Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının 21. Yüzyıl Becerilerine İlişkin Özyeterlik Algıları

Öz

21. yüzyıl becerileri, bireylerin teknoloji odaklı ve küresel dünyada başarılı olmaları için gerekli olan eleştirel düşünme, problem çözme, iletişim, iş birliği ve dijital okuryazarlık gibi yetkinlikleri kapsar. Bu beceriler, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının mesleki ve kişisel gelişimlerini destekleyerek, öğrencilerde demokratik değerler ve küresel vatandaşlık bilinci kazandırmalarına katkı sağlar. Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine ilişkin özyeterlik algılarına yönelik görüşlerini incelemektir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninin kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında KOP kapsamındaki altı üniversitede öğrenim gören ve ölçüt örnekleme ile belirlenen her üniversiteden 1-4. sınıf düzeyinde olmak üzere toplam 96 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veriler odak grup görüşmeleri yoluyla toplanmış, Miles ve Huberman modeli doğrultusunda içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular, öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine yönelik özyeterlik algılarının genel olarak iyi düzeyde olduğu, öğrenme ve yenilenme ile yaşam ve kariyer becerileri alt boyutlarında iyi, bilgi, medya ve teknoloji becerileri alt boyutunda ise çok iyi düzeyde algıya sahip oldukları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• 21. Yüzyıl Becerileri
• Öğretmen Adayları
• Özyeterlik Algısı
• Sosyal Bilgiler

Socıal Studıes Preservıce Teachers’ Self-Effıcacy Perceptıons Regardıng 21st Century Skılls

Öz

Twenty-first century skills encompass competencies such as critical thinking, problem solving, communication, collaboration, and digital literacy, which are essential for individuals to succeed in a technology-driven and globalized world. These skills support the professional and personal development of pre-service social studies teachers and contribute to their ability to foster democratic values and a sense of global citizenship among students. The aim of this study is to examine the views of pre-service social studies teachers regarding their self-efficacy perceptions of twenty-first century skills. The study was designed as a case study, one of the qualitative research methods. The study group consists of 96 pre-service teachers enrolled in six universities within the scope of the KOP (Konya Plain Project) during the 2024–2025 academic year. The participants were selected through criterion sampling, with four students from each grade level (1st–4th year) at each university. The data were collected through focus group interviews and analyzed using content analysis based on the model proposed by Miles and Huberman. The findings revealed that the pre-service teachers generally have a good level of self-efficacy perception regarding twenty-first century skills. Specifically, their perceptions were found to be at a good level in the sub-dimensions of learning and innovation skills and life and career skills, while they were at a very good level in the sub-dimension of information, media, and technology skills.

Anahtar Kelimeler

• 21st Century Skills
• Preservice Teachers
• Self-Efficacy Perception
• Social Studies

Kaynakça

1. Aksüt, S. (2023). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının 21. Yüzyıl Becerileri Yeterlik Algıları İle Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Yayın No. 812156) [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
2. Aksüt, S. ve Ezer, F. (2025). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri yeterlik algıları ile yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 670-694.
3. Aksüt, S. (2026). Literacy of the future: determining the views of prospective social studies teachers on sustainability literacy. TAY Journal, 10(1) 22-52. https://doi.org/10.29329/tayjournal.2026.1427.02
4. Aktaş, İ. (2022). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(12), 187-203. https://izlik.org/JA23EL24RE
5. Altun, Z. Ülkü. (2025). Investigation of the 21st century skills levels of teacher candidates in terms of various variables. Journal of Mixed Methods Studies, (11), 20–42. https://doi.org/10.59455/jomes.63
6. Anagün, Ş. S., Atalay, N., Kılıç, Z. ve Yaşar, S. (2016). Öğretmen adaylarına yönelik 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 160-175. https://izlik.org/JA44DX53WT
7. Arıman, N. (2024). Öğretmen Adaylarının 21. Yüzyıl Becerileri Öz Yeterlilik Algıları, Öğretmenliğe Hazır Olma Düzeyleri ve Mesleki Öz Yeterlilik Algılarının İncelenmesi (Yayın No. 899460) [Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
8. Bal, N. (2019). Temel Robotik Eğitiminin Ortaokul Öğrencilerinin 21. Yüzyıl Becerilerine ve Bilgi İşlemsel Düşünme Becerilerine Etkisi (Yayın No. 617237) [Yüksek Lisans Tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.

9. Başar, S. (2018). Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Fende Matematiğin Kullanımına Yönelik Özyeterlilik İnançları, 21. YY Becerileri ve Aralarındaki İlişkinin İncelenmesi (Yayın No. 515625) [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
10. Bongani A. M. (2017). Twenty-First Century Skills Development İn Rural School Learners. (Master of Education), Kırsal Okul Öğrencilerinde 21. Yüzyıl Becerilerinin Geliştirilmesi [Yüksek Lisans Tezi, Cape Town Üniversitesi].
11. Bozkurt, F. (2021). 21. yüzyıl becerileri açısından sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programının değerlendirilmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 51, 34-64. https://doi.org/10.9779/pauefd.688622
12. Canpolat, M. (2021). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri ile duygusal zekâ düzeyleri arasındaki ilişki. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 11(3), 527-535. https://doi.org/10.5961/higheredusci.937427
13. Cansoy, R. (2018). Uluslararası çerçevelere göre 21.yüzyıl becerileri ve eğitim sisteminde kazandırılması. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(4), 3112-3134. https://doi.org/10.15869/itobiad.494286
14. Çelikkaya, T., Kürümlüoğlu, M. ve Demiraslan, V. O. (2024, Mayıs 20-22). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine ilişkin yeterlilik algıları. [Özet Metin]. 12. Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Sempozyumu, Edirne. s. 152-153. http://sosbilder.com/Content_Files/Content/USBES-12%202024%20%C3%96zet%20Kitap%C3%A7%C4%B1%C4%9F%C4%B1.pdf
15. Çiftçi, B. ve Bakar, M. H. D. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algılarının incelenmesi: (Nevşehir ili örneği). Kapadokya Eğitim Dergisi, 1(2), 44-60. https://izlik.org/JA23HU42WC
16. Dede, C. (2010). Comparing frameworks for 21st century skills. http://sttechnology.pbworks.com/f/Dede_(2010)_Comparing%20Frameworks%20for%2021st%20Century%20Skills.pdf
17. Dokumacı Sütçü, N. ve Sütçü, K. (2022). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerileri yeterlik algılarının c&rt analizi ile incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(2), 18-38. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1035968
18. Ercikan, K. ve Oliveri, M. E. (2016). In search of validity evidence in support of the interpretation and use of assessments of complex constructs: Discussion of research on assessing 21st century skills. Applied Measurement in Education, 29(4), 310-318.
19. Facione, P. A. (1990). Critical thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction. The California Academic Press.
20. Gelen, İ. (2017). P21-program ve öğretimde 21. yüzyıl beceri çerçeveleri (ABD uygulamaları). Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi,1(2), 15-29. https://izlik.org/JA82XA57WU
21. Göksün, D. O. (2016). Öğretmen Adaylarının 21.YY. Öğrenen Becerileri ve 21.YY. Öğreten Becerileri Arasındaki İlişki (Yayın No. 425506) [Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
22. Günüç, S, Odabaşı, H. ve Kuzu, A. (2013). 21. yüzyıl öğrenci özelliklerinin öğretmen adayları tarafından tanımlanması: Bir twitter uygulaması. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 9(4), 436-455. https://izlik.org/JA76FR95UK
23. Hamarat, E. (2019). 21. yüzyıl becerileri odağında Türkiye’nin eğitim politikaları. Seta Yayınları.
24. Kotluk, N. ve Kocakaya, S. (2015). 21. yüzyıl becerilerinin gelişiminde dijital öykülemeler: ortaöğretim öğrencilerinin görüşlerinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 354-363.
25. Kozikoğlu İ. ve Altunova N. (2018). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine ilişkin öz-yeterlik algılarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerini yordama gücü. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 8(3), 522-531. https://izlik.org/JA38ZY76FX
26. Kurudayıoğlu, M. ve Gociaoğlu, B. (2021). 21. yüzyıl becerilerinin tanımlanması. H. E. Çocuk ve D. Soysal (Ed.). 21. yüzyıl becerileri ve Türkçe eğitimi içinde (s. 1-16), Nobel Yayınları.
27. Lai, E. R. ve Viering, M. (2012). Assessing 21st century skills: Integrating research findings. 21. yüzyıl becerilerinin değerlendirilmesi: Araştırma bulgularının birleşimi. Paper presented at the annual meeting of the National Council on Measurement in Education, Vancouver, B.C., Canada.
28. Ledward, B. C. ve Hirata, D. (2011). An Overview of 21st Century Skills. Summary of 21st Century Skills for Students and Teachers, by Pacific Policy Research Center. Honolulu: Kamehameha Schools–Research & Evaluation. 1-4.
29. Maruyama, G. ve Ryan, C. S. (2014). Research methods in socialrelations. Wiley-Black.
30. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative dataanalysis. Sage Publications.
31. Miller, R. D. (2009). Developing 21st century skills through the use of student personal learning networks. Öğrenci kişisel öğrenme ağlarının kullanımıyla 21. yüzyıl becerilerinin geliştirilmesi. Northcentral University, Prescott Valley, Arizona. Retrieved from: http://search.proquest.com/docview/305177755?accountid=4732
32. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] (2018). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 4, 5, 6 ve 7. sınıflar), Ankara.
33. Millî Eğitim Bakanlığı [MEB] (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı (4, 5, 6 ve 7. sınıflar), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. Ankara.
34. Mutluer, C. (2013). Sosyal bilgiler programlarında yer alan beceriler hakkında sosyal bilgiler öğretmen görüşleri (İzmir Menemen örneği). Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature And History of Turkish Or Turkic, 8(7), 355-362. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.5236
35. Öğretir Özçelik, A. D. (2020). İnovasyon, yaratıcılık ve yenilenme. A. D. Öğretir Özçelik ve M. N. Tuğluk (Ed.), Eğitimde ve endüstride 21. yüzyıl becerileri içinde (s. 1-29). Pegem Akademi.
36. Özcan, M. (2013). Okulda üniversite: Türkiye’de öğretmen eğitimini yeniden yapılandırmak için bir model önerisi. TÜSİAD.
37. Özdemir Özden, D., Karakuş Tayşi, E., Kılıç Şahin, H., Demir Kaya, S. ve Bayram, F. Ö. (2018). Öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine yönelik yeterlik algıları: Kütahya örneği. Turkish Studies Educational Sciences, 13(27), 1163-1184. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.14298
38. Özyurt, M. (2020). 21. Yüzyıl Becerileri Öğretimi Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik Güvenirlik Çalışması. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(30), 2568-2594. https://doi.org/10.26466/opus.725042 Papagiannis, P. ve Pallaris, G. (2024). Evaluating 21st century skills development through makerspace workshops in computerscience education. Bilgisayar bilimi eğitiminde makerspace atölyeleri yoluyla 21. yüzyıl becerilerinin gelişiminin değerlendirilmesi. Data Analytıcs 2024: The Thirteenth International Conference on Data Analytics, 1-6. , Paul, R. ve Elder, L. (2019). The miniature guide to critical thinking concepts and tools (8th ed.). Foundation for Critical Thinking Press.
39. Polat, G. (2024). Artırılmış Gerçeklik Uygulamalarının Sosyal Bilgiler Öğretmen Adayları Ders Başarısına ve 21. Yüzyıl Becerilerine Etkisi (Yayın No. 871878) [Yüksek Lisans Tezi, Sinop Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
40. Runco, M. A. ve Jaeger, G. J. (2012). The standard definition of creativity. Creativity Research Journal, 24(1), 92–96. https://doi.org/10.1080/10400419.2012.650092
41. Sümer, M. (2025). Teacher candidates' intention to teach 21st century skills with digital games: A survey research. Journal Of Innovative Research In Teacher Education, 6(2), 70-81. https://doi.org/10.29329/jirte.2025.1341.2
42. Taytak Ün, G. (2024). Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin 21. yüzyıl becerileri algısı (Yayın No. 846162) [Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
43. Tekin, M. M. (2024). Öğretmen Adaylarının Tasarımcı Öğretmen Özellikleri ile 21.Yüzyıl Becerilerinin Öğretimine İlişkin Öz Yeterlilik Düzeylerinin İncelenmesi (Yayın No. 846162) [Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
44. Temelli, N. (2024). Öğretmen Adaylarının 21. Yüzyıl Becerileri Özyeterlilik Algıları ile Bu Becerileri Öğretebilme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi (Yayın No. 879143) [Yüksek Lisans Tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
45. Trilling, B. ve Fadel, C. (2009). 21st Century Skills: Learning For Life In Our Times. New York, NY: John Wiley.
46. Torrance, E. P. (1974). Torrance tests of creative thinking: Norms-technical manual. Personnel Press.
47. Uçak, S. ve Erdem, H. H. (2020). Eğitimde yeni bir yön arayışı bağlamında “21. yüzyıl becerileri ve eğitim felsefesi”,
48. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 76-93. https://doi.org/10.29065/usakead.690205
49. Yalçın, S. (2018). 21. yüzyıl becerileri ve bu becerilerin ölçülmesinde kullanılan araçlar ve yaklaşımlar. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi,51(1), 183-201. https://doi.org/10.30964/auebfd.405860
50. Voogt, J. ve Roblin, N. P. (2020). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 52(3), 299–321. https://doi.org/10.1080/00220272.2020.1713158
51. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
52. Yin, R. K. (2018). Case study research and applications: Design and methods (6th ed.). Sage.