Süt Sığırcılığı İşletmelerinde İşletme içi Kirlilik ve Topallık Skoru ile Süt Verimi Arasındaki İlişki

Öz

Bu çalışmada ahır içi kirlilik durumu ile süt sığırlarında topallık arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla, Balıkesir ilinde, 3000 baş kapasiteli modern süt sığırcılığı işletmesinde bulunan 778 baş Siyah Alaca sığırlarının topallık skorlaması, vücut kirlilik puanlaması 4 verim grubuna ayrılarak tespit edilmiş, ahır kirliliği, gezinti alan kirliliği ve sağım yolu kayganlığının topallığa olan etkisi araştırılmıştır. Ahır kirliliği, yataklık kirliliği ile gezinti alan kirliliği puanı sıyırıcıların düzenli çalışmasından dolayı 0 (temiz) puan, zemin kayganlığı ise yürüme yolunun kauçuk yataklık olmasından dolayı 0 (mükemmel) puan olarak tespit edilmiştir. Yapılan istatistik analizler sonucunda, 7 günlük süt veriminin topallıkla olan ilişkisinde, sadece 1. verim grubuyla istatistiki açıdan fark tespit edilmiştir (P<0,05). Sağılan gün sayısının topallık (1. ve 2. Verim grubu) ve kirlilik skorlarıyla olan ilişkisi arasında istatistiki açıdan önemli bulunmuştur (P<0,01; P<0,05; P<0,01). Çalışmada, laktasyon sayısının topallık skoru ile 305 günlük süt verimi arasında tüm verim gruplarında istatistik farklılık olmadığı, kirlilik skoru ile 305 günlük süt verimi arasında tüm verim gruplarında istatistik farklılık olmadığı tespit edilmiş (P>0,05). Çalışmada barınak iç koşullarının topallık üzerinde önemli etkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Barınak iç koşullarından yataklık kirlilik durumu, gezinti alanlarındaki dışkı durumu, yetersiz havalandırma ve sağım yollarının kaygan olması gibi etkenler sürü içerisindeki topal hayvan sayısını etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sığır vücut kirliliği
• Topallık skorlaması
• Ahır kirliliği
• Zemin kayganlığı
• Siyah alaca

The Relationship between Barn Cleanliness and Lameness Score and Milk Yield in Dairy Cattle Farms

Öz

The relationship between indoor cleanliness score and lameness in dairy cattle was examined in this study. By this aim, the locomotion score of 778 main Holstein cattle, which has a total of 3000 heads modern dairy cattle operation, including 800 head milk, in Balıkesir province, body cleanliness score is determined by separating 4 yield groups, barn cleanliness, the feeding way cleanliness and the milking parlor way cleanliness has been investigated. The score of barn cleanliness, the feeding way cleanliness and the cleanliness score of the milking parlor way were found to be 0 (clear) points due to the regular stripper and greasiness of the ground found as 0 (excellent) points due to the rubber walking path. As a result of the statistical analyzes performed, the 7 day milk yield relation with locomotion score was found to statistically significant (P<0.05). Milking days relation between locomotion (only 1 and 2 yield groups) to pollution scores were found statistically significant difference (P<0.01; P<0.05; P<0.01). In the study, it was determined that there was no statistical difference between the lameness score of the number of lactations and 305-day milk yield in all yield groups, and that there was no statistical difference between the pollution score and 305-day milk yield in all yield groups (P>0.05). It was determined that the internal conditions of the barn had a significant effect on lameness. Among the internal conditions of the barn, factors such as bedding pollution, manure in walking areas, inadequate ventilation and slippery milking roads affect the number of lame animals in the herd.

Anahtar Kelimeler

• Cattle body hygiene
• Locomotion score
• Pollution of barn
• Greasiness of ground
• Holstein

Kaynakça

1. Akın İ. 2008. The relationship between the histological quality of the newly formed hoof tissue and the levels of trace elements in blood serum and hoof tissues during the recovery period of some hoof diseases in dairy cows. PhD Thesis, Uludağ University, Institute of Health Sciences, Bursa, Türkiye, pp: 88.
2. Alkan İ, Boynukara B, Gençcelep M. 1993. Van ve yöresinde sığır ayak hastalıklarının yayılışı, nedenleri ve sağaltımı üzerine bir araştırma. YYÜ Vet Fak Derg, 4(1-2): 87-95.
3. Bergsten C, Pettersson B. 1992. The cleanliness of cows tied in stalls and the health of their hooves as influenced by the use of electric trainers. Prevent Vet Medic, 13(4): 229-238.
4. Boelling D, Pollott GE. 1998. Locomotion, lameness, hoof and leg traits in cattle. I. Phenotypic ınfluences and relationships. Livest Prod Sci, 54: 193-203.
5. Collick DW, Ward WR, Dobson H. 1989. Associations between types of lameness and fertility. Vet Record, 125(5): 103-106.
6. Göncü S. 2017. Süt sığırcılığı işletmelerinde topallık. URL= http://www.muratgorgulu.com.tr/altekran.asp?id=117 (erişim tarihi: 10 Aralık 2016).
7. Grandin T. 2008. Cattle transport guidelines for meat packers, feedlots, and ranches. URL= http://www.grandin.com/meat.association.institute.html (erişim tarihi: 20 Haziran 2016).
8. Green L, Hedges VD, Schukken YH, Blowey RW, Packington AJ. 2002. Hazirhe impact of clinical lameness on the milk yield of dairy cows. J Dairy Sci, 85: 2250-2256.

9. Greenough PR, Weaver AD, Brom DM, Esslemont RJ, Galİndo FA. 1997. Basic concepts of bovine lameness. In: Greenough PR, Weaver ED and Weaver AD ed., Lameness ın cattle. W.B. Saunders Company, Philadelphia, US, pp: 3-13.
10. Kossaibati MA, Esslemont RJ, Watson C. 1999. The Costs of Lameness in Dairy Herds. The National Lameness Conference, MDC, March 10-12, Stoneleigh, Coventry, US, pp: 40.
11. Melendez P, Bartolome J, Archbald LF, Donovan A. 2003. The association between lameness, ovarian cysts and fertility in lactating dairy cows. Theriogenology, 59: 927-937.
12. Nigel BC. 2000. The Impact of Freestall Barn Design on Lameness and Mastitis in Wisconsin, https://www.vetmed. wisc.edu/dms/fapm/publicats/proceeds/Freestalls_and_health.pdf
13. Reneau JK, Seykora AJ, Heins BJ, Endres MI, Farnsworth RJ, Bey RF. 2005. Association between hygiene scores and somatic cell scoresin dairy cattle. J Am Vet Med A, 227(8): 1297-1301.
14. Seyrek D, Gül NY, Çeçen G, Kanık S, Sağlık Y, Tan H, Salcı H, Çelimli N, Görgül OS. 2001. Bursa yöresinde sığırlarda karşılaşılan ayak hastalıklarının değerlendirilmesi: 249 olgu (1996-2001). II. Ulusal Buiatri Kongresi, 1-4 Eylül, Bursa, Türkiye, pp: 65-66.
15. Socha MT, Tomlinson DJ, Rapp CJ, Johnson AB. 2002. Lameness: diagnosis and impact on reproduction. 2002 Hoof Health Conf, Columbus, Ohio, US. Pp: 16-19.
16. Sprecher DJ, Hostetler DE, Kaneene JB. 1997. A lameness scoring system that uses posture and gait to predict dairy cattle reproductive performance. Theriogenology, 47: 1179-1187.
17. SPSS Inc. 1999. SPSS for Windows. Release 10.0.5 Standard Version. SPSS Inc. Headquarters, 233 S. Wacker Drive, 11th Floor Chicago, IL 60606.
18. Toncho P, Konstantin S. 2015. Effect of lameness on milk production traits in Holstein-Friesian dairy cows. Vet Med Zoot, 2015: 70-92.
19. Warnick LD, Janssen D, Guard CL, Gröhn YT. 2001. The effect of lameness on milk production in dairy cows. J. Dairy Sci. 84: 1988-1997.
20. Yalçın C, Sarıözkan S, Yıldız AŞ, Günlü A. 2010. Burdur, Kırklareli ve Konya illerindeki süt sığırcılığı işletmelerinde ayak hastalıklarından kaynaklanan finansal kayıplar. Ankara Üniv Vet Fak Derg, 57: 99-104.
21. Yavru N, Elma B, Koç Y, Erer H, Özkan K, İzci C, Kaya Z. 1992. Konya bölgesinde sığır topallıklarına neden olan ayak hastalıkları üzerine radyolojik ve histopatolojik incelemeler. SÜ Vet Fak Derg, 8(1): 3-8.
22. Yayla S, Aksoy Ö, Kılıç E. 2012. Kars ve yöresinde sığırların bakım ve barındırma koşulları ile ayak hastalıkları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Harran Üniv Vet Fak Derg, 1: 22-27.
23. Yücel R. 1982. İstanbul ve Tekirdağ bölgesindeki sığırlarda görülen ayak hastalıklarının toplu değerlendirilmesi. İÜ Vet Fak Derg, 8(1): 47-61.