EN
TR
Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması
Öz
Teknolojik gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte Nesnelerin İnterneti (IoT - Internet of Things), küresel ölçekte üretim süreçlerinden akıllı şehir uygulamalarına, kişisel sağlık izleme cihazlarından akıllı spor kıyafetlerine kadar geniş bir yelpazede dönüşüme katkı sağlamaktadır. Nesnelerin İnterneti, cihazların birbirleriyle ve veri merkezleriyle etkileşime geçerek büyük miktarda veri ürettiği bir ekosistem yaratmaktadır. Bu bağlamda, IoT teknolojilerine dayalı blok zinciri tabanlı kripto varlıklar da gelişim göstermiştir. Bu çalışmanın amacı, IoT temalı kripto varlıklardan Vechain (VET), IOTA ve Helium (HNT) için fiyat tahmini yapmaktır. Çalışmada 02.01.2020 - 10.12.2024 tarihleri arasındaki Vechain ve IOTA, 09.06.2020 - 10.12.2024 tarihleri arasındaki Helium coinin günlük kapanış fiyatları kullanılmıştır. Fiyat tahmini için Karar Ağaçları (Decision Trees), Rassal Orman (Random Forest) ve Destek Vektör Regresyonu (SVR) modelleri karşılaştırılmıştır. Karar ağaçları modeli, geçmiş fiyat verilerini baz alarak gelecekteki fiyat hareketlerini tahmin etmeyi amaçlamaktadır. Rassal Orman algoritması, birden fazla karar ağacının bir araya getirilmesiyle oluşan topluluk öğrenme yöntemini kullanarak daha sağlam ve genellenebilir tahminler sunmaktadır. Destek Vektör Regresyonu (SVR) ise veri noktaları arasındaki karmaşık ilişkileri daha iyi yakalamak için hiper düzlemleri kullanarak doğrusal olmayan regresyon modelleri oluşturur. Modellerin performansı Mean Squared Error (MSE) ve R² (R-kare) skoru gibi metriklerle değerlendirilmiştir. Sonuçlar, Rassal Orman modelinin Helium ve IOTA coinlerin tahminlerinde yüksek doğruluk sağladığını, VeChain coin için ise SVR’nin daha iyi modellediğini ortaya koymuştur. Karar Ağaçları modeli, bağımsız tahminler üretme konusunda başarılı olmakla birlikte diğer modellere göre nispeten daha düşük performans göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ahamad S, Gupta P, Acharjee PB, Kiran KP, Khan Z, Hasan MF. 2022. The role of block chain technology and Internet of Things (IoT) to protect financial transactions in crypto currency market, Mater Today Proc, 56: pp: 2070-2074.
- Akay MK, Canik F, Yeşilyurt C, Günkut MŞ. 2022. Yapay zekâ teknikleri ile kripto para değeri tahmini, Ekom Bil Derg, 14(1): pp: 72-101.
- Akel V, Bayramoğlu MF. 2008. Finansal kriz dönemlerinde yapay sinir ağları ile finansal öngörüde bulunma: İMKB 100 endeksi örneği, Uluslararası Sermaye Hareketleri ve Gelişmekte Olan Piyasalar Sempozyumu, pp: 36-69.
- Akşehir ZD, Kılıç E. 2019. Makine öğrenmesi teknikleri ile banka hisse senetlerinin fiyat tahmini, Türk Bilişim Vakfı Bilg Bilim Müh Derg, 12(2): pp: 30-39.
- Alshaikhli M, Elfouly T, Elharrouss O, Mohamed A, Ottakath N. 2021. Evolution of Internet of Things from blockchain to IOTA: a survey, IEEE Access, 10: pp: 844-866.
- Altan Ş. 2008. Döviz kuru öngörü performansı için alternatif bir yaklaşım: yapay sinir ağı, Gazi Üniv İİBF Derg, 10(2): pp: 141-160.
- Aygören H, Sarıtaş H, Moralı T. 2012. İMKB 100 endeksinin yapay sinir ağları ve Newton nümerik arama modelleri ile tahmini, Uluslararası Alanya İşlet Fakül Derg, 4(1): pp: 73-88.
- Balijepalli NK, Thangaraj V. 2025. Prediction of cryptocurrency's price using ensemble machine learning algorithms, Eur J Manage Bus Econ, pp:25-42.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İstatistiksel Veri Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
9 Temmuz 2025
Yayımlanma Tarihi
15 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
26 Mart 2025
Kabul Tarihi
15 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 4
APA
Ersin, Ç., & Köktürk, O. (2025). Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması. Black Sea Journal of Engineering and Science, 8(4), 1057-1066. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1665890
AMA
1.Ersin Ç, Köktürk O. Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması. BSJ Eng. Sci. 2025;8(4):1057-1066. doi:10.34248/bsengineering.1665890
Chicago
Ersin, Çağatay, ve Onur Köktürk. 2025. “Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 (4): 1057-66. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1665890.
EndNote
Ersin Ç, Köktürk O (01 Temmuz 2025) Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması. Black Sea Journal of Engineering and Science 8 4 1057–1066.
IEEE
[1]Ç. Ersin ve O. Köktürk, “Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması”, BSJ Eng. Sci., c. 8, sy 4, ss. 1057–1066, Tem. 2025, doi: 10.34248/bsengineering.1665890.
ISNAD
Ersin, Çağatay - Köktürk, Onur. “Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması”. Black Sea Journal of Engineering and Science 8/4 (01 Temmuz 2025): 1057-1066. https://doi.org/10.34248/bsengineering.1665890.
JAMA
1.Ersin Ç, Köktürk O. Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması. BSJ Eng. Sci. 2025;8:1057–1066.
MLA
Ersin, Çağatay, ve Onur Köktürk. “Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması”. Black Sea Journal of Engineering and Science, c. 8, sy 4, Temmuz 2025, ss. 1057-66, doi:10.34248/bsengineering.1665890.
Vancouver
1.Çağatay Ersin, Onur Köktürk. Blockchain Destekli Nesnelerin İnterneti (IoT) Varlıklarında Fiyat Tahmini İçin Model Karşılaştırması. BSJ Eng. Sci. 01 Temmuz 2025;8(4):1057-66. doi:10.34248/bsengineering.1665890