6 Şubat 2023 Tarihli Kahramanmaraş Depremleri Sonrasında Betonarme Yapıların İncelenmesi: Malatya İli Saha Çalışması

Öz

Bir deprem ülkesi olan Türkiye’de 6 Şubat 2023 tarihinde Doğu Anadolu Fay Hattı’nda meydana gelen iki büyük deprem sonrasında 50,000’i aşkın insanımız hayatını kaybetmiş ve insanlar birçok sosyo-ekonomik problemler ile karşı karşıya kalmıştır. Kahramanmaraş’a bağlı Pazarcık ve Elbistan’da Mw 7.7 ve Mw 7.6 büyüklüklerde meydana gelen iki büyük deprem ülkemiz yüzölçümünün yaklaşık %14’üne, nüfusunun ise yaklaşık %16,4’üne tekabül edecek şekilde 11 ilimizi doğrudan etkilemiştir. 2022 yılı verilerine göre, depremden etkilenen bu illerde konut sayısı yaklaşık 5,6 milyon civarında olup, yarım milyondan fazla binanın ise hasar gördüğü belirlenmiştir. Meydana gelen bu depremler bu denli yüksek bir etki alanına sahip olması nedeniyle asrın felaketi olarak nitelendirilmiştir. Bu çalışmada, depremlerin en çok etkilediği illerden birisi olan Malatya’da gerçekleştirilen saha araştırmasından elde edilen bulguların sunulması amaçlanmıştır. Yapılan incelemeler sonucunda; yıkılan, hasar alan veya hasar alması olası görülen yapılarda gözlenen en temel sorunlar; zemin taşıma gücü düşük olan bölgelerde gerçekleştirilen inşa faaliyetleri, işçilik hataları, hatalı yapı tasarımları, bina yaşı, bitişik nizam imar planı (özellikle kat seviyelerinin farklı olması) ve oldukça düşük beton kalitesi olarak sıralanabilir.

Anahtar Kelimeler

• Kahramanmaraş depremleri
• Deprem hasarları
• Beton kalitesi
• Pas payı

Examination of Reinforced Concrete Structures after the Kahramanmaraş Earthquakes of February 6, 2023: Field Study in Malatya Province

Öz

In Türkiye, which is an earthquake country, after two major earthquakes occurred 9 hours apart on the Eastern Anatolian Fault Line on February 6, 2023, more than 50,000 people lost their lives and people have faced with many socio-economic problems. Two major earthquakes with magnitudes of Mw 7.7 and Mw 7.6, which occurred in Pazarcık and Elbistan in Kahramanmaraş, directly affected 11 cities, corresponding to approximately 14% of our country's surface area and approximately 16.4% of the total population. According to 2022 data, the number of residences in these cities affected by the earthquake is approximately 5.6 million, and it was determined that more than half a million buildings were damaged. These earthquakes have been described as the catastrophe of the century because they have such a high impact area. In this study, it was aimed to present the findings obtained from the field research carried out in Malatya, one of the provinces most affected by earthquakes. As a result of the investigations; the most basic problems observed in buildings that are destroyed, damaged or likely to be damaged are; construction activities carried out in areas with low soil bearing capacity, workmanship errors, faulty building designs, building age, adjacent zoning plan (especially different floor levels) and very low concrete quality

Anahtar Kelimeler

• Kahramanmaraş earthquakes
• Earthquake damages
• Concrete quality
• Rust share

Kaynakça

1. Baradan B, Türkel S, Yazıcı H, Ün H, Yiğiter H, Felekoğlu B, Tosun K, Aydın S, Yardımcı MY, Topal A, Öztürk AU. 2012. Beton. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yayınları, No:334, İzmir, Türkiye, ss: 591.
2. Doğangün, A. 2021. Betonarme yapıların hesap ve tasarımı - Türkiye bina deprem yönetmeliği ’ne (TBDY2018) uygun. Birsen Yayınevi, İstanbul, Türkiye, 17. Baskı, ss: 52-53.
3. Meral E. 2019. Betonarme binalarda kısa kolon etkilerinin araştırılması. Int J Eng Res Dev, 11(2): 515-527.
4. Mertol HC, Tunç G, Akış T, Kantekin Y, Aydın İC. 2023. Investigation of RC buildings after 6 February 2023, Kahramanmaraş, Türkiye earthquakes. Buildings, 13 (7):1789.
5. Pala M, Şaşmaz Z. 2019. Kat seviyeleri farklı bitişik nizam yapılarda kat kütlesinin çarpışma kuvvetine etkisi. Adıyaman Üniv Müh Bil Der, 6(10): 47-63.
6. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı. 1975. Afet bölgelerinde yapılacak yapılar hakkında yönetmelik (ABYYHY-1975). https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/15260.pdf (erişim tarihi: 12 Aralık 2023).
7. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı. 1998. Afet bölgelerinde yapılacak yapılar hakkında yönetmelik (ABYYHY-1998). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/03/20060306-3.htm (erişim tarihi: 12 Aralık 2023).
8. T.C. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı. 2007. Deprem bölgelerinde yapılacak binalar hakkında yönetmelik (DBYBHY-2007). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/03/20070306-3.htm (erişim tarihi: 12 Aralık 2023).

9. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. 2023. URL: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf (erişim tarihi: 12 Aralık 2023).
10. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. 2018. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği (TBDY-2018). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/03/20180318M1-2.htm (erişim tarihi: 12 Aralık 2023).
11. TS 1248. 2012. Betonun hazırlanması, dökümü ve bakım kuralları - Anormal hava şartlarında. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
12. TS 500. 2015. Betonarme yapıların tasarım ve yapım kuralları. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
13. TS EN 206-1. 2002. Beton- Bölüm 1: Özellik, performans, imalat, uygunluk. Türk Standartları. Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
14. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK). 2021. URL: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Bina-ve-Konut-Nitelikleri-Ara%C5%9Ft%C4%B1rmas%C4%B1-2021-45870&dil=1 (erişim tarihi: 12 Aralık 2023).