A Personality Who Left His Mark on the Ottoman Administration: Yusuf Kâmil Pasha

Öz

Abstract: Yusuf Kâmil Pasha, a statesman of the XIX. century, was born in Arapkir. He was grown up by Customs Officer Osman Pasha. He has acted as his seal-bearer. He went to Egypt because of a dream he had. Here, he gained the trust of Egypt Governor Mehmed Ali Pasha. He successfully carried out the tasks assigned to him by Mehmed Ali Pasha. Mehmed Ali Pasha married his daughter Zeyneb Hanım to Yusuf Kâmil Pasha. After Mehmed Ali Pasha’s death, difficult days began for Yusuf Kâmil Pasha. The Egyptian Palace was opposed to Yusuf Kâmil Pasha’s marriage with Zeyneb Hanım. Yusuf Kâmil Pasha was brought to İstanbul by edict of Abdülmecid. After coming to İstanbul, he carried out the duties assigned to him in the Ottoman bureaucracy. He was appointed as Trade Minister twice. He was appointed to the office of Grand Vizier on 5 January 1863. This task took four months and twenty-seven days. He could not distinguish himself in the role of Grand Vizier. After serving as Grand Vizier, he also carried out duties assigned to him by the Ottoman State, however, after a while his illness began to worsen and he passed away on 10 October 1876. Yusuf. Kâmil Pasha was a cultured and respected personality. He knew Arabic, Persian and French. Yusuf Kâmil Pasha, who also has literary interests, had a hospital built and contributed to repair work on buildings together with his wife Zeyneb Hanım.

Anahtar Kelimeler

• Yusuf Kâmil Pasha
• Abdülmecid
• Abdülaziz
• The Ottoman State
• Egypt

Osmanlı Yönetiminde İz Bırakan Bir Şahsiyet: Yusuf Kâmil Paşa

Öz

XIX.yüzyıl devlet adamlarından Yusuf Kâmil Paşa, Arapkir’de doğmuştur. Gümrükçü Osman Paşa tarafından büyütülmüştür. Onun, mühürdarlığını yapmıştır. Gördüğü bir rüya üzerine Mısır’a gitmiştir. Burada Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa’nın güvenini kazanmıştır. Mehmed Ali Paşa tarafından verilen görevleri başarıyla yapmıştır. Mehmed Ali Paşa kızı Zeyneb Hanım’ı, Yusuf Kâmil Paşa ile evlendirmiştir. Mehmed Ali Paşa’nın vefatından sonra Yusuf Kâmil Paşa için sıkıntılı günler başlamıştı. Mısır Sarayı, Yusuf Kâmil Paşa’nın Zeyneb Hanım’la evlenmesine karşı idi. Yusuf Kâmil Paşa, Abdülmecid’in fermanıyla İstanbul’a getirilmiştir. İstanbul’a geldikten sonra Osmanlı bürokrasisi içinde kendisine tevdî edilen görevleri yapmıştır. İki defa Ticaret Nâzırlığına getirilmiştir. 5 Ocak 1863 tarihinde sadrazamlık makamına atanmıştır. Bu görevi dört ay yirmi yedi gün sürmüştür. Sadrazamlık görevinde kendisini fazla gösterememiştir. Sadrazamlıktan sonra da Osmanlı Devleti tarafından verilen görevleri yapmıştır; ancak bir müddet sonra rahatsızlığı artmaya başlamış ve 10 Ekim 1876 tarihinde de vefat etmiştir. Yusuf Kâmil Paşa, kültürlü ve hürmet gören bir şahsiyetti. Arapça, Farsça ve Fransızca bilmekteydi. Edebî yönü de bulunan Yusuf Kâmil Paşa, eşi Zeyneb Hanım’la birlikte hastane yaptırmış ve yapıların onarım işlerine katkı sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yusuf Kâmil Paşa
• Abdülmecid
• Abdülaziz
• Osmanlı Devleti
• Mısır

Kaynakça

1. T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA)
2. Ahmed Cevdet Paşa. (1960). Tezâkir (13-20). Cavid Baysun (Yay.). Ankara: Türk Tarih Kurumu.
3. Ahmed Cevdet Paşa. (2014). Ma’rûzât. Yusuf Halaçoğlu (Yay.). İstanbul: Babıali Kültür Yayıncılık.
4. Akün, Ö. F. (1989). Ahmed Vefik Paşa. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 2 (ss. 143-147). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
5. Akyıldız, A. (2003). Mahmud Nedim Paşa. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 27 (ss. 374-376). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
6. Akyıldız, A. (2003). Meclis-i vâlâ-yı ahkâm-ı adliyye. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 28 (ss. 250-251). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
7. Beydilli, K. (1989). Âli Paşa, Mehmed Emin. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 2 (ss. 425-426). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
8. Beydilli, K. (2020). Mustafa Reşid Paşa. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 31 (ss. 348-350). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.

9. Çetinsaya, G. & Buzpınar, T. (2020). Midhat Paşa. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 30 (ss. 7-11). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
10. Kâmil Paşa. (1308). Eser-i Kâmil Paşa. Dersaâdet: Kasbar Matbaası.
11. Köprülü, O. F. (1996). Fuad Paşa, Keçecizade. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 13 (ss. 202-205). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
12. Kuneralp, S. (2003). Son dönem Osmanlı erkânı ve ricali. İstanbul: İsis.
13. Küçük, C. (1988). Abdülaziz. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 1 (ss. 179-185). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
14. Küçük, C. (1988). Abdülmecid. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 1 (ss. 259-263). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
15. Mehmed Memduh. (1328). Esvat-ı sudur. İzmir: Vilayet Matbaası.
16. Mehmed Süreyya. (1328). Sicill-i Osmânî. İstanbul: Matbaa-i Amire.
17. Said Paşa (1325). Gazeteci lisanı. İstanbul: Sabah Matbaası.
18. Saydam, A. (2006), Mütercim Rüşdü Paşa. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi 32 (ss. 202-203). Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
19. Yıldırım, N. (1994). Zeynep Kâmil hastanesi. Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi 7 (ss. 551-552). Kültür Bakanlığı ve Tarih Vakfı Yayını.