Derleme

MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI

Cilt: 8 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI

Öz

Melanom; melanosit kökenli, yüksek metastatik potansiyeli ve mortalitesi nedeniyle deri kanserleri arasında özel öneme sahip bir malignitedir. Cerrahi, kemoterapi, radyoterapi ve hedefe yönelik tedaviler melanomda kısmi bir başarı sağlasa da tedavi direnci, nüks ve sistemik yan etkiler nedeni ile yeni immünoterapötik yaklaşımlara ihtiyaç devam etmektedir. Kanser aşıları; tümör hücrelerine veya tümörle ilişkili antijenlere karşı özgül humoral ve hücresel immün yanıt oluşturarak tümör yükünü azaltmayı ve nüksü önlemeyi amaçlayan stratejiler olarak öne çıkmaktadır. Bu derlemede, melanom tedavisinde bağışıklık sistemini hedefleyen aşı çalışmalarının güncel durumu; mRNA tabanlı aşılar, dendritik hücre (DC) aşıları ve neoantijen temelli kişiselleştirilmiş aşı stratejileri çerçevesinde kapsamlı olarak incelenmiştir. Literatürde yer alan preklinik hayvan modelleri ve metastatik melanom hastalarını içeren klinik çalışmalar, mRNA ve DC aşılarının CD4⁺ ve CD8⁺ T hücrelerini etkin şekilde aktive edebildiğini, tümör büyümesini yavaşlatabildiğini ve seçilmiş olgularda klinik yanıt sağlayabildiğini göstermektedir. Bununla birlikte, melanomun genetik heterojenliği, immün kaçış mekanizmaları, uygun antijen seçimi, adjuvan ve taşıyıcı sistemlerin optimizasyonu ile üretim ve maliyet süreçleri önemli kısıtlılıklar oluşturmaktadır. Mevcut veriler, melanoma aşılarının özellikle immün kontrol noktası inhibitörleri gibi diğer immünoterapilerle kombine edildiğinde tedaviye anlamlı katkı sağlayabilecek potansiyele sahip olduğunu, ancak bu yaklaşımların rutin klinik kullanıma girebilmesi için daha geniş hasta serilerini içeren, iyi tasarlanmış klinik çalışmalara ihtiyaç bulunduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Coşkunpınar, E., et al., Kanser Aşılarının İmmünoterapötik Açıdan Değerlendirilmesi. İzlek Akademik Dergi, 2018. 1(1): p. 1-11.
  2. 2. Ozdemır, A., E. Kaplan Serin, and M. Savas, CANCER RISK FACTORS AND PREVENTION IN TURKEY. International Journal of Health Services Research and Policy, 2018. 3(3): p. 143-150.
  3. 3. Zahavi, D. and L. Weiner, Monoclonal Antibodies in Cancer Therapy. Antibodies (Basel), 2020. 9(3).
  4. 4. Mian, M., et al., Bortezomib, Thalidomide and Lenalidomide: Have They Really Changed the Outcome of Multiple Myeloma? Anticancer Res, 2016. 36(3): p. 1059-65.
  5. 5. Lee, C., et al., Historical review of melanoma treatment and outcomes. Clin Dermatol, 2013. 31(2): p. 141-7. 6. Giblin, A.V. and J.M. Thomas, Incidence, mortality and survival in cutaneous melanoma. J Plast Reconstr Aesthet Surg, 2007. 60(1): p. 32-40.
  6. 7. Blanchard, T., P.K. Srivastava, and F. Duan, Vaccines against advanced melanoma. Clin Dermatol, 2013. 31(2): p. 179-90.
  7. 8. Ribas, A., et al., Current developments in cancer vaccines and cellular immunotherapy. J Clin Oncol, 2003. 21(12): p. 2415-32.
  8. 9. Palucka, K., H. Ueno, and J. Banchereau, Recent developments in cancer vaccines. J Immunol, 2011. 186(3): p. 1325-31.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

30 Kasım 2025

Kabul Tarihi

31 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Oymak, S., Yavuz, F., Kuran, S. A., Zıkşahna, K., Dinçer, Z. Y., Adıyıl, R., & Ihlamur, M. (2025). MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(2), 44-63. https://izlik.org/JA47JU53PC
AMA
1.Oymak S, Yavuz F, Kuran SA, vd. MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI. BSEBD. 2025;8(2):44-63. https://izlik.org/JA47JU53PC
Chicago
Oymak, Sanem, Feyza Yavuz, Sara Azra Kuran, vd. 2025. “MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI”. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi 8 (2): 44-63. https://izlik.org/JA47JU53PC.
EndNote
Oymak S, Yavuz F, Kuran SA, Zıkşahna K, Dinçer ZY, Adıyıl R, Ihlamur M (01 Aralık 2025) MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi 8 2 44–63.
IEEE
[1]S. Oymak vd., “MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI”, BSEBD, c. 8, sy 2, ss. 44–63, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47JU53PC
ISNAD
Oymak, Sanem - Yavuz, Feyza - Kuran, Sara Azra - Zıkşahna, Kaan - Dinçer, Zeynep Yaren - Adıyıl, Rumeysa - Ihlamur, Murat. “MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI”. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi 8/2 (01 Aralık 2025): 44-63. https://izlik.org/JA47JU53PC.
JAMA
1.Oymak S, Yavuz F, Kuran SA, Zıkşahna K, Dinçer ZY, Adıyıl R, Ihlamur M. MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI. BSEBD. 2025;8:44–63.
MLA
Oymak, Sanem, vd. “MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI”. Biruni Sağlık ve Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 44-63, https://izlik.org/JA47JU53PC.
Vancouver
1.Sanem Oymak, Feyza Yavuz, Sara Azra Kuran, Kaan Zıkşahna, Zeynep Yaren Dinçer, Rumeysa Adıyıl, Murat Ihlamur. MELANOMA KANSERİNE KARŞI GELİŞTİRİLEN AŞI ÇALIŞMALARI. BSEBD [Internet]. 01 Aralık 2025;8(2):44-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47JU53PC