Comparison of Postoperative Analgesic Effects of Thoracic Epidural Morphine and Fentanyl in Thoracic Surgery

Abstract

Objective: In our study, we aimed to compare epidural morphine and fentanyl analgesia and the side effects in post-thoracotomy pain management. Material and Methods: Forty patients, planned for elective thoracotomy were included. Bupivacain- morphine was administered through an epidural catheter to the patients in Group-M while bupivacain-fentanyl was given in Group-F. Pain assessment was carried out with the Visual Analogue Scale (VAS) and VAS-I and VAS-II were assessed in 0, 4, 16 and 24th hour in the postoperative unit. Adverse effects were recorded after the 24th hour. Statistical analyses were performed by using Two-sample independent-t test, Mann Whitney-U test, Wilcoxon-signed ranks test and Pearson chi-squared tests. Results: Although, the VAS-I and VAS-II scores were lower in Group-M than Group-F, the difference was not significant statistically (p>0.05). When other hours were compared with initial states, beginning from the 4th hour, in both groups there was a statistically significant drop in VAS-I and VAS-II scores at all times (p<0.001). Comparing the complications between the groups, in Group-M nausea-vomiting (p<0.015) and bradycardia (p<0.012) were found significantly more frequently than in Group-F. Conclusion: We concluded that, in pain management after thoracic surgery, either morphine or fentanyl may be chosen in thoracal epidural analgesia but, especially in the early postoperative hours, close follow-up is necessary due to the risk of bradycardia development. Turkish Başlık: Torasik Cerrahide, Torasik Epidural Morfin ile Fentanil'in Postoperatif Analjezik Etkilerinin Karşılaştırılması Anahtar Kelimeler: Epidural analjezi, morfin, fentanil Amaç: Çalışmamızda toraks cerrahisi sonrası ağrı tedavisinde epidural morfin ile epidural fentanil analjezisini ve yan etkilerini karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya elektif toraks cerrahisi planlanan 40 hasta dahil edildi. Grup M'deki hastalara epidural kateterden bupivakain-morfin, Grup F'deki hastalara bupivakain-fentanil uygulandı. Ağrı değerlendirmesi Vizüel Ağrı Skalası (VAS) ile yapıldı ve ameliyat sonrası yoğun bakım ünitesinde 0, 4, 16, 24. saatlerde VAS-I ve VAS-II değerlendirildi. 24. saatten sonra yan etkiler kaydedildi. Verilerin istatistiksel analizi Two-samples independent-t test, Mann Whitney-U test, Wilcoxon-işaret test ve Pearson ki-kare testi kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Grup M'de VAS-I ve VAS-II puanları Grup F'den daha düşük olmasına rağmen gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0.05). Başlangıca göre diğer saatler karşılaştırıldığında her iki grupta 4. saatten başlayarak tüm zamanlardaki VAS-I ve VAS-II değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşme vardı (p<0.001). Gruplar arasındaki komplikasyonlar karşılaştırıldığında, Grup M'de bulantı-kusma (p<0.015) ve bradikardi (p<0.012) anlamlı derecede fazla bulundu. Sonuç: Toraks cerrahisi sonrası ağrı tedavisinde hem morfin hem de fentanilin torakal epidural analjezide seçilebileceği fakat postoperatif ilk saatlerde morfin ile bradikardi meydana gelebileceğinden yakın takip edilmesi gerektiği sonucuna vardık.

Keywords

• Epidural analgesia, morphine, fentanyl

Torasik Cerrahide, Torasik Epidural Morfin ile Fentanil’in Postoperatif Analjezik Etkilerinin Karşılaştırılması

Öz

Amaç: Çalışmamızda toraks cerrahisi sonrası ağrı tedavisinde epidural morfin ile epidural fentanil analjezisini ve yan etkilerini karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya elektif toraks cerrahisi planlanan 40 hasta dahil edildi. Grup M’deki hastalara epidural kateterden bupivakain-morfin, Grup F’deki hastalara bupivakain-fentanil uygulandı. Ağrı değerlendirmesi Vizüel Ağrı Skalası (VAS) ile yapıldı ve ameliyat sonrası yoğun bakım ünitesinde 0, 4, 16, 24. saatlerde VAS-I ve VAS-II değerlendirildi. 24. saatten sonra yan etkiler kaydedildi. Verilerin istatistiksel analizi Two-samples independent-t test, Mann Whitney-U test, Wilcoxon-işaret test ve Pearson ki-kare testi kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Grup M’de VAS-I ve VAS-II puanları Grup F’den daha düşük olmasına rağmen gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p > 0.05). Başlangıca göre diğer saatler karşılaştırıldığında her iki grupta 4. saatten başlayarak tüm zamanlardaki VAS-I ve VAS-II değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşme vardı (p < 0.001). Gruplar arasındaki komplikasyonlar karşılaştırıldığında, Grup M’de bulantı-kusma (p < 0.015) ve bradikardi (p < 0.012) anlamlı derecede fazla bulundu. Sonuç: Toraks cerrahisi sonrası ağrı tedavisinde hem morfin hem de fentanilin torakal epidural analjezide seçilebileceği fakat postoperatif ilk saatlerde morfin ile bradikardi meydana gelebileceğinden yakın takip edilmesi gerektiği sonucuna vardık.

Anahtar Kelimeler

• Epidural analjezi, morfin, fentanil

Kaynakça

1. Yeğin A, Erdoğan A, Hadimioğlu N. Toraks Cerrahisinde Ameliyat Sonrası Analjezi. GKD Anest Yoğ Bak Dern Derg 2005;13:418-25.
2. Savage C, Mc Quitty C, Wang D, Zwischenberger JB. Postthora- cotomy pain management. Chest Surg Clin N Am 2002;12:251-63. [CrossRef]
3. Yeğin A, Erdogan A, Kayacan N, Karslı B. Early postoperative pain management after thoracic surgery; pre and postoperative versus postoperative epidural analgesia: a randomised study. Eur J Cardiothorac Surg 2003; 24:420-4. [CrossRef]
4. Memiş D, Muhittin M, Alagöl A, Pamukçu Z. Vertebra cerra- hisinde epidural klonidin+bupivakain ve tramadol+bupivakain kombinasyonunun postoperatif analjezi ve hemodinami üzerine etkisi. Türk Anest Rean Cem Mecmuası 2000; 28:88-92.
5. Görgen E, Şen H, Dere K, Görür R, Teksöz E, Özkan S ve ark. Torakotomi ağrısı tedavisinde epidural hasta kontrollü analjezi yöntemi ile uygulanan levobupivakain ile levobupivakain + suf- entanil kombinasyonunun karşılaştırılması. Türk Anest Rean Cem Mecmuası 2009;37:35-41.
6. Ginosar Y, Riley ET, Angst MS. The site of action of epidural fen- tanyl in humans: The difference between infusion and bolus ad- ministration. Anesth Analg 2003;97:1428-38 [CrossRef]
7. Soto RG, Fu ES. Acute pain management for patients undergo- ing thoracotomy. Ann Thorac Surg 2003;75:1349-57. [CrossRef]
8. Niemi G, Breivik H. Epidural fentanyl markedly improves thoracic epidural analgesia in a low-dose infusion of bupivacaine, adrenaline and fentanyl. Acta Anaesthesiol Scand 2001;45:221-32. [CrossRef]

9. Wheatley RG, Schug SA, Watson D. Safety and efficacy of postoperative epidural analgesia. Br J Anaesth 2001;87:47-61. [CrossRef]
10. Özalp G, Güner F, Kuru N, Kadıoğulları N. Postoperative patient- controlled epidural analgesia with opioid bupivacaine mixtures. Can J Anaesth 1998;45:938-42. [CrossRef]
11. Fujii Y, Toyooka H, Tanaka H. Efficacy of thoracic epidural analge- sia following laparoscopic cholecystectomy. Eur J Anaesthesiol 1998;15:342-4. [CrossRef]
12. Ramírez-Guerrero JA, Gutiérrez-Sougarret B. Post-surgical epidural analgesia. Comparative and blinded study between fentanyl/bupi- vacaine vs morphine/bupivacaine. Rev Mex Anest 2006;29:15-9.
13. Saito Y, Uchida H, Kaneko M, Nakatani T, Kosaka Y. Comparison of continuous epidural infusion of morphine/bupivacaine with fentanyl/bupivacaine for postoperative pain relief. Acta Anaes- thesiol Scand 1994;38:398-401. [CrossRef]
14. Berti M, Fanelli G, Casati A, Lugani D, Aldegheri G, Torri G. Com- parison between epidural infusion of fentanyl/bupivacaine and morphine/bupivacaine after orthopaedic surgery. Can J Anaesth 1998;45:545-50. [CrossRef]
15. Erdine S. Ağrı. Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul 2002, 118-35.
16. Kararmaz A, Menekşe A, Yüksel Ş, Kaya S, Turhanoğlu S. Kalça protezi ameliyatı geçiren olgularda postoperatif morbidite ile ilişkili faktörler. Türk Anest Rean Cem Mecmuası 2004;32:460-6.
17. Demiraran Y, Kocaman B, Akman Y. A comparison of the postop- erative analgesic efficacy of single-dose epidural tramadol versus morphine in children. Br J Anaesth 2005;95:510-3. [CrossRef]
18. Gürkan Y, Canatay H, Baykara N, Solak M, Toker K. Comparison of bupivacaine-fentanyl versus bupivacaine-morphine for patient controlled epidural analgesia. Ağrı 2005;17:40-3.