2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonucu Hasar Gören 11 Katlı Betonarme Bir Yapının Deprem Performansının Değerlendirilmesi

Öz

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depremleri ülkemizde bulunan mevcut yapı stokumuzun deprem güvenliği açısından incelenmesi gerektiğini gözler önüne sermiştir. Bu çalışmada 11 katlı betonarme bir yapının 2018 Deprem Yönetmeliğine göre deprem performans analizi aşamaları detayları gösterilmiş ve yapının deprem performansı elde edilmiştir. 2018 Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nde verilen esaslara uygun olarak gerçekleştirilen performans analizi sonucunda, çalışma kapsamında incelenen yapı her ne kadar kontrollü hasar performans hedefini sağlamış olsa da yapılan saha incelemesinde, yapının bazı taşıyıcı sistem elemanlarında hasarlar gözlemlenmiştir. Bu durum yapı tasarımı aşaması ile proje aplikasyonunun arasında bulunan birtakım uyumsuzluk, hata ve kusurların yapının deprem performansı üzerinde oldukça önemli etkileri olduğunu göstermiştir. Sahada yapılan mevcut durum incelemesi ve performans analizi sonucunda elde edilen bulgular, yapı tasarımı ile ilgili birtakım önerileri de bünyesinde barındıracak şekilde detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Beton
• Performans analizi
• Güçlendirme
• TBDY 2018
• Deprem

Evaluation of the Seismic Performance of an 11-Story Reinforced Concrete Building Damaged After the 2023 Kahramanmaraş Earthquakes

Öz

The earthquakes that impacted Kahramanmaraş on February 6, 2023, have highlighted the necessity to evaluate the seismic safety of the current building inventory in our nation. This research provides a comprehensive seismic performance analysis of an 11-story reinforced concrete edifice executed in compliance with the 2018 Turkish Seismic Code. During field inspections, it was observed that specific structural elements of the building sustained damage following the 2023 Kahramanmaraş earthquakes, despite the fact that the controlled damage performance target was achieved, as indicated by the performance analysis, which was conducted in accordance with the 2018 Turkish Building Seismic Code. The situation demonstrated that certain discrepancies, errors, and defects between the structural design phase and project application have a significant impact on the earthquake performance of the structure. The results from the field research and performance analysis offer comprehensive insights and propose recommendations for enhanced design practices in next building projects.

Anahtar Kelimeler

• Concrete
• Performance analysis
• Retrofitting
• TBDY 2018
• Earthquake

Kaynakça

1. Altunsu E, Güneş O, Öztürk S, Sorosh S, Sarı A, Beeson S.T. 2024. Investigating the structural damage in Hatay province after Kahramanmaraş-Türkiye earthquake sequences. Engin Failure Analy, 157: 107857.
2. Avcil F, Işık E, İzol R, Büyüksaraç A, Arkan E, Arslan MH, Harirchian E. 2024. Effects of the February 6 2023 Kahramanmaraş earthquake on structures in Kahramanmaraş city. Natural Hazards. 120(3): 2953-2991.
3. Coşkun ME, Gürsoy Ş, Garıp ZŞ. 2023. Betonarme bir okul binasında güçlendirme ilkelerinin 2007 ve 2019 Türk deprem yönetmeliklerine göre karşılaştırılması. Gümüşhane Üniv Fen Bilim Derg, 13(1): 127-144.
4. Dalyan İ, Şahin B. 2019. Mevcut betonarme bir binanın 2007 ve 2018 deprem yönetmeliklerine göre deprem yükleri altındaki taşıyıcı sistem perfomansının değerlendirilmesi. Türk Deprem Araş Derg, 1(2): 134-147.
5. Foroughı S, Yüksel B. 2022. TBDY 2018’e göre doğrusal olmayan hesap yöntemleri ile betonarme yapı sistemlerinin performans analizi. Osmaniye Korkut Ata Üniv Fen Bilim Enstit Derg, 5(1): 33-55.
6. Işık G, Tuncer F. 2023. Bursa’da yıkım kararı verilen tescilli betonarme yapıların deprem performans analizleri etkinliğinin tartışılması. Kent Akad, 16(1): 297-317.
7. Kap T, Özgan E, Uzunoğlu MM. 2019. Betonarme bir okul binasının 2018 deprem yönetmeliğine göre incelenmesi. Düzce Üniv Bilim Teknol Derg, 7(3): 1140-1150.
8. Kap T, Özgan E, Uzunoğlu MM. 2019. Taşıma gücü zayıf zeminde inşa edilmiş betonarme bir binanın performans analizi. Düzce Üniv Bilim Teknol Derg, 7(1): 795-809.

9. Küçükaslan N, Altan MF. 2021. Güçlendirilen mevcut bir yapının tdy 2007 ile 2018 yeni türkiye bina deprem yönetmeliğine göre performansının tekrar incelenmesi. Afyon Kocatepe Üniv Uluslararası Mühen Teknol Uygulamalı Bilim Derg, 4(1): 18-36.
10. Nemutlu ÖF. 2019. 2007-2018 Türk deprem yönetmeliklerinin ve Amerikan deprem yönetmeliğinin deprem hesapları açısından karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye, ss: 112.
11. Nemutlu OF, Balun B, Sari A. 2021. Damage assessment of buildings after 24 January 2020 Elazığ-Sivrice earthquake. Earthquak Struct, 20(3): 325-335.
12. Nemutlu ÖF, Sarı A, Balun B. 2023. 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde(mw 7.7-mw 7.6) meydana gelen gerçek can kayıpları ve yapısal hasar değerlerinin tahmin edilen değerler ile karşılaştırılması. Afyon Kocatepe Üniv Fen Müh Bilim Derg, 23(5) 1222-1234.
13. Özmen A, Sayın E. 2021. Deprem etkisinde çok katlı betonarme bir binanın tdy-2007 ve tbdy-2018 deprem yönetmeliklerine göre eşdeğer deprem yüklerinin karşılaştırılması. Osmaniye Korkut Ata Üniv Fen Bilim Enstit Derg, 4(2): 124-133.
14. Öztürk S, Altunsu E, Güneş O, Sarı A. 2024. Investigation of industrial structure performances in the Hatay and Gaziantep provinces during the Türkiye earthquakes on February 6 2023. Soil Dynam Earthquak Engin, 179 :108569.
15. Sarı O. 2020. Mevcut Konut Türü Bir Binanın DBYBHY–2007 ve TBDY–2018 Deprem yönetmeliklerine göre deprem performansının değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Burdur, Türkiye, ss: 103.
16. Severcan MH, Sınanı B. 2019. Mevcut betonarme yapilarin deprem performansinin analizi. Niğde Ömer Halisdemir Üniv Müh Bilim Derg, 8(2): 936-947.
17. Yalın M, Ulutaş H. 2021. Mevcut okul türü bir binanın deprem performansının 2007 ve 2018 deprem yönetmeliklerine göre değerlendirilmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniv Müh Bilim Derg, 10(2): 648-661.
18. Yenıçelık N, Er Ş, Sıcacık EA. 2023. Farklı beton ve çelik sınıfı kullanımının yapıların zaman tanım alanında analiz sonuçlarına etkilerinin incelenmesi (Ocak 2020 Elazığ depremi örneği). Inter J Engin Res Develop, 15(3): 166-178.
19. Yenıdoğan C. 2024. 6 Şubat 2023 depremleri ve saha gözlemlerine dayalı bina hasarları hakkında ön değerlendirme. Turkish J Civil Engin, 35(5): 75-113.
20. Yüzbaşı J, Yerlı HR. 2018. Betonarme yapıların deprem etkisi altında performans analizlerinin yapılması ve güçlendirilmesi. Çukurova Ünivi Müh-Mim Fak Derg, 33(2): 273-286.