Yozgat İli, Alişar Köyü’nün Ekoturizm Kapsamında Değerlendirilmesi

Öz

Uluslararası Doğa Koruma Birliği, ekoturizmi doğayı ve kültürel kaynakları anlayarak korumayı hedefleyen, düşük ziyaretçi etkili, yerel halk katılımı ile yöreye sosyo-ekonomik yarar sağlayan, bozulmamış doğal alanlara çevresel açıdan sorumlu seyahat ve ziyaret olarak tanımlamaktadır. Ekoturizm, doğal ve kültürel kaynakları koruyarak, sürdürülebilir turizm anlayışı içinde turizme konu olan alanların sürdürülebilir gelişimine katkıda bulunmalıdır. Türkiye, zengin coğrafi özellikleri, doğal ve kültürel değerleri ile alternatif turizm türleri için büyük bir potansiyele sahiptir. Bu bağlamda sürdürülebilir kalkınmaya ve yerel kaynak yönetimine katkı sağlayan ekoturizm faaliyetleri de önemli olmaktadır. Alişar Köyü, Yozgat İli’nin Sorgun İlçesi’ne bağlı, merkeze 61 km. uzaklıkta bulunan bir yerleşmedir. M.Ö. 3200 – 2600 arası ilk yerleşimin görüldüğü Alişar Höyüğü gibi önemli bir miras alanının burada bulunması Alişar Köyü’nü önemli kılmaktadır. Bu makalede Alişar Köyü’nün ekoturizm kapsamında, kırsal ve kültürel turizme katkı sağlayan bir yerleşim olarak değerlendirilme olanakları irdelenecektir. Öncelikle Alişar Köyü doğal ve kültürel değerleri ile tanıtılacak; daha sonra potansiyel ekoturizm olanakları irdelenerek, yörenin çevre duyarlı turizm amaçlı kullanımı ve gelişimi için ekoturizmin ilkeleri doğrultusunda çözüm önerileri geliştirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• ekoturizm
• alişar köyü
• yozgat
• sürdürülebilir turizm

The Evaluation of Yozgat Alişar Village in the Frame of Ecotourism

Öz

The International Union for Conservation of Nature defines ecotourism as environmentally responsible travel and visit to unspoiled natural areas, which aims to protect nature and cultural resources by understanding, low visitor impact, providing socio-economic benefit to the region with the participation of local people. Ecotourism should contribute to the sustainable development of the areas subject to tourism in case of sustainable tourism by preserving natural and cultural resources. Turkey is a potential country as far as its rich geographical features, natural and cultural values are concerned for such alternative tourism types. In this context, ecotourism activities, which make a great contribution to sustainable development, gains importance. Alişar Village is a settlement in the Sorgun District of Yozgat Province, at a distance of 61 km from the city center. The presence of an important heritage site such as Alişar Tumulus, where the first settlement was seen between 3200 and 2600 BC, makes Alişar Village important. In this article, the evaluation of Alişar Village as a settlement contributing to rural and cultural tourism within the scope of ecotourism is aimed. In this context; first of all, Alişar Village was introduced with its natural and cultural values then, ecotourism possibilities of Alişar Village were examined and solution were proposed in the frame of ecotourism principles so that the location can be used and developed for environmentally conscious tourism purposes.

Anahtar Kelimeler

• ecotourism
• alişar village
• yozgat
• sustainable tourism

Kaynakça

1. Akpınar, E. ve Bulut, Y., 2010. Ülkemizde Alternatif Turizm Bir Dalı Olan Ekoturizm Çeşitlerinin Bölgelere Göre Dağılımı ve Uygulama Alanları, III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi, 4. Cilt, Artvin, s. 1575-1594.
2. Aksit, S. 2007. Doğal Ortam Duyarlığı Açısından Sürdürülebilir Turizm, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Erciyes Üniversitesi, Sayı:23, 2007/ s. 441-460.
3. Akture, 1997. Anadolu Bronz Çağ Kentleri Türk Tarih Kurumu Yayınları İstanbul.
4. Anonim, 2014. “Yozgat İli 2014 Yılı Çevre Durum Raporu” Yozgat Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Yozgat. (Erişim tarihi 22.09.2022)
5. Anonim, 2022a. Google earth Görüntüsü. (Erişim tarihi 22.09.2022)
6. Anonim, 2022b. www.cirbanonline.net/antikkentler/ antikkentler_ortadogu. (Erişim tarihi 22.09.2022)
7. Atabay, S., 1998. 21. Yüzyılda Sürdürülebilir Turizm Politikalar, 1.Uluslararası Turizm Sempozyumu, Yıldız Teknik Üniversitesi Basım / Yayın Merkezi, İstanbul, 1-2.
8. Bulut, İ. 2000, “Yozgat’ın Nüfus Coğrafyası Özellikleri” Doğu Coğrafya Dergisi 4, 19-54.

9. Çağatay, A., Yurdaer, M., KIRIŞ, R., 2002. Ekoturizm İçin Mekan ve Yerel Toplulukların Katılımının Planlanması. T.C. Turizm Bakanlığı 2. Turizm Şurası Bildirileri, s, 205, Ankara.
10. Demir ve Çevirgen, 2006. Ekoturizm Yönetimi, Nobel Yayın No: 859, Ankara.
11. Kınal F., 1987. Eski Anadolu Tarihi Türk Tarih Kurumu Basımevi.
12. Kurdoğlu, O., 2001. Koruma Alanları ve Ekoturizmin Karadeniz Bölgesi Açısından İrdelenmesi.
13. Türkiye Ormancılar Derneği Yayını, Orman ve Av, Sayı 4, s: 4.
14. Özbey, R., 2002. Küreselleşme Sürecinde Sürdürülebilir Turizm Kalkınması , Sustainable Tourism Development In Globalization Progress"Globalization and Sustainable Development, International Scientific Conference, Blook4, pp.135-150.
15. Pratiwi, 2000. “Understanding Local Community Participation in Ecotourism Development: A Critical Analysis of Select Published Literature”, A Master of Science Thesis, Michigan State University (http://wwwlib.umi.com).
16. Sadler, 1990. “Debt-for-Nature Swaps: Assessing the Future”, Journalof Contemporary Health Law and Policy, 6, 319-341.
17. Sevin V., 1999. Anadolu Arkeolojisi der yayınlar Van.
18. Sungur, 2012. Sürdürülebilir Ekoturizmin Toplumsal Etkileri: Türkiye’den Örnekler. International Conference on Eurasian Economies 2012, s. 338-344.
19. Tunç, A., Saç F., 1998. Genel Turizm Gelişim ve Geleceği. Detay Yayıncılık. Ankara.
20. Uckun, C.G. ve Turkay, O., 2003. Alternatif Turizm Türlerinin Sürdürülebilirliği, Türkiye’nin Alternatif Turizm Potansiyeli ve Güncel Sorunları Konferansı, 3-4 Mayıs, Çankırı.
21. Umut A., 2006. “Yozgat Sorgun İlçesi Ağzı” Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili Ve Edebiyatı Anabilim Dalı Türk Dili Bölüm Dalı yüksek lisans Tezi Ankara.
22. Ünsal V., 2016. Alişar’ın Yozgat Arkeolojisi ve Eskiçağ Tarihine Katkısı Uluslararası Bozok Kongresi 5- 7 Mayıs 2016, Yozgat.
23. Wight, 1993. “Ecotourism: Ethics or Eco-Sell?”, Journal of Travel Research, Volume: 31, Issue: 3, Winter 1993, pp. 3-9.
24. Yürik, E.Ö., 2003. Turizmin Geleceği: Ekoturizm, Türkiye’nin Alternatif Turizm Potansiyeli Güncel Sorunlar Konferansı, 3- 4 Mayıs, Çankırı.