Türkiye’de Tekafül (Katılım Sigortacılığı) ve Uygulanabilirliği Üzerine Bir Değerlendirme

Geleneksel sigortacılık sisteminde İslam hukukuna aykırı olan faiz ve belirsizlik gibi olguların bulunması, dini hassasiyeti olan bireyleri bu tür bir risk yönetimi sisteminden alıkoymaktadır. Bu doğrultuda İslam hukukuna uygun biçimde düzenlenmiş bir sigortacılık sistemi olan Tekafül ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada Tekafül sistemine yönelik literatür çalışması yürütülerek kavramsal çerçeve belirlenmiştir. Ardından sigorta sektöründen yetkililerle yapılan derinlemesine görüşmelerde elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Görüşmeler öncesinde “Görüşme Formu” kişilere verilmiş, derinlemesine görüşme verileri ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmış ve deşifre işlemi ile bilgisayar ortamına metin biçiminde aktarılmıştır. Görüşme formunda yer alan sorular ile temalar belirlenmiş, veriler gruplandırılmış ve belirlenen temalar üzerinden betimsel analiz ile temalara karşılık gelen cevaplar belirlenmiştir. Veriler değerlendirildikten sonra Tekafül sisteminin Türkiye’de uygulanabilirliği konusunda ortaya çıkan temalar sonucunda tekafül sisteminin tanımının netleşmesi gerekliliği, Türkiye’de Tekafül’ün potansiyelinin olmasına rağmen mevcut durumunun yeterli olmadığı, mevzuat açısından çeşitli düzenlemeler yapılmasının gerektiği, Tekafül sisteminin bilinirlik seviyesinin yeterli olmadığı, Tekafül üzerine verilen ortak bir fetvanın bulunmadığı ve bu konuda bir otoritenin eksik olduğu, Tekafül sigorta şirketlerinin özellikle risk transferi konusunda çeşitli problemlerle karşılaştığı ve fon değerlendirmesinin faizsiz yollarla yürütülmesi açısından zorluklar barındırdığı tespit edilmiştir. Tespit edilen temalara yönelik öneriler, yapılan görüşmeler ve literatür çalışmaları ışığında oluşturulmuştur.