TR
EN
Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması
Öz
Elektronik tabanlı sistemlerin kontrolü, geliştirilmesi ve birçok işletme hatasının tespiti için matematiksel olarak ifade edilebilmesi oldukça önemlidir. Matematiksel olarak ifade edilebilen sistemlerde, geliştirilebilmesinin yanında birçok problemin tespit edilmesini de kolaylaştırır. Özellikle haberleşme sistemleri ve bu sistemlerdeki taşıyıcı sinyallerin, haberleşme protokollerinin matematiksel modellenmeleri ve geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar son dönemde artmaktadır. Özellikle karmaşık yapısı ile dikkat çeken kaotik tabanlı sistemlerin haberleşme sistemlerinde kullanılmasıyla bilgi sinyallerinin güvenilirliği artırılmıştır. Ancak kaotik sistemlerin tam dereceli olarak modellenmesi, özellikle kullanıldığı haberleşme sistemlerindeki hatalı bit sayılarını artırmakta ve zaman gecikmelerinden kaynaklı uzun senkronizasyon sürelerine neden olmaktadır. Bu nedenle kaotik sistemlerin kesir dereceli olarak modellenmesinin yanında verici-alıcı sitemlerin mümkün olan en kısa sürelerde senkronize olmaları için sistemler arasındaki zaman gecikmelerinin de dikkate alınması gereklidir. Bu çalışmada haberleşme sistemlerinde kullanılan kaotik bir sistemin kesir dereceli olarak elde edilmesi, daha sonra ise bir kontrolör ile zaman gecikmelerinden kaynaklı senkronizasyon gecikmelerinin azaltılması amaçlanmıştır. Yapılan çalışmada Charef yaklaşım metodu kullanılarak kesir dereceli kaotik sistem tasarımı yapılmış ve bulanık mantık tabanlı bir kontrolör ile zaman gecikme sürelerinden kaynaklı senkronizasyon süresi azaltılmıştır. Neticede, kesir dereceli olarak gerçek sistem davranışı elde edilen bir kaotik sitemin bir kontrolör ile senkronizasyon sürelerinin azaltılabildiği gösterilmektedir. Yapılan çalışma önce bilgisayar benzetimi ile daha sonra ise FPGA kullanılarak deneysel uygulaması gerçekleştirilmiş ve doğrulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)
Proje Numarası
123E274
Etik Beyan
Bu araştırmada hayvanlar ve insanlar üzerinde herhangi bir çalışma yapılmadığı için etik kurul onayı alınmamıştır.
Teşekkür
Bu çalışma, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 123E274 Numaralı proje ile desteklenmiştir. Projeye verdiği destekten ötürü TÜBİTAK’a teşekkürlerimizi sunarız.
Kaynakça
- Bai EW, Lonngren KE. 1997. Synchronization of two Lorenz systems using active control. Chaos Solutions Fractals, 8: 51-58.
- Behinfaraz R, Badamchizadeh MA, Ghiasi AR. 2015. An approach to achieve modified projective synchronization between different types of fractional-order chaotic systems with timevarying delays. Chaos Solitons Fractals, 1(78): 95- 106.
- Behinfaraz R, Badamchizadeh MA. 2015. New approach to synchronization of two different fractional-order chaotic systems. In: 2015 The International Symposium on Artificial Intelligence and Signal Processing (AISP), 3-5 March, Mashhad, Iran, pp: 149-153.
- Behinfaraz R, Ghaemi S, Khanmohammadi S. 2019. Risk assessment in control of fractional-order coronary artery system in the presence of external disturbance with different proposed controllers. Appl Soft Comput, 1(77): 290- 299.
- Blakely J, Milosavljevic M, Corron N. 2018. Analytic solution for a complex network of chaotic oscillators. Entropy, 20(6): 468.
- Çavuşoğlu Ü, Uyaroğlu Y, Pehlivan İ., 2014. Sürekli zamanlı otonom kaotik devre tasarımı ve sinyal gizleme uygulaması. J Fac Eng Archit Gazi Univ, 29:79-87.
- Charef A, Sun HH, Tsao YY, Onaral B. 1992. Fractal system as represented by singularity function. IEEE Trans Automat Contr, 37(9): 1465-1470.
- Chua LO, Desoer CA, Kuh ES. 1987. Linear and nonlinear circuits. McGraw-Hill College, New York, USA, pp: 839.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Elektrik Devreleri ve Sistemleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Temmuz 2024
Gönderilme Tarihi
19 Mayıs 2024
Kabul Tarihi
1 Temmuz 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 4
APA
Değirmen, S. C., & Altun, K. (2024). Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması. Black Sea Journal of Engineering and Science, 7(4), 672-682. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1486545
AMA
1.Değirmen SC, Altun K. Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması. BSJ Eng. Sci. 2024;7(4):672-682. doi:10.34248/bsengineering.1486545
Chicago
Değirmen, Semih Can, ve Kenan Altun. 2024. “Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması”. Black Sea Journal of Engineering and Science 7 (4): 672-82. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1486545.
EndNote
Değirmen SC, Altun K (01 Temmuz 2024) Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması. Black Sea Journal of Engineering and Science 7 4 672–682.
IEEE
[1]S. C. Değirmen ve K. Altun, “Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması”, BSJ Eng. Sci., c. 7, sy 4, ss. 672–682, Tem. 2024, doi: 10.34248/bsengineering.1486545.
ISNAD
Değirmen, Semih Can - Altun, Kenan. “Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması”. Black Sea Journal of Engineering and Science 7/4 (01 Temmuz 2024): 672-682. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1486545.
JAMA
1.Değirmen SC, Altun K. Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması. BSJ Eng. Sci. 2024;7:672–682.
MLA
Değirmen, Semih Can, ve Kenan Altun. “Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması”. Black Sea Journal of Engineering and Science, c. 7, sy 4, Temmuz 2024, ss. 672-8, doi:10.34248/bsengineering.1486545.
Vancouver
1.Semih Can Değirmen, Kenan Altun. Zaman Gecikmeli Kesir Dereceli Kaotik Sistemlerin Senkronizasyonu ve FPGA Uygulaması. BSJ Eng. Sci. 01 Temmuz 2024;7(4):672-8. doi:10.34248/bsengineering.1486545