TR
EN
Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi
Öz
Araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) projelerinin değerlendirme süreçlerinin karmaşıklığı ve eksiklikleri, projelerin değerlendirilmesinde tutarlılık ve izlenebilirlik sorunlarına yol açmaktadır. Bu çalışma, Türkiye'deki Ar-Ge projelerinin değerlendirme süreçlerinde karşılaşılan temel sorunları ele alarak, nesnel, tutarlı ve uygulanabilirliği yüksek bir karar destek sistemi geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, projelerin değerlendirilmesinde kullanılan kriterler için literatür detaylı bir şekilde incelenmiş, uzmanların görüşleri alınmış, entropi yöntemi ile önem derecelerine göre sıralanmış ve değerlendirmede daha etkili olduğu görülen kriterler belirlenmiştir. Böylece, kriter sayısı 247'den 96'ya indirilmiş ve değerlendiriciye kolaylık sağlanarak daha etkili bir değerlendirme seti oluşturulmuştur. Geliştirilen karar destek sistemi, projelerin kapsamlı bir analizine olanak tanımakta ve hakemlerden yürütme kurulu üyelerine kadar tüm paydaşların daha şeffaf bir platform üzerinde değerlendirme yapmasını sağlamaktadır. Karar destek sistemi ile elde edilen hakem puanlarına bağlı olarak projeler, K-ortalama kümeleme algoritması ile dört ana gruba ayrılmıştır. Bu platform, değerlendirme süreçlerinin hızlandırılmasını ve karar vericilerin iş yükünün %31 ila %39 oranında azaltılmasını sağlamıştır. Elde edilen sonuçlar, Ar-Ge projelerinin yenilikçi yönleri, ekonomik ve ulusal katkıları, proje planları ve teknik altyapıları gibi boyutlarda daha kapsamlı ve objektif bir değerlendirme yapılmasını mümkün kılmıştır. Yeni sistem, mevcut değerlendirme süreçlerinin eksikliklerini gidererek daha yapılandırılmış ve bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır. Geliştirilen bu sistem, gelecekte farklı Ar-Ge programlarına entegre edilerek ülkenin Ar-Ge potansiyelini ve inovasyon kapasitesini en üst seviyeye çıkarmayı hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
TÜBİTAK TEYDEB’e çalışmalarımıza olan katkı ve desteklerinden dolayı teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Archer NP, Ghasemzadeh F. 1999. An integrated framework for project portfolio selection, Int J Proj Manag, 17(4): pp: 207-216.
- Arthur D, Vassilvitskii S. 2006. k-means++: The advantages of careful seeding, Stanford, pp: 56-59.
- Bard JF, Balachandra R, Kaufmann PE. 1988. An interactive approach to R&D project selection and termination, IEEE Trans Eng Manag, 35(3): pp: 139-146.
- Beaujon GJ, Marin SP, McDonald GC. 2001. Balancing and optimizing a portfolio of R&D projects, Nav Res Logist, 48(1): pp: 18-40.
- Bhattacharyya R, Kumar P, Kar S. 2011. Fuzzy R&D portfolio selection of interdependent projects, Comput Math Appl, 62(10): pp: 3857-3870.
- Bhattacharyya R. 2015. A grey theory based multiple attribute approach for R&D project portfolio selection, Fuzzy Inf Eng, 7(2): pp: 211-225.
- Bitman WR, Sharif N. 2008. A conceptual framework for ranking R&D projects, IEEE Trans Eng Manag, 55(2): pp: 267-278.
- Bornmann L. 2011. Scientific peer review, Annu Rev Inf Sci Technol, 45(1): pp: 197-245.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Karar Desteği ve Grup Destek Sistemleri, Çok Ölçütlü Karar Verme, Endüstri Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
1 Ocak 2025
Kabul Tarihi
14 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 4
APA
Budak, S. N., Atalay, K. D., Kabak, M., & Pekin, T. S. (2025). Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi. Black Sea Journal of Engineering and Science, 8(4), 1034-1049. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1608978
AMA
1.Budak SN, Atalay KD, Kabak M, Pekin TS. Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi. BSJ Eng. Sci. 2025;8(4):1034-1049. doi:10.34248/bsengineering.1608978
Chicago
Budak, Seda Nur, Kumru Didem Atalay, Mehmet Kabak, ve Tacettin Sercan Pekin. 2025. “Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 (4): 1034-49. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1608978.
EndNote
Budak SN, Atalay KD, Kabak M, Pekin TS (01 Temmuz 2025) Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 4 1034–1049.
IEEE
[1]S. N. Budak, K. D. Atalay, M. Kabak, ve T. S. Pekin, “Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi”, BSJ Eng. Sci., c. 8, sy 4, ss. 1034–1049, Tem. 2025, doi: 10.34248/bsengineering.1608978.
ISNAD
Budak, Seda Nur - Atalay, Kumru Didem - Kabak, Mehmet - Pekin, Tacettin Sercan. “Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8/4 (01 Temmuz 2025): 1034-1049. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1608978.
JAMA
1.Budak SN, Atalay KD, Kabak M, Pekin TS. Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi. BSJ Eng. Sci. 2025;8:1034–1049.
MLA
Budak, Seda Nur, vd. “Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi”. Black Sea Journal of Engineering and Science, c. 8, sy 4, Temmuz 2025, ss. 1034-49, doi:10.34248/bsengineering.1608978.
Vancouver
1.Seda Nur Budak, Kumru Didem Atalay, Mehmet Kabak, Tacettin Sercan Pekin. Entropi ve Kümeleme Tabanlı Yeni Bir Hakem Değerlendirme Süreci ve Karar Destek Sistemi Önerisi. BSJ Eng. Sci. 01 Temmuz 2025;8(4):1034-49. doi:10.34248/bsengineering.1608978