Araştırma Makalesi

Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi

Cilt: 6 Sayı: 3 1 Temmuz 2023
PDF İndir
TR EN

Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi

Öz

Yapı tasarımı sürecinde zemin sınıfının doğru olarak tespit edilmesi oldukça önemlidir. Yapı-zemin etkileşiminde binalara etkiyen deprem yüklerini belirleyen en önemli parametrelerden birisi zemin hakim periyodudur. Zemin hakim periyodu ise ortalama kayma dalgası hızı ile ilişkilidir. Birçok deprem yönetmeliğinde zemin sınıflarının belirlenmesinde kullanılan önemli parametrelerden birisinin ortalama kayma dalgası hızı olduğu görülmektedir. Ortalama kayma dalgası hızı ve buradan hareketle zemin hakim periyodunun belirlenmesi ile ilgili literatürde ve farklı deprem yönetmeliklerinde önerilen birçok bağıntı bulunmaktadır. Bu çalışmada ilk olarak literatürde hali hazırda kullanılan yaklaşık bağıntılar irdelenmiş ve kesin çözüm olarak nitelendirilebilecek çözümle karşılaştırılmıştır. Çalışmada kesin çözüm olarak zemin hakim periyodu esas alınmıştır. Kesin çözüm için literatürde yer alan değiştirilmiş sonlu elemanlar taşıma matrisi yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca bu yöntemi doğrulamak için Transfer Function Tool programı kullanılarak transfer fonksiyonları elde edilerek zemin hakim periyotları bulunmuştur. İki yöntemle elde edilen kesin periyot değerlerinin birebir aynı olduğu görülmüştür. Bu kapsamda zemin hakim periyodunun hesaplanması için biri kesin çözüm olmak üzere 6 farklı yöntem belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise Edirne ili sınırlarında bulunan 10 farklı sahadan alınan zemin etütleri incelenmiştir. İncelenen zemin etüt sonuçlarından faydalanılarak bu sahalara ait zemin profilleri belirlenmiştir. Ardından belirlenen zemin profilleri kullanılarak literatürde önerilen bağıntıların performansları irdelenmiştir. Çalışma sonucunda deprem yönetmelikleri arasında kesin çözüme en yakın sonucun Japon Deprem Yönetmeliğinin önerdiği bağıntıda gerçekleştiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Babayev G, Telesca L. 2016. Site specific ground motion modeling and seismic response analysis for microzonation of Baku, Azerbaijan. Acta Geophys, 64: 2151–2170. https://doi.org/10.1515/acgeo-2016-0105.
  2. BSSC (Building Seismic Safety Council). 2003. 2003 edition NEHRP recommended provisions for seismic regulations for new buildings and other structures. Part 1: provisions, FEMA, New York, USA, pp: 450.
  3. Diaz-Segura EG. 2021. Evolution of seismic site classification according to the criteria in chilean design codes. Appl Sci, 11: 10754. https://doi.org/10.3390/app112210754.
  4. Dobry R, Oweis I, Urzua A. 1976. Simplified procedures for estimating the fundamental period of a soil profile. Bullet Seismol Soc America, 66: 1293–1321. https://doi.org/10.1785/BSSA0660041293.
  5. European Committee for Standardization (CEN). 2004. Eurocode 8: Design of structures for earthquake resistance, Part 1: general rules, seismic actions and rules for buildings. EN, Brussels, Belgium, pp: 1998–2004.
  6. Holtrigter M, Thorp A. 2021. The use of scpt and hvsr for site period and subsoil class estimation. NZGS Symposium, 24 – 26 March, Dunedin, New Zealand, pp: 21.
  7. Kim DK. 2019. Evaluation of average shear-wave velocity estimation methods of multi-layered strata considering site period. J Earthquake Engin Soc Koreai 23: 191-199. https://doi.org/10.5000/eesk.2019.23.3.191.
  8. Lee VW, Trifunac MD. 2010. Should average shear-wave velocity in the top 30 m of soil be used to describe seismic amplification. Soil Dynam Earthquake Engin, 30: 1250-1258. https://doi.org/10.1016/j.soildyn.2010.05.007.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

18 Haziran 2023

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2023

Kabul Tarihi

10 Nisan 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Keskin, E., & Bozdoğan, K. B. (2023). Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi. Black Sea Journal of Engineering and Science, 6(3), 155-164. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1265196
AMA
1.Keskin E, Bozdoğan KB. Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi. BSJ Eng. Sci. 2023;6(3):155-164. doi:10.34248/bsengineering.1265196
Chicago
Keskin, Erdinç, ve Kanat Burak Bozdoğan. 2023. “Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi”. Black Sea Journal of Engineering and Science 6 (3): 155-64. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1265196.
EndNote
Keskin E, Bozdoğan KB (01 Temmuz 2023) Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi. Black Sea Journal of Engineering and Science 6 3 155–164.
IEEE
[1]E. Keskin ve K. B. Bozdoğan, “Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi”, BSJ Eng. Sci., c. 6, sy 3, ss. 155–164, Tem. 2023, doi: 10.34248/bsengineering.1265196.
ISNAD
Keskin, Erdinç - Bozdoğan, Kanat Burak. “Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi”. Black Sea Journal of Engineering and Science 6/3 (01 Temmuz 2023): 155-164. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1265196.
JAMA
1.Keskin E, Bozdoğan KB. Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi. BSJ Eng. Sci. 2023;6:155–164.
MLA
Keskin, Erdinç, ve Kanat Burak Bozdoğan. “Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi”. Black Sea Journal of Engineering and Science, c. 6, sy 3, Temmuz 2023, ss. 155-64, doi:10.34248/bsengineering.1265196.
Vancouver
1.Erdinç Keskin, Kanat Burak Bozdoğan. Ortalama Kayma Dalgası Hızının Farklı Yöntemlerle Belirlenmesi ve Edirne İli Özelinde Değerlendirilmesi. BSJ Eng. Sci. 01 Temmuz 2023;6(3):155-64. doi:10.34248/bsengineering.1265196

                           24890