşil alanlar, toplumun farklı sosyal sınıf ve kültürlerden bireylerini bir araya getirerek insanların sosyalleştiği ve etkileşimde bulunduğu önemli kamusal mekanlardır. Ancak, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de engelli bireyler ve ailelerinin karşılaştığı olumsuz koşullar, temel sorunlardan biri olmaya devam etmektedir. Kentsel mekanların, çocuklar, yaşlılar ve özellikle engelli bireyler gibi toplumun tüm üyeleri için erişilebilir hale getirilmesi, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir kentleşme anlayışının gereğidir. Bu nedenle, kentsel yeşil alanların tasarımı ve inşasında, bireylerin fiziksel engelleri göz önünde bulundurulmalı ve bu alanlar herkes için erişilebilir hale getirilmelidir. Görme ve bedensel engelli bireylerin yeşil alanlarda bağımsız ve aktif bir şekilde bulunmalarına engel teşkil eden fiziksel donatılar iyileştirilmelidir. Rampalar, yaya yolları, merdivenler ve açık alan standartları, erişilebilirlik açısından temel unsurlar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Siirt ilindeki Kızlar Tepesi ve Siirt Millet Bahçesi parklarının erişilebilirlik açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Değerlendirme, parkların mevcut durumunun evrensel erişilebilirlik standartlarıyla karşılaştırılması yoluyla yapılmış; özellikle rampalar, yaya yolları ve yeşil alanların fiziksel donanımları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, engelli bireylerin bu alanları kullanımındaki kısıtlılıkları ortaya koymuş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Sonuç olarak, her iki parkta da erişilebilirlik açısından önemli eksiklikler tespit edilmiştir. Kızlar Tepesi Parkı’nda yokuşlu yollar ve yetersiz oturma alanları gibi sorunlar öne çıkarken, Siirt Millet Bahçesi modern bir tasarıma sahip olmasına rağmen bazı bölgelerde iyileştirme gereksinimleri olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma, yerel yönetimlere ve tasarımcılara, engelli bireylerin daha bağımsız bir şekilde bu alanlardan faydalanabilmelerini sağlamak amacıyla kapsayıcı ve erişilebilir park tasarımlarını önererek, daha adil ve erişilebilir yaşam alanları sunmayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Erişilebilirlik
• Kentsel yeşil alanlar
• Sürdürülebilir kentleşme
• Ulaşım planlaması
• Siirt

Kaynakça

1. Nguyen, P. Y., Astell-Burt, T., Rahimi-Ardabili, H., & Feng, X. (2021). Green space quality and health: a systematic review. International journal of environmental research and public health, 18(21), 11028.
2. Barton, H., Grant, M., & Guise, R. (2003). Shaping neighbourhoods: a guide for health, sustainability and vitality. London: Spon.
3. Kabisch, N., van den Bosch, M., & Lafortezza, R. (2017). The health benefits of nature-based solutions to urbanization challenges for children and the elderly–A systematic review. Environmental research, 159, 362-373.
4. Imrie, R. (1997). Disability and the city: international perspectives.
5. Rostamiasl, V., & Jrade, A. (2022). Integrating universal design standards and building information modeling at the conceptual design stage of buildings. Open Journal of Civil Engineering, 12(4), 492-523.
6. Burcu, E. (2011). Türkiye'deki engelli bireylere ilişkin kültürel tanımlamalar: Ankara örneği. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 28(1).
7. Coleman, D. (2000). Assisted suicide and disability. Human Rights: Journal of the Section of Individual Rights and Responsibilities, 27(1), 1-11.
8. World Health Organization. (2023). Disability and health. World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/disability-and-health. [Erişim Tarihi:05.04.2025]

9. Petrunoff, N. A., Yi, N. X., Dickens, B., Sia, A., Koo, J., Cook, A. R., ... & Müller-Riemenschneider, F. (2021). Associations of park access, park use, and physical activity in parks with wellbeing in an Asian urban environment: a cross-sectional study. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 18, 1-15
10. Yılmaz, N., & Diktaş, E. O. (2018). Eşitlikçi Tasarımın Kent Merkezlerindeki Kamusal Alanlara Yansımasındaki Temel Esaslar. Toplum ve Sosyal Hizmet, 29(1), 132-152.
11. Yılmaz, T., & Gökçe, D. (2012). Kentsel açık ve yeşil alanların engelli bireylerin sosyal yaşamı açısından önemi. Engelsiz Turizm Sempozyumu, 27, 31-40.
12. Wojnowska-Heciak, M., Suchocka, M., Błaszczyk, M., & Muszyńska, M. (2022). Urban parks as perceived by city residents with mobility difficulties: a qualitative study with in-depth interviews. International journal of environmental research and public health, 19(4), 2018.
13. Bolat, A. (2022). Kentsel açık mekân olarak caddelerin kalite kriterleri bağlamında değerlendirilmesi ve kavramsal bir model önerisi: Van Cumhuriyet Caddesi Örneği.
14. National Association of City Transportation Officials. (2016). Global street design guide. Island Press. https://globaldesigningcities.org/publication/global-street-design-guide/
15. YYGM, (2023). T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü, Erişilebilir kentsel alanlar için tasarım kılavuzu. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://webdosya.csb.gov.tr/db/yerelyonetimler/icerikler/01082023-kilavuz-20230801135102.pdf
16. Alptekin, H. (2024). Engelli Bireylerin Gündelik Yaşamda Karşılaştığı Sosyal Dışlanma Pratikleri. Olgu Sosyoloji Degisi, 3(2), 107-117
17. Jimenez, M. P., DeVille, N. V., Elliott, E. G., Schiff, J. E., Wilt, G. E., Hart, J. E., & James, P. (2021). Associations between nature exposure and health: a review of the evidence. International journal of environmental research and public health, 18(9), 4790.
18. Twohig-Bennett, C., & Jones, A. (2018). The health benefits of the great outdoors: A systematic review and meta-analysis of greenspace exposure and health outcomes. Environmental research, 166, 628-637.
19. Astell-Burt, T., & Feng, X. (2019). Association of urban green space with mental health and general health among adults in Australia. JAMA Network Open, 2(7), e198209.
20. Elderbrock, E. M. (2023). No Walk in the Park: Urban Green Space Planning for Health Equity and Environmental Justice (Doctoral dissertation, University of Oregon).
21. Rafizadeh, N. (2021). Analysis of accessibility of green spaces in tehran for people with limited movement with an emphasis on the concept of universal design. BAGHE NAZAR, 18(94), 35-46.
22. Venter, Z. S., Barton, D. N., Gundersen, V., Figari, H., & Nowell, M. (2020). Urban nature in a time of crisis: Recreational use of green space increases during the COVID-19 pandemic in Oslo, Norway. Environmental Research Letters, 15(10), 104075.
23. Pineda, V. S., & Corburn, J. (2020). Disability, urban health equity, and the coronavirus pandemic: promoting cities for all. Journal of Urban Health, 97(3), 336-341.
24. Samuelsson, K., Barthel, S., Colding, J., Macassa, G., & Giusti, M. (2020). Urban nature as a source of resilience during social distancing amidst the coronavirus pandemic. Landscape and Urban Planning, 203, 103955.
25. Ramírez-Saiz, A., Baquero Larriva, M. T., Jiménez Martín, D., & Alonso, A. (2025). Enhancing Urban Mobility for All: The Role of Universal Design in Supporting Social Inclusion for Older Adults and People with Disabilities. Urban Science, 9(2), 46.
26. Ashraf, R., Michel, S., & Elshafei, M. M. (2024). Enhancing Inclusivity and Sustainability: A Comparative Analysis of Universal Design in Urban Parks.
27. McKenzie, J. A., & Dalton, E. M. (2020). Universal design for learning in inclusive education policy in South Africa. African journal of disability, 9, 776.
28. Khan, F., Owolabi, M., Amatya, B., Hamzat, T. K., Ogunniyi, A., Oshinowo, H., ... & Galea, M. P. (2018). Challenges and barriers for implementation of the World Health Organization Global Disability Action Plan in low- and middle-income countries. Journal of rehabilitation medicine, 50(4), 367-376.
29. Hassamancıoğlu, V. M. (2021). Türkiye’de yerel yönetimlerin kentsel açık-yeşil alan yönetimi stratejilerinin değerlendirilmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 18(39), 627-656.
30. Cüce, B., & Ortaçeşme, V. (2020). Kentsel yeşil alanlara erişilebilirlik. Peyzaj, 2(2), 65-77.
31. Çaha, H. (2016). Engellilerin toplumsal hayata katılmasına yönelik politikalar: Türkiye, ABD ve Japonya örnekleri. İnsan ve Toplum, 5(10), 123-150.
32. Ashraf, R., Michel, S., & Elshafei, M. M. (2024). Enhancing Inclusivity and Sustainability: A Comparative Analysis of Universal Design in Urban Parks.
33. Hussein, S. M., Ali, E. M., & Ahmed, M. E. K. (2024). An Analytical Study on Achieving Inclusive Parks in Light of Universal Design, Al-Salam & Al-Amal Parks in Aswan City as Case Studies. International Design Journal, 14(1), 21-33.
34. Tutal, O. (2018). Üniversite yerleşkeleri ve erişilebilirlik. Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 6(15), 753-775.
35. İmren, Ö. T., & Kiper, T. (2020). İstanbul Çırpıcı Kent Parkı’nın engelli kullanımı açısından değerlendirilmesi. Journal of the Institute of Science and Technology, 10(3), 2062-2075.
36. YILMAZ, B., Aysel, U. S. L. U., & KÖRMEÇLİ, P. Ş. (2017). Bir Parkın Peyzaj Erişilebilirliği Açısından İrdelenmesi; Çorum/Bosna Parkı Örneği. Uluslararası Peyzaj Mimarlığı Araştırmaları Dergisi (IJLAR) E-ISSN: 2602-4322, 1(2), 13-21.
37. NSARİOĞLU, S. A. (2020). PANDEMİ SÜRECİNİN “EVRENSEL TASARIM” İLKELERİNE ETKİLERİ. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 7(55), 1673-1680.
38. Pouya, S. (2021). " Engelli bireylerin erişilebilirliğinin arttırılması ve farkındalığın sağlanması için evrensel donatı tasarımlarının önemi ve buna ilişkin peyzaj alanlarında bazı tasarım önerilerin verilmesi. Sosyal Çalışma Dergisi, 5(2), 209-229.
39. Borelli, S., Conigliaro, M., & Salbitano, F. (2021). The social impacts of NBS: Access to and accessibility of green spaces as a measure of social inclusiveness and environmental justice. In Nature-Based Solutions for More Sustainable Cities–A Framework Approach for Planning and Evaluation (pp. 211-224). Emerald Publishing Limited.
40. URL-1, 2021. http://www.siirt.gov.tr/millet-bahcesi-icin-gerisayim-basladi. [Erişim Tarihi: 10.04.2025]
41. TSE (Turkish Standards Institution). (2019). TS 9111: Characteristics of urban roads – Rules for the arrangement of pedestrian crossings. Turkish Standards Institution.
42. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı. (2011). Accessibility Basic Information Handbook for Local Governments. General Directorate of Services for Persons with Disabilities and the Elderly.
43. Özürlüler İdaresi Başkanlığı. (2010). Accessibility Monitoring and Evaluation Report in Turkey. Publications of the Administration for Disabled People.
44. Tuğluer, M., & Ekren, E. (2022). Kentsel Açık Yeşil Alanların Engelliler İçin Evrensel Standartlar Kılavuzu Kapsamında Değerlendirilmesi: Kahramanmaraş Engelliler Sevgi Parkı Örneği. Turkish Journal of Forest Science, 6(2), 588-603.
45. Koç, C., & Koç, A. (2022). Engelsiz parkların erişilebilirliği: Eskişehir ve Diyarbakır örnekleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 13(33), 161-188.