TİCARİ ELEKTRONİK İLETİ İZİNLERİNİN GERİ ALINMASI SONRASINDA KİŞİSEL VERİLERİN SAKLANMAYA DEVAM EDİLMESİNİN VERİLERİ YOK ETMEME SUÇU KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Ticari elektronik iletilere ilişkin izinlerin geri alınması, kişisel verilerin korunması bakımından önemli bir hukuki sorundur. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca, alıcının ticari elektronik ileti iznini her zaman geri alma etme bulunmaktadır. Bu iptal talebine rağmen, veri sorumlusu tarafından kişisel verilerin silinmemesi veya İleti Yönetim Sistemi (İYS) üzerinden gerekli işlemlerin yapılmaması durumunda, Türk Ceza Kanunu’nun 138. maddesinde düzenlenen verileri yok etmeme suçu gündeme gelebilir. Bu durum, yalnızca idari bir ihlal değil, aynı zamanda kişisel verilerin korunması hakkı bağlamında cezai sorumluluğu da doğurmaktadır. Bu maksat dahilinde işlenmeye devam edilen kişisel veriler nedeniyle hukuki sorumluluk ağırlaştırılmalıdır. Müşteri (alıcı) rızası halefine ticari tanıtım amaçlı gönderilen elektronik iletilerin ilgili kişileri rahatsız ettiği bilinmektedir. Çalışmada, İYS uygulamasının hukuki işlevi, veri sorumlularının yükümlülükleri ve verileri yok etmeme suçunun unsurları incelenmekte; ticari elektronik ileti izinlerinin geri alınması sonrasında verilerin silinmemesinin ceza hukuku açısından doğurabileceği sonuçlar değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kişisel veri
• verileri yok etmeme
• ileti yönetim sistemi
• özel hayat
• ticari elektronik ileti

CONTINUED STORAGE OF PERSONAL DATA AFTER THE REVOCATION OF COMMERCIAL ELECTRONIC COMMUNICATION PERMISSIONS SHOULD BE EVALUATED AS A CRIME OF FAILURE TO DESTROY DATA.

Öz

Withdrawing consent for commercial electronic messages is a significant legal issue regarding the protection of personal data. According to Law No. 6563 on the Regulation of Electronic Commerce, the recipient has the right to withdraw consent for commercial electronic messages at any time. If, despite this withdrawal request, the data controller fails to delete personal data or perform the necessary procedures through the Message Management System (IMS), the crime of failure to destroy data, as stipulated in Article 138 of the Turkish Penal Code, may arise. This situation is not only an administrative violation but also entails criminal liability within the context of the right to personal data protection. Legal liability should be increased for personal data that continues to be processed for this purpose. Electronic messages sent for commercial promotional purposes without the consent of the customer (recipient) are known to cause distress to the data subjects. This study examines the legal function of the IYS application, the obligations of data controllers, and the elements of the crime of failure to destroy data. It also evaluates the criminal consequences of failing to delete data after revoking permission for commercial electronic messages.

Anahtar Kelimeler

• Personal data
• data deletion
• communication management system
• privacy
• commercial electronic communication

Kaynakça

1. AKGÜL, Aydın. Kişisel Verilerin Korunması Açısından İdarenin Hukuki Sorumluluğu ve Yargısal Denetimi. Doktora Tezi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı. 2013.
2. AKSOY, Hüseyin Can. Kişisel Verilerin Korunması. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi. 2008.
3. ARTUK, Mehmet Emin; GÖKCEN, Ahmet; ALŞAHİN, Mehmet Emin; ÇAKIR, Kerim. Ceza Hukuku Genel Hükümler. 12. Baskı. Adalet Yayınevi. Ankara. 2018.
4. AYÖZGER ÖNGÜN, Çiğdem. Kişisel Verilerin Korunması Hukuku. Genişletilmiş 2. Baskı. Beta Yayıncılık. İstanbul. 2019.
5. BALABAN, Mehmet Furkan. “İleti Yönetim Sisteminin Kurulması ve Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik’in Değerlendirilmesi”. Bilişim Hukuku Dergisi. Cilt 2. Sayı 2. 2020. ss. 181-129
6. BAYRAKTAR, Köksal; KESKİN KİZİROĞLU, Serap; YILDIZ, Ali Kemal; ZAFER, Hamide; AKSOY RETONAZ, Eylem; AKYÜREK, Güçlü; EVİK, Ali Hakan; SINAR, Hasan; ALTUNÇ, Sinan; AYTEKİN İNCEOĞLU, Asuman; ERMAN, Barış; EROĞLU, Fulya. Özel Ceza Hukuku. Cilt III. On İki Levha Yayıncılık. İstanbul. 2018.
7. ÇAĞLAR, İsmail. Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme Suçu. Adalet Yayınevi. Ankara. 2024.
8. ÇEKİN, Mesut Serdar. Avrupa Birliği Hukuku ile Mukayeseli Olarak 6698 Sayılı Kanun Çerçevesinde Kişisel Verilerin Korunması Hukuku. 3. Baskı. On İki Levha Yayıncılık. İstanbul. 2020.

9. ÇOKMUTLU, Metin. Türk Ceza Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması. Doktora Tezi. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı. 2014.
10. DEMİR, Dilanur. Kişisel Verilerin Korunması Kapsamında Unutulma Hakkı. Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı. 2023.
11. DUMAN, Berat. Anayasa Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması. Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı. 2020.
12. DURSUN, İsmail. “Türk Ceza Kanununda Verileri Yok Etmeme Suçu”. Kocaeli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. Cilt 5. Sayı 10. Temmuz 2014.
13. DÜLGER, Murat Volkan. Kişisel Verilerin Korunması Hukuku. 3. Baskı. Hukuk Akademisi. İstanbul. 2020. EKİNCİ, Emre. Türk Ceza Kanunu Kapsamında Verileri Yok Etmeme Suçu. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı. 2024.
14. ERİŞ, Elif Birgen. “Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcıların Kişisel Verilerin Korunması Mevzuatı Kapsamında Yükümlülükleri”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Ankara. 2024.
15. GÖKCAN, Hasan Tahsin; ARTUÇ, Mustafa. Yorumlu-Uygulamalı Türk Ceza Kanunu Şerhi. 2. Baskı. Adalet Yayınevi. Ankara. 2023.
16. İÇEL, Kayıhan. Ceza Hukuku Genel Hükümler. Yenilenmiş 7. Bası. Beta Yayım. İstanbul. 2023.
17. İHTİYAROĞLU, Uğur. “Hukuka Aykırı ve Bağlayıcı Emrin Yerine Getirilmesinde Sorumluluk”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. Cilt 6. Sayı 1. 2023. ss. 183-201.
18. KAYA, Ramazan Furkan. “Kişisel Verilerin Korunması Hukukunda Ticari Elektronik İleti”. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Özel Hukuk Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. Ankara. 2022.
19. KETİZMEN, Muammer. Türk Ceza Hukukunda Bilişim Suçları. Adalet Yayınları. Ankara. 2008. KOCA, Mahmut. Kişisel Verileri Yok Etmeme Suçu. Seçkin Yayıncılık, Ankara. 2020.
20. KÖSEMAN, Batuhan. “İdare Hukuku Bağlamında Kişisel Verilerin Korunması”. Dokuz Eylül Üniversitesi Kamu Hukuku Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. İzmir. 2023.
21. KUŞKONMAZ, Elif Mendos. Kişisel Verilerin Türk Ceza Hukuku Kapsamında Korunması. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı. 2013.
22. KÜZECİ, Elif. Kişisel Verilerin Korunması. Turhan Kitabevi. Ankara. 2010.
23. MADEN, Mehmet. Ceza Hukukunda Kişisel Verilerin Korunması. Adalet Yayınevi. Ankara. 2021.
24. METİNER, Haydar; KOÇ, E. Ahsen. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Genel Hükümleri. Ankara. 2008.
25. ÖZBEK, Veli Özer; DOĞAN, Koray; BACAKSIZ, Pınar. Ceza Muhakemesi Hukuku. 13. Baskı. Seçkin Yayınları. Ankara. 2020.
26. ÖZTÜRK, Bahri; ALTINOK ÇALIŞKAN, Elif; SEYHAN, Serkan. Kişisel Verilerin Korunması Hukuku. 2. Baskı. Seçkin Yayıncılık. Ankara. 2022.
27. PARLAK, Büşra Nur. Kişisel Verilerin Korunması Çerçevesinde Verileri Yok Etmeme Suçu (TCK m.138). Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı. İstanbul. 2021.
28. SELEK, Ozan. Kişisel Verilerin Korunması ve Verileri Yok Etmeme Suçu (TCK m.138). On İki Levha Yayıncılık. İstanbul. 2021.
29. SÖZÜER, Eren. Unutulma Hakkı: İnsan Hakları Hukuku Perspektifinden Bir İnceleme. On İki Levha Yayıncılık. İstanbul. 2017.
30. ŞAŞMAZ, Hasan Çağrı. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Kapsamında Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Suçlar. Yüksek Lisans Tezi. Atılım Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı. Ankara. 2021.
31. TİTREK, Gizem Büşra. Türk Ceza Hukukunda Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Suçlar. Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı. 2020.
32. TURGUT, Bahar. “Türk Ceza Hukukunda Verileri Yok Etmeme Suçu (TCK m.138)”. Terazi Hukuk Dergisi. Cilt 0. Sayı 223. 2025. ss.129-139.
33. UÇAR, Gülce Ecem. “5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Verileri Yok Etmeme Suçu”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. Cilt 74. Sayı 1. 2025. ss. 319-362.
34. YILDIZ, Gamze. Kişisel Verilerin Korunması Bağlamında Verileri Yok Etmeme Suçu (TCK m.138). Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı. 2022.
35. YILMAZ, Malik. Enformasyon ve Bilgi Kavramları Bağlamında Enformasyon Yönetimi ve Bilgi Yönetimi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi. C. 49. S. 1. 2009. ss. 98-118.