Examination of Bus Usage in Diyarbakır Public Transportation System and Improvement Suggestions

Öz

Urban transportation problems are an important issue that needs to be produced with increasing speed day by day. In this regard, it has become essential for cities to determine a sustainable transportation solution proposal policy. Because the time spent in the vehicle increases significantly in cities due to the lack of a sustainable network and the parallel effect of urban traffic congestion. This situation leads to negative consequences both economically and psychologically. This study aims to eliminate the problems in the field of transportation for the future and offer innovative solutions. For these reasons, in the studies carried out throughout Diyarbakır province, statistical analyzes were made with data received from public institutions and organizations, problems were identified and predictions were made for the future in order to establish a sustainable and developed public transportation system suitable for the general structure of the city. Based on the findings obtained as a result of the study, solution suggestions were presented and evaluations were made about the policies that should be determined.

Anahtar Kelimeler

• Urban transportation
• Public transportation
• Sustainable transportation

Diyarbakır Toplu Taşıma Sisteminde Otobüs Kullanımının İncelenmesi ve İyileştirme Önerileri

Öz

Kent içi ulaşım sorunları gün geçtikçe artan hızla çözüm önerileri üretilmesi gereken önemli bir konudur. Bu hususta sürdürülebilir bir ulaşım çözüm önerisi politikası belirlemek şehirler için elzem olmuştur. Çünkü sürdürülebilir bir ağın oluşturulmaması ve buna paralel kent içi trafik sıkışıklığının etkisiyle araç içinde geçirilen süre, şehirlerde önemli ölçüde artmaktadır. Bu durum hem ekonomik hem de psikolojik açıdan olumsuz sonuçlara yol açmaktadır. Bu çalışma geleceğe yönelik ulaşım alanındaki sıkıntıları ortadan kaldırabilmek ve yenilikçi çözüm önerileri sunabilmeyi hedeflemektedir. Bu sebeplerden ötürü Diyarbakır il genelinde yapılan çalışmalarda kentin genel yapısına uygun, sürdürülebilir ve gelişmiş bir toplu taşıma sisteminin kurulması için kamu Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinden alınan veriler ile istatistiksel analizler yapılmış, sorunlar tespit edilmiş ve geleceğe yönelik tahminlerde bulunulmuştur. Çalışma neticesinde elde edilen bulgulara göre çözüm önerileri sunularak belirlenmesi gereken politikalar hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kent içi ulaşım
• Toplu taşıma
• Sürdürülebilir ulaşım

Kaynakça

1. Acar İH. 2004. Kent içi ulaşımda sorunlar ve çözümler. Türkiye Müh Hab, 429: 33-36.
2. Adigüzel F, Toroğlu E, Kaya Ö. 2015. Kentsel gelişme ile ulaşım ilişkisi: Adana örneği. Turkish Stud, 10(6): 27-46.
3. Ağaoğlu MN, Başdemir H. 2019. Şehir içi ulaşım sorunları ve çözüm önerileri. Gaziosmanpaşa Bil Araş Derg, 8(1): 27-36.
4. Ağaoğlu MN, Korkmaz F, Alakara EH. 2021. Sürdürülebilir ulaşım ve bisiklet yollarının planlanması: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi yerleşkesi örneği. Gaziosmanpaşa Bil Araş Derg, 10(2): 140-155.
5. Akbulut F. 2016. Kentsel ulaşım hizmetlerinin planlanması ve yönetiminde sürdürülebilir politika önerileri. Kastamonu Üniv İİBF Derg, 11(1): 336-355.
6. Aliefendioğlu Y, Bostancı S. 2018. Yerel yönetimlerde raylı sistem yatırımlarının yapılabilirliği: Ankara Büyükşehir Belediyesi Batıkent-Sincan-Törekent metro hattı örneği. Sos Bil Derg, 5(21): 117-142.
7. Altuntaş S, Eyigün Y. 2021. Sürdürülebilir kent içi ulaşım politikalari rayli sistemler örneği. İstanbul Ticaret Üniv Teknol Uyg Bil Derg, 3(2): 217-233.
8. Atalay A, Bircik Ö. 2021. Determination of operational efficiency in urban public transport lines. Civil Eng Beyond Limits, 2(1): 16-20.

9. Atalay A, Bircik ÖF. 2022. Determining the effectiveness of the bus lines in urban transportation using data envelopment analysis. J Transport Logist, 7(1): 37-54.
10. Ayaz Ö, Bakan, S. 2022. Türkiye’deki ulaştırma sektörünün sosyo-ekonomi politiği. Akad İzdüşüm Derg, 7(1): 22-46.
11. Aydın M, Aydın GI. 2017. Kentiçi ulaşım hizmetleri ve dışsallık: Çanakkale örneği. IJOPEC Publication, Ankara, Türkiye, pp: 49.
12. Cirit F. 2014. Sürdürülebilir kent içi ulaşım politikaları ve toplu taşma sistemlerinin karşılaştırılması. İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü Yayınları, Yayın no: 2891, Ankara, Türkiye, pp: 210. DUAP. 2023. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Ulaşım Daire Başkanlığı.
13. Glaeser EL, Kallal HD, Scheinkman JA, Shleifer A. 1992. Growth in cities. J Political Econ, 100(6): 1126-1152.
14. Güner S, Taşkın K, Gürler G. 2017. Şehir içi toplu taşıma hatlarının hizmet etkinliğinin veri zarflama analizi ile ölçülmesi: Özel ve kamu işletmelerinin karşılaştırılması. İşlet Bil Derg, 5(3): 127-145.
15. Güner S. 2017. Operational efficiency and service quality analysis in public transportation systems. J Transport Logist, 2(2): 33-48.
16. İlgazi B. 2018. Kentsel yaşam kalitesinin sosyal çevre boyutu Sarıyer örneği. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul, Türkiye, pp: 91.
17. Karlaftis MG, Tsamboulas D. 2012. Efficiency measurement in public transport: are findings specification sensitive? Transport Res Part A. 46: 392-402. https://doi.org/10.1016/j.tra.2011.10.005.
18. Koç B. 2019. Bütünleşik ulaşım planlamasında bisikletin yeri: akkent mahallesi (Gaziantep) örneği. Doktora Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı, Konya, Türkiye, pp: 145.
19. Özuysal M, Tanyel S, Alver Y. 2011. BRT sisteminin İzmir'de uygulanabilirliği üzerine bir değerlendirme. Dokuz Eylül Üniv Denizcilik Fak Derg, 3(1): 19-33.
20. Pallant J. 2017. SPSS kullanma kılavuzu: SPSS ile adım adım veri analizi. Anı Yayıncılık, İstanbul, Türkiye, pp: 178.
21. Uçar A, Eryiğit BH. 2020. Vatandaşlarin belediyelerin ürettiği kentsel hizmetlere erişebilirliğinin değerlendirilmesi: Karaman Belediyesi örneği. Paradoks: J Econ Sociol Polit, 16(2): 175-188.
22. Uğurlar A. 2019. Kentsel ulaşımda özel araç odaklı düzenlemelere eleştirel bir bakış. OPUS Int J Soc Res, 13(19): 1976-2014.
23. Zhu M, Liu XY, Tang F, Qiu M, Shen R, Shu W, Wu MY. 2016. Public vehicles for future urban transportation. IEEE Transact Intell Transport Syst, 17(12): 3344-3353.