Küresel ve Yerel Bağlamda Göçmenlere Yönelik Toplumsal Tutumlar

Öz

Son yıllarda savaşlar ve ekonomik krizler, milyonlarca insanı göçe zorlayarak kültürel dinamikleri küresel ölçekte dönüştürmüştür. Açık kapı politikası benimseyen Türkiye, çok kültürlü yapısını daha da çeşitlendirmiş; ancak göçmenlere yönelik olumsuz tutumlar artış göstermiştir. Araştırmalar, ekonomik rekabet, kültürel değerleri koruma kaygısı ve siyasi kutuplaşmanın bu tutumları önemli ölçüde etkilediğini göstermektedir. Empati, eğitim, dindarlık, muhafazakârlık ve medyadaki temsiller, göçmenlere ilişkin algıların temel belirleyicileridir. Empati ve kültürlerarası duyarlılık kabul ve uyumu güçlendirirken; muhafazakâr değerler ve olumsuz medya söylemleri zenofobiyi pekiştirmektedir. Eğitim, eleştirel düşünme ve kültürel farkındalığı geliştirerek önyargıların azalmasında kilit bir rol oynamaktadır. Sonuç olarak, göçmenlere yönelik tutumlar kültürel, ekonomik ve politik değişkenlerin etkileşimiyle şekillenmekte; sürdürülebilir toplumsal uyumun, empati, kültürel duyarlılık ve kapsayıcı iletişimi teşvik eden çok boyutlu stratejilerle sağlanabileceği öne sürülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• göç
• kültürlerarası duyarlılık
• empati
• muhafazakârlık
• medya etkisi

Destekleyen Kurum

İstanbul Arel Üniversitesi

Etik Beyan

Bu çalışma, derleme niteliğinde olup herhangi bir insan katılımcı, deney hayvanı, kişisel veri veya müdahale içeren bir araştırma kapsamına girmemektedir. Bu nedenle, etik kurul onayı alınmasını gerektirmemektedir. Çalışma sürecinde araştırma ve yayın etiğine uygun davranılmış; kullanılan tüm kaynaklar bilimsel etik ilkeler doğrultusunda doğru ve eksiksiz biçimde belirtilmiştir. Yazarlar, çalışmanın hazırlanması ve yayımlanması sürecinde herhangi bir çıkar çatışmasının bulunmadığını beyan eder.

Social Attitudes Toward Migrants in the Global and Local Context

Öz

In recent decades, wars and economic crises have forced millions to migrate, reshaping cultural dynamics worldwide. Turkey, adopting an open-door policy, has become increasingly multicultural, yet negative attitudes toward immigrants have risen. Research highlights that economic competition, cultural preservation concerns, and political polarization strongly influence these attitudes. Factors such as empathy, education, religiosity, conservatism, and media representation shape public perceptions of immigrants. While empathy and intercultural sensitivity foster acceptance and social harmony, conservative values and negative media portrayals often reinforce xenophobia. Education plays a critical role in reducing prejudice by enhancing critical thinking and cultural awareness. Overall, immigrant attitudes are determined by intertwined cultural, economic, and political variables, suggesting that sustainable social cohesion requires multidimensional strategies promoting empathy, cultural sensitivity, and inclusive communication. Keywords: migration, intercultural sensitivity, empathy, conservatism, media influence

Anahtar Kelimeler

• migration
• intercultural sensitivity
• empathy
• conservatism
• media influence

Destekleyen Kurum

Istanbul Arel University

Etik Beyan

This study is a review article and does not involve human participants, experimental animals, personal data, or any form of intervention. Therefore, ethical committee approval was not required. Throughout the research and publication process, all ethical principles of scientific research and publication were strictly followed, and all sources were properly and accurately cited. The authors declare that there is no conflict of interest related to this study.

Kaynakça

1. Akkaş, İ., & Aksakal, İ. (2021). Afgan göçmenlere yönelik tutum ve algıların sosyolojik analizi: Erzincan örneği. Sosyolojik Bağlam Dergisi, 2(3), 41–54. https://doi.org/10.52108/2757-5942.2.3.3
2. Aktaş, V., Kındap-Tepe, Y. K., & Persson, R. S. (2021). Investigating Turkish university students’ attitudes towards refugees in a time of Civil War in neighboring Syria. Current Psychology, 40, 553–562. https://doi.org/10.1007/s12144-018-9971-y
3. Altemeyer, B. (1998). The other "authoritarian personality." In M. P. Zanna (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 30, pp. 47–92). Academic Press. https://doi.org/10.1016/S0065-2601(08)60382-2
4. Batziou, A. (2011). Picturing Immigration: Photojournalistic Representation of Immigrants in Greek and Spanish Press (1st ed.). Intellect. https://doi.org/10.2307/j.ctv36xvqv0
5. Berry, M., Garcia-Blanco, I., & Moore, K. (2016). Press coverage of the refugee and migrant crisis in the EU: A content analysis of five European countries. United Nations High Commissiowner for Refugees. https://www.unhcr.org/56bb369c9.pdf
6. Cowling, M. M., Anderson, J. G., & Ferguson, R. (2019). Prejudice-relevant correlates of attitudes towards refugees: A meta-analysis. Journal of Refugee Studies, 32(3), 502–524. https://doi.org/10.1093/jrs/fey062
7. Çalışkan-Sarı, A., & Yalçınkaya-Alkar, Ö. (2022). Mediator role of intergroup anxiety in relationship between the social contact, intercultural sensitivity and attitudes towards Syrians among Turkish local society. International Migration, 61(1), 257–271. https://doi.org/10.1111/imig.13097
8. Çetin, H., & Demirel, B. (2023). Üniversite Öğrencilerinin Göçmenlere Yönelik Tutumları: Kırıkkale Üniversitesi Örneği. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 6(10), 1314-1328.

9. Dražanová, L., Gonnot, J., Heidland, T., & Krüger, F. (2024). Which individual-level factors explain public attitudes toward immigration? A meta-analysis. Journal of ethnic and migration studies, 50(2), 317-340.
10. Ekici, H. (2019). Türk toplumunda Suriyelilere yönelik algılanan tehditler ve çözüm önerileri. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 44, 695–730. https://doi.org/10.21560/spcd.vi.531381
11. Erdoğan, M. M. (2020). Suriyeliler barometresi 2019: Suriyelilerle uyum içinde yaşamın çerçevesi. Orion Kitabevi.
12. Esses, V. M., Hamilton, L. K., & Gaucher, D. (2017). The global refugee crisis: Empirical evidence and policy implications for improving public attitudes and facilitating refugee resettlement. Social Issues and Policy Review, 11(1), 78–123. https://doi.org/10.1111/sipr.12028
13. Esses, V. M., Medianu, S., & Lawson, A. S. (2013). Uncertainty, threat, and the role of the media in promoting the dehumanization of immigrants and refugees. Journal of Social Issues, 69(3), 518–536. https://doi.org/10.1111/josi.12027
14. European Social Survey (ESS). (2023). Attitudes towards migration in Europe. Link: https://www.rfberlin.com/attitudes-towards-migration-in-europe
15. Gereke, J., Schaub, M., & Baldassarri, D. (2020). Gendered discrimination against immigrants: experimental evidence. Frontiers in sociology, 5, 59.
16. Karapınar Kocağ, E., & Longhi, S. (2022). Individual attitudes towards immigration in Turkey: Evidence from the European social survey. Societies, 12(6), 194.
17. Nickerson, A. M., & Louis, W. R. (2008). Nationality versus humanity? Personality, identity, and norms in relation to attitudes toward asylum seekers. Journal of Applied Social Psychology, 38(3), 796–817. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2007.00327.x
18. Orhan, Ü. G., Albayrakoğlu, Ö., & Adıgüzel, A. (2024). Göçmenlerin Sosyokültürel Uyumu Ve Yerel Halkın Göçmenlere Yönelik Tutumu. Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(1), 20-37.
19. Rustenbach, E. (2010). Sources of negative attitudes toward immigrants in Europe: A multi-level analysis. International Migration Review, 44(1), 53–77. https://doi.org/10.1111/j.1747-7379.2009.00798.x
20. Schahbasi, A., Huber, S., & Fieder, M. (2020). Factors affecting attitudes toward migrants: An evolutionary approach. American Journal of Human Biology, 32(5), e23435. https://doi.org/10.1002/ajhb.23435
21. Stafford, J. R., Bowman, R., Ewing, T., Hanna, J., & Lopez-De Fede, A. (1997). Building culture bridges. National Educational Service.
22. Stipisic, T. (2022). Attitudes toward immigrants intertwined with religion: Comparison of Croatia and Italy. Religions, 13(7), 664. https://doi.org/10.3390/rel13070664
23. Şar, E., & Kuru, N. O. (2020, June 11). İstanbul’da Suriyeli sığınmacılara yönelik tutumlar [Research report]. İstanbul Politik Araştırmalar Enstitüsü. https://www.stgm.org.tr/sites/default/files/2020-09/istanbulda-suriyeli-siginmacilara-yonelik-tutumlar-arastirma-raporu.pdf
24. Şirin, C. V., Valentino, N. A., & Villalobos, J. D. (2016). Group empathy theory: The effect of group empathy on US intergroup attitudes and behavior in the context of immigration threats. Journal of Politics, 78(3), 893–908. https://doi.org/10.1086/685735
25. UN Women. (2024). How migration is a gender equality issue. https://interactive.unwomen.org/multimedia/explainer/migration/en/index.html
26. UNFPA Türkiye. (2024). Toplumsal cinsiyet eşitliği. https://turkiye.unfpa.org/tr/topics/toplumsal-cinsiyet-eşitliği
27. Verkuyten M. (2021). Public attitudes towards migrants: understanding cross-national and individual differences. World psychiatry : official journal of the World Psychiatric Association (WPA), 20(1), 132–133. https://doi.org/10.1002/wps.20819
28. Vurdien, R., & Puranen, P. (2018). Development of critical thinking skills and intercultural awareness in bilingual telecollaborative projects. Future-proof CALL: language learning as exploration and encounters–short papers from EUROCALL, 307-312.
29. Wandschneider, L., Batram-Zantvoort, S., Razum, O., & Miani, C. (2020). Representation of gender in migrant health studies–a systematic review of the social epidemiological literature. International journal for equity in health, 19(1), 181.