SEÇKİ GAZETE HABERLERİNİN ELEŞTİREL SÖYLEM ANALİZİ: KURGU VE KURGUSAL OLMAYAN ANLATILAR

Öz

Çalıştığımız belirli alanlar veya meslekler ne olursa olsun, haber medyasıyla düzenli olarak karşılaşmamız dil çalışmaları açısından bizlere verimli bir zemin sunmaktadır. Örneğin, Edebiyat çalışmaları alanındaki eserlerin kapsayıcı bir analizi için dil, güç ilişkileri ve temsiller hakkında temel düzeyde de olsa bilgi sahibi olmak kaçınılmazdır. Edebiyat çalışmalarında olduğu gibi medya da okurlarına kurgu ve kurgu dışı olmak üzere iki farklı anlatı biçimi sunar. Medya kapsamının çoğu kurgusal olmayan olarak kabul edilir. Bununla birlikte, kapsam olgusal değilse, başka bir deyişle gerçeklere dayanmıyorsa veya manipüle edilmişse, bu durumda anlatı basitçe kurguya dönüşebilir. Bu çalışma, dilsel yaklaşımların, özellikle Eleştirel Söylem Analizinin, günlük medya olaylarını kurgu ve kurgu dışı sınırları içinde kavramak için temel bir araç olarak kullanımını araştırmayı çalışmaktadır. Bu tür yaklaşımların uygulanmasını inceleyerek, araştırma, güncel medya söylemine nüfuz eden karmaşık dil, güç ve temsilin etkileşimini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma, Türkiye’nin bir Rus savaş uçağını düşürmesi olayının ardından Türkiye ile Rusya arasındaki krizi ele alan Türk ve Rus iki gazete haberinin karşılaştırmalı bir analizini yapmayı amaçlamaktadır. Seçilen haberler popüler Türk gazetesi “Daily Sabah” ve Rus gazetesi “Sputnik” ten alınmıştır. Çalışma, temel bir teorik çerçeve olarak Eleştirel Söylem Analizine (CDA) kısa ve genel bir çerçeve ile başlar. Daha sonra, aynı olayla ilgili örtük ideolojik konumları ortaya çıkarmak için hem makro hem de mikro yapısal düzeyler kullanılarak gazete haberlerinin detaylı bir analizini sunar. Makro-yapısal inceleme, haberlere konu olan manşetlerin incelenmesini kapsarken, mikro-yapısal değerlendirme, sözcük seçimleri ve varsayımlar dahil olmak üzere söylemsel stratejilerin bir analizini içerir. Bu çalışma, daha çok dilbilim uzmanları tarafından dilin özelliklerini ortaya çıkaran dilbilimsel yaklaşımların, eleştirel söylem analizi örneğinde olduğu gibi aslında günlük yaşamdaki olayları yorumlamak için farklı veya profesyonel olmayan okuyucular tarafından da kullanılabileceği sonucuna varır.

Anahtar Kelimeler

• Eleştirel Söylem Analizi
• Makro ve Mikro Yapı Düzeyleri
• Gazete Haberleri

CRITICAL DISCOURSE ANALYSIS OF THE SELECTED NEWSPAPER ARTICLES: A CASE OF FICTIONAL AND NON-FICTIONAL ACCOUNTS

Öz

Regardless of the specific fields or professions we are engaged with, our regular encounter with news media offers fertile ground for language studies. For example, in the realm of literary studies, a discerning analysis of novels necessitates a foundational grasp of language, power, and representation. As in the literary studies, media offers two modes of representations, namely fiction and non-fiction. Most of media’s coverage are regarded non-fiction. However, if the coverage were non-factual, in other words not based on facts or manipulated, then it can simply transform into fiction. The present study endeavours to explore the utilisation of linguistic approaches, specifically Critical Discourse Analysis, as a fundamental tool for comprehending daily media events within the margins of fiction and non-fiction. By delving into the application of such approaches, this research seeks to enhance our understanding of the intricate interplay of language, power, and representation that permeates contemporary media discourse. The paper aims to conduct a comparative analysis of two newspaper articles addressing the crisis between Türkiye and Russia following the incident of Türkiye downing a Russian warplane. The selected articles are sourced from reputable Turkish newspaper ‘Daily Sabah’ and the Russian newspaper ‘Sputnik’. The study begins with a succinct overview of Critical Discourse Analysis (CDA) as a foundational theoretical framework. Subsequently, a comprehensive analysis of the newspaper articles will be undertaken, employing both macro and micro-structural levels to uncover implicit ideological positions on the same incident. The macro-structural examination encompasses the scrutiny of headlines and leads within the articles, while the micro-structural assessment involves an analysis of discursive strategies, including lexical choices and presuppositions. This study concludes that linguistic approaches that enable the field experts to unpack the language can also be employed by diverse or non-professional readership for interpreting events in everyday life as in the example of critical discourse analysis.

Anahtar Kelimeler

• Critical Discourse Analysis
• Macro and Micro Structural Levels
• Newspapers Articles

Kaynakça

1. Bax, S. (2010) Discourse and genre: using language in context. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
2. Bell, A. (1991) The language of news media. Oxford: Basil Blackwell.
3. Bell, A. (1998) The Discourse Structure of News Stories. In: Bell, A.& Garrett, P. eds. Approaches to Media Discourse. Oxford: Blackwell, pp. 64-104.
4. Fairclough, N. (1995) Media Discourse. London: Edward Arnold.
5. Fairclough, N. (2001) Language and Power. 2nd ed., Harlow: Longman.
6. Fowler, R. (1991) Language in the news: discourse and ideology in the British press. London: Routledge.
7. Li, J. (2010) ‘Transitivity and lexical cohesion: Press representations of a political disaster and its actors’. Journal of Pragmatics 42 (12) pp. 3444-3458.
8. Meyer, M. (2001) Between theory, method, and politics: positioning of the approaches to CDA. In: Wodak, R.& Meyer, M. eds. Methods of Critical Discourse Analysis. London: SAGE Publications, pp. 14-30.

9. Reah, D. (2002) The Language of Newspapers. London: Routledge.
10. Richardson, J. E. (2007) Analysing newspapers: an approach from critical discourse analysis. Houndmills: Palgrave Macmillan.
11. Seo, S. (2013) ‘Hallidayean transitivity analysis: The Battle for Tripoli in the contrasting headlines of two national newspapers’. Discourse and Society 24(6) pp. 774-791.
12. van Dijk, T. A. (1988) News as Discourse. Hillsdale: Lawrence Erlbaum Associates.
13. van Dijk, T. A. (2001) Multidisciplinary CDA: a plea for diversity. In: Wodak, R.& Meyer, M. eds. Methods of Critical Discourse Analysis. London: SAGE Publications, pp.95-120.
14. van Dijk, T. A. (2003) Critical Discourse Analysis. In: Schiffrin, D.& Tannen, D.& Hamilton, H. E. eds. The Handbook of Discourse Analysis. Oxford: Blackwell, pp. 352-371.
15. Wodak, R. (2001) What CDA is about-a summary of its history, important concepts and its developments. In: Wodak, R.& Meyer, M. eds. Methods of Critical Discourse Analysis. London: SAGE Publications, pp. 1-13.
16. Daily Sabah (http://www. dailysabah. com)
17. NATO confirms information provided by Turkey, supports territorial integrity of its ally (24/11/2015)
18. (http://www.dailysabah.com/politics/2015/11/24/nato-confirms-information-provided-by- turkey-supports-territorial-integrity-of-its-ally) Accessed 15/01/2021
19. Sputnik (http://www. sputniknews.com)
20. Turkey Hiding Under NATO’s Wing After Strike on Russian Su-24 (25/11/2015) (http://www.sputniknews.com/politics/20151125/1030756950/turkey-nato-strike-russian- su24-jet.html) Accessed 17/01/2021