Çağdaş Seramik Sanatında Metal Malzeme Kullanım Yöntemlerinin Değerlendirilmesi

Yıl 2026, Cilt: 5 Sayı: 1, 103 - 122, 01.02.2026

Selim Çınar

https://doi.org/10.58850/bodrum.1678042

Öz

Seramik kültürü, Modernizm ile sanat disiplini olarak öne çıkmış; sanat-zanaat ayrımı belirginleşmiş ve disiplinler arası bir yön kazanmıştır. Postmodern dönemde ise eklektik yaklaşımlarla bu süreç pekişmiş, çağdaş seramik sanatçıları farklı malzemeler kullanarak disiplinler arası üretimi sürdürmüştür. Bu araştırma, seramik kültüründe malzeme kavramını belirlemeyi ve çağdaş seramik metal kombinasyonlarını teknik ve kavramsal açıdan değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Malzeme kavramına dair net bir görüş oluşturmak amacıyla, seramik sanatında malzeme kavramının tarihsel gelişimi, disiplinler arası üretim ve farklı malzeme kullanımı alan yazın ve örnek eser incelemeleriyle tespit edilmiştir. Çağdaş seramik eserlerde farklı malzeme olarak metal kullanımının teknik ve kavramsal yönlerini belirlemek amacıyla basılı ve dijital kaynaklar taranarak sınıflandırma yapılmıştır. Üç farklı kombinasyon öne çıkmaktadır. Bunlar; özel şekillendirilen metal eklentiler, hazır metal objeler ve metal taşıyıcı yapıların seramikle kombinasyonlarıdır. Trey Hill, Glen Martin Taylor ve H. Mutlu Başkaya Yağcı’nın seramik metal kombinasyonlarını etkin bir şekilde yansıtan eserleri yoruma dayalı görsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma sonucunda, çağdaş seramik eserlerde farklı malzeme olarak metal seçiminde sanatçıların ölçütleri, metal malzemenin şekillendirme, pişirim, seramikle bir araya getirme süreçlerindeki özellikleri ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Çağdaş Seramik Sanatı , Seramik , Metal , Malzeme , Displinler Arası

Evaluation of Metal Material Usage Methods in Contemporary Ceramic Art

Öz

With the emergence of Modernism, ceramics began to be recognized as an independent artistic discipline. The distinction between art and craft became clearer, and ceramics gradually acquired an interdisciplinary character. In the Postmodern period, eclectic approaches strengthened this process, with contemporary ceramic artists incorporating diverse materials and methods into their work. This study aims to explore the concept of material in ceramic culture and to evaluate contemporary ceramic-metal combinations from both technical and conceptual perspectives. To build a clear understanding of the material concept, the historical development of material use in ceramics, interdisciplinary practices, and the integration of different materials were examined through literature reviews and selected case studies. To analyze the technical and conceptual dimensions of metal as a material in contemporary ceramic art, both printed and digital sources were reviewed and classified. Three primary forms of ceramic-metal combinations were identified: specially shaped metal attachments, found metal objects, and structural metal frameworks combined with ceramics. The works of Trey Hill, Glen Martin Taylor, and H. Mutlu Başkaya Yağcı—artists known for their innovative ceramic-metal combinations—were analyzed using visual analysis methods. The study reveals the artists’ criteria in selecting metal, as well as its functional and aesthetic roles in the process of shaping, firing, and assembling within ceramic art.

Anahtar Kelimeler

Contemporary Ceramic Art , Ceramic , Metal , Material , Interdisciplinary

Kaynakça

• Ağatekin, M., Turan, N. (2019). Art Nouveau Akımı’nın cam sanatına yansımaları. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 62(10), 1355-1374. https://dx.doi.org/10.7816/idil-08-62-09
• AIC. (t.y.). Mutlu Baskaya. Aic-iac. https://www.aic-iac.org/en/member/mutlu-baskaya/ (20.01.2024).
• Antmen, A. (2019). 20. yüzyıl batı sanatında akımlar. Sel Yayıncılık.
• Arcasoy, A. (1983). Seramik teknolojisi. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Seramik Anasanat Dalı Yayınları No:2.
• Başkaya Yağcı, H. M. (2009). Sanatsal formlarda seramik ve karışık malzeme birlikteliği [Sanatta Yeterlik Eseri Çalışma Raporu, Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü].
• Başkaya Yağcı, H. M. (2017). Herkes prens herkes prenses. [Sergi Kataloğu].
• Batukan Belge. F. (2017, Ocak 27). Bir gün herkes prenses. Aydınlık. https://www.aydinlik.com.tr/haber/bir-gun-herkes-prenses-35307 (20.01.2024).
• Bosworth, J. (2006). Ceramics with mixed media. A&C Black.
• Can, E. (2024) Çağdaş sanatta porselen litofanlar Ilona Romule ve Rae Stern örneği. Ö. Yıldırım, Ü. Parsıl (Ed.), Plastik sanatlar alanında seramik ve cam üzerine yaklaşımlar 1 (s. 129-142). Akademisyen Yayınevi. https://doi.org/10.37609/akya.3041
• Carrasco, I. (2018). The dada artist that depicted female orgasm through a tiny bar of soap. Cultura Colectiva. https://culturacolectiva.com/en/art/beatrice-wood-mama-of-dada/ (17.02.2024).
• Cooper, E. (1978). Seramik ve çömlekçilik. (Ö. Bakırer, Çev.). Remzi Kitabevi.
• Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi. (1997). Art Deco. Cilt 1. Yem Yayın.
• Erden, E. O. (2012). Modern sanat hakkında bilmeniz gereken her şey. Tempo Yayınları.
• Hill, T. (t.y.). Trey Hill. Trey Hill studio. https://www.treyhillstudio.com/about (21.01.2024).
• Gombrich, E. H. (2004). Sanatın öyküsü. Remzi Kitabevi.
• George Adams Galeri. (2024). America: Between dreams and realities. George Adams Gallery. https://www.georgeadamsgallery.com/news-and-press/robert-arneson-at-the-musee-national-des-beaux-arts-du-quebec-canada (24.02.2024).
• İba, Ş. M. (2022). Güncel heykelde foto manipülasyon uygulamaları. Sanat ve Yorum Dergisi, 39(1), 24-33. https://doi.org/10.54614/AI.2022.976866
• JosephPX, K. (2023). Glen Martin Taylor: (Un)Broken ceramics meets Japanese philosophy. Abir Pothi Talking Art. https://www.abirpothi.com/glen-martin-taylor-unbroken-ceramics-meets-japanese-philosophy/ (21.01.2024).
• Kanışkan E. (2020). Çağdaş seramik sanatçısı Mutlu Başkaya’nın umuda yolculuğu. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 8(46), 260-268. https://dx.doi.org/10.7816/ulakbilge-08-46-04
• Kanışkan, E. (2018). Kintsugi: Yara izlerinin güzelliği. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi, 6(21), 161-178. https://dx.doi.org/10.7816/ulakbilge-06-21-03
• Kahraman, H. S. (2004). Kültür tarihi affetmez. Agora Kitaplığı.
• Kaplan, S. (2003). Gestalt görsel algı teorilerinin Bauhaus ekolü içinde seramik temel teknikleriyle uygulanması [Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü].
• Koçak, H. N. (2009). Seramik sanatında karışık malzeme kullanımı [Yüksek Lisans Tezi, Erciyes Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü].
• Kurşuncu, A. (2019). Seramik sanatında izleyici katılımcı. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 8(53), 41-47. https://dx.doi.org/10.7816/idil-08-53-04
• Little, S. (t.y.). İzmler sanatı anlamak. Yem Yayın.
• Lux Center for the Arts. (t.y.). Trey Hill. Lux Center. https://www.luxcenter.org/artist/trey-hill (21.01.2024).
• Missoula Current. (2016, Aralık 16). UM professor’s sculptures featured in mam exhibit. Missoula Current. https://missoulacurrent.com/missoula-art-sculptures/ (21.01.2024).
• MoMA. (t.y.). Salvador Dali. MoMA. https://www.moma.org/collection/works/81329 (13.04.2024).
• Özkan, Ş. Ç. (2018). Seramik heykelde seramik dışı malzeme kullanımı [Sanatta Yeterlik Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü].
• Reavis, A. (t.y.). Untraditional kintsugi artist Glen Martin Taylor demonstrates how to transform pain into lawless beauty. Missionmag. https://www.missionmag.org/untraditional-kintsugi-artist-glen-martin-taylor-demonstrates-how-to-transform-pain-into-lawless-beauty/ (21.01.2024).
• Tazeoğlu Filiz, F. (2023). Çağdaş seramik sanatında kullanılan alternatif şekillendirme yöntemleri. Kent Akademisi Dergisi, 16(3), 2142-2158. https://doi.org/10.35674/kent.1218972
• Türk Dil Kurumu. (t.y.). Metal. Güncel Türkçe Sözlük içinde. https://sozluk.gov.tr (19.01.2025).
• Türk Dil Kurumu. (t.y.). Malzeme. Güncel Türkçe Sözlük içinde. https://sozluk.gov.tr (19.01.2025).
• Türk Dil Kurumu. (t.y.). Çelik. Güncel Türkçe Sözlük içinde. https://sozluk.gov.tr (19.01.2025).
• Turan, T. & Kavut, İ. E. (2022). Gerçeküstü sanat akımının kurgusal mekanlara ve metaverse kavramına katkısının norm bağlamında incelenmesi. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 7(1), 346-363. https://doi.org/10.30785/mbud.1079846
• Turani, A. (2007). Dünya sanat tarihi. Remzi Kitabevi.
• Yıldırım, B. (2021). Çağdaş seramik sanatında farklı malzeme kullanımı. Erciyes Akademi, 35(1), 371-385.
• Yıldırım, Ö., & Tazeoğlu Filiz, F. (2023). Çağdaş seramik sanatında yeni bir ifade biçimi olarak yoğun sırlama ve sırla şekillendirme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (43), 272-292. https://doi.org/10.14520/adyusbd.1232894
• Yoleri, H., Çövenoğlu, F. (2023). Anadolu seramiklerinde pekişmiş astarla gelişen gelenek. F. Öztürk (Ed.) I. Uluslararası Ardahan Anadolu Seramik Sempozyumu kitabı (s. 152-173). Ardahan Üniversitesi Yayınları.