Bireysel Sporlar ve Takım Sporlarıyla Uğraşan Ergenlerin Sosyal Kaygı ve Öz Yeterliklerinin İncelenmesi

Öz

Yeterliklerinin İncelenmesi1Niket ÇELİK2 ve Cebrail KISA3Özet Bu araştırmanın amacı, bireysel sporlar ve takım sporlarıyla uğraşan ergenlerin sosyal kaygı ve öz yeterlik seviyelerini belirlemek, belirlenen bazı değişkenlere göre incelemek ve sosyal kaygı ile öz yeterlik seviyeleri arasında bir ilişki olup olmadığını incelemektir. Araştırmanın evrenini bireysel sporlarla uğraşan 111, takım sporlarıyla uğraşan 148 olmak üzere toplam 259 gönüllü öğrenci oluşturmuştur. Araştırmadaki katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemek amacıyla “Sosyo-Demografik Anket Formu”, sosyal kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla “Ergenler İçin Sosyal Kaygı ölçeği”, öz yeterlik düzeylerini ölçmek için ise “Çocuklar İçi Öz Yeterlik Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre bireysel sporlarla uğraşan ergenlerin sosyal kaygılarının “orta” düzeyde olduğu, öz yeterliklerinin de “orta” düzeyde olduğu görülmektedir. Buna karşılık olarak takım sporlarıyla uğraşan ergenlerin sosyal kaygılarının “düşük” olduğu ve genel öz yeterliklerinin “orta” düzeyde olduğu ancak sosyal öz yeterlik alt boyutunun “yüksek” düzeyde olduğu saptanmıştır. Sosyal kaygı ve öz yeterlik seviyeleri arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılan Pearson Korelasyon analizine göre bireysel sporlarda sosyal kaygı ile öz yeterlik arasında anlamlı ve “düşük” seviyede negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur r= -.27; p

Anahtar Kelimeler

• Bireysel sporlar, Takım sporları, Ergenlik, Sosyal Kaygı, Öz Yeterlik

Investigation of Social Anxiety and Self-Efficacy Levels of Adolescents Who Deal with Individual and Team Sports

Öz

The aim of this study is to determine the social anxiety and self-efficacy levels of adolescents engaged in individual sports and team sports and to examine them according to some variables Also to examine whether there is a relationship between social anxiety and self-efficacy. The universe of the research was made up of 259 volunteer students, 111 of them are engaged in individual sports and 148 of them are engaged in team sports. “SocioDemographic Questionnaire Form” was used to determine the socio-demographic characteristics of students, “Social Anxiety Scale for Adolescents” was used to determine social anxiety levels, and “Self-Efficacy Scale for Children” was used to measure self-efficacy levels. According to the results of the research, it is seen that the adolescents engaged in individual sports have a "medium" level and their self-efficacy is also at a "medium" level. In contrast, adolescents engaged in team sports are found to have a “low” social anxiety and general self-efficacy at a “medium” level, but a social self-efficacy sub-dimension is “high” level. According to the Pearson Correlation analysis conducted to examine the relationship between social anxiety and self-efficacy levels, a significant and “low” negative correlation was found between social anxiety and self-efficacy in individual sports r = -.27; p self-efficacy. Accordingly, it can be said that as the social anxiety of adolescents decreases, self-efficacy increases

Anahtar Kelimeler

• Individual sports, Team sports, Adolescence, Social Anxiety, Self-Efficacy

Kaynakça

1. Baltacı Ö. (2010). Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Kaygı, Sosyal Destek ve Problem Çözme Yaklaşımları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi. Konya
2. Bandura, A. (1977); “Self-efficacy: Toward a Unifying Theory of Behavioral Change,” Psychological Review, Sayı 84, s.191–215.
3. Bandura, A. (1996); “Social Cognitive Theory of Human Development,” International Encyclopedia of Education, Sayı 2, s.5513-5518. 45 Bandura, Albert (1997); Self-Efficacy: The Exercise of Control, Freeman and Company, New York.
4. Beidel, D. C., Turner, S. M. & Morris, T. L. (1999). Psychopathology of childhood social phobia. Journal of the American Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 38(6), 643-650.
5. Bor, H. A. (2018), Ergenlerde Sosyal Medyaya Yönelik Tutum, Sosyal Medya Kullanımında Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Sosyal Kaygı Arasındaki İlişkiler. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
6. Bozkurt, Ş. (2014), Okul Sporlarına Katılan Öğrencilerin Katılım Motivasyonu, Başarı Algısı ve Öz Yeterliklerinin İncelenmesi, Akdeniz Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Anabilim Dalı, Yüksek Lisans tezi. Antalya
7. Cengiz R., Aytan K.G., Abakay U., (2012). Taekwondo Sporcularının Algıladığı Liderlik Özellikleri İle Öz Yeterlik Düzeyleri Arasındaki İlişki; E-Journal of New World Sciences Academy; Volume: 7, Number: 4, Article Number; 2B0089;
8. Compton, S. N., Nelson, A. H. ve March, J. S. (2000). Social phobia and separation anxiety symptoms in community and clinical samples of children and adolescents. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 39(8), 1040-1046.

9. Demirtop, B., (2019). Spor Lisesi ve Diğer Lise Öğrencilerinin Sosyal Kaygı ve Yalnızlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi. Sağlık bilimleri Enstitüsü. Sivas
10. Dimech, A. S., ve Seiler, R. (2011). Extra-curricular sport participation: A potential buffer against social anxiety symptoms in primary school children. Psychology of Sport and Exercise, 12(4), 347- 354.
11. Dishman RK, Motl RW, Saunders R, Felton G, Ward DS, Dowda M, Pate RR. (2004). Self-efficacy partially mediates the effect of a school-based physical-activity intervention among adolescent girls. Preventive Medicine. 38(5): 628–636.
12. Erath, S. A., Flanagan, K. S., & Bierman, K. L. (2007). Social anxiety and peer relations in early adolescence: Behavioral and cognitive factors. Journal of Abnormal Child Psychology, 35(3), 405-416.
13. Eyüboğlu, E. (2012). Spor Yapan ve Yapmayan 12-14 Yaş Arası Ergenlerin Öz Yeterlik Düzeylerinin Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul
14. Gao Z, Harrison L. (2005). Examining the role of physical self-efficacy as a function of race and gender in physical activity. Research Quarterly for Exercise and Sport.
15. Gren- Landen, M., Tillfors, M., Funmark, T., Bohlin, G., Andersson, G. &Svedin, C. G., (2009), Social Phiba in Swedish adolescents’ prevalence and gender differences. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 44(1), 1-7
16. Gümüş, E. A. (1997), Üniversite Öğrencilerinin Sosyal kaygı Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
17. Karasar, N. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemi (26. Baskı). Ankara: Nobel Yayınevi.
18. Kılıç, G., (2005), İlköğretim 7. Ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Atılganlık Düzeyleri ile Sosyal Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişki. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. Adana
19. Leary, M. R. (2001). Social anxiety as an early warning system: A refinement and extension of the self- presentational theory of social anxiety. In S. G. Hofmann & P.N DiBartolo (Eds.), From social anxiety to social phobia: Multiple perspectives (pp. 321-334). Boston, MA: Allyn & Bacon.
20. Mazalin, D. And Moore, S. (2004). Internet Use, Identity Development and Social Anxiety Among Young Adults. Behaviour Change, 21(2), 90-102
21. Moscovitch, D. A., Hofmann, S.G., ve Litz, B.T., (2005). The Impact of Social Anxiety: a Gender- Specific Interaction, Personality and Individual Differences, 39: 659-672
22. Ollendick, T. H., & Hirshfeld Becker, D. R. (2002). The Developmental Psychopathology of Social Anciety Disorder. Biological Psychiatry, 51(1), 44-58
23. Öztürk F. ve Şahin Ş. K. (2007). Comparison of the Social Self Efficacy Results of 9-13 Age Groups Individuals Who Do Sports and Don’t Do (Bursa Sample). Elementary Education Online, 6(3), 468-479, 2007.
24. Reigal RE, Videra A, Gil J. (2014). Physical exercise, general self –efficacy and life satisfaction in adolescence. Revista Internacional de Medicina y Ciencias de la Actividad Fisica y el Deporte. 14(55): 561-576.
25. Robbins L.B., Pender N.J., Ronis DL, Kazanis A.S. (2004). Pis MB. Physical activity, self-efficacy, and perceived exertion among adolescents. Research in Nursing& Health. 2004; 27: 435-446.
26. Subaşı, G. (2007). Üniversite Öğrencilerinde Sosyal Kaygıyı Yordayıcı Bazı Değişkenler. Gazi Üniversitesi Eğitim ve Bilim Dergisi, 32(144), 3-15
27. Tılmaç K., (2019). Lise Öğrencilerinin Egzersiz Davranışı Değişim Basamakları ve Fiziksel Aktivite Öz Yeterlik Düzeylerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Çanakkale
28. Tok C. (2019). Ortaokul Öğrencilerinin Ebeveyn Bağlanma Stilleri ile Sosyal Kaygı Düzeylerinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi. Ankara
29. Topal M. (2019), Ön Ergenlerde Sosyal Görünüş Kaygısı, Benlik Saygısı ve Otomatik Düşüncelerin Sosyal Kaygıyı Yordamadaki Rolü, Yüksek Lisans Tezi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Muğla
30. Uysal, İ., Kösemen, S. (2016). Investigation of Pedagogical Formation Students’ General Self-Efficacy and Epistemological Beliefs. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13 https://dergipark.org.tr/tr/pub/aibuefd/issue/1501/18171
31. Ümmet, D. (2007), Üniversite Öğrencilerinde Sosyal Kaygının Cinsiyet Rolleri ve Aile Ortamı Bağlamında İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü
32. Ümmet, D. (2007). Üniversite Öğrencilerinde Sosyal Kaygının Cinsiyet Rolleri ve Aile Ortamı Bağlamında İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
33. Yıldırım F. VE İlhan Ö.İ. (2010). Genel Öz yeterlilik Ölçeği Türkçe Formunun Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması, Türk Psikiyatri Dergisi, 21(4), 301-308.
34. Yıldız B. A., (2017), Sporcularda Zihinsel Dayanıklılık ve Öz Yeterlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü