Tanenlerin Ruminant Hayvan Beslemede Kullanımı

Öz

Mevcut çalışmada, ruminant hayvan beslemede kullanılan, tanen içeren yem hammaddelerinin rasyonda kullanılmasından doğabilecek etkilerinin göz önüne alınması ve buna göre rasyonlarının düzenlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, farklı yem hammaddelerinde bulunan tanen değerleri belirtilerek, farklı beslenme çalışmalarında hayvanlar üzerindeki pozitif ve negatif etkileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hayvan besleme açısından tanen kullanım durumu; hayvanın türü, fizyolojik durumu, tanenin yapısı ve miktarına bağlı olarak değişmektedir. Tanenler proteinlerle bileşik oluşturarak, mikroorganizmaların proteinleri daha fazla parçalamasını önleyerek, protein sindirilebilirliğini engelleyerek by bass protein gibi mideden sindirilmeden geçer. Böylece serbest kalan proteinler ince bağırsakta sindirime tabi tutulur. Ruminant hayvanlarda metan gazının doğaya salınımı yemle alınan brüt enerjinin % 2-12 aralığında kaybına sebep olabilmektedir. Hayvan beslemede tanen kullanımı ile çevreye metan salınımının ve buradaki enerji kayıplarının azaltılması da sağlanabilir. Tehlikeli sera gazı olarak metanın çevreye etkilerinin de azaltılması son zamanlarda üzerinde durulan önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Biberiye, keçiboynuzu, asma yaprağı, moringa yaprağı, meşe, söğüt, akasya, baklagil ağaç yaprakları, çay artıkları, kayın ve kavak gibi farklı bitkisel ürünlerde % 1,38’den %50’ye kadar tanen bulunabilmektedir. Farklı literatürlerde kullanım oranları hakkında farklılık sergilenmekte iken ruminantlarda %1-4 kuru maddede (KM), 20-45 g/gün oranında rasyonda bulunması önemli avantajlar sağlayabileceğinden kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Tanenler
• Rasyon
• Hayvan Besleme
• Metan Salınımı

Use of Tannin in Ruminant Animal Nutrition

Öz

In the present study, it is aimed to take into account the effects that may arise from the use of tannin-containing feed raw materials used in ruminant animal feeding in rations and to regulate their rations accordingly. For this purpose, it will be tried to reveal the positive and negative effects on animals in different feeding studies by specifying the tannin values found in different feed ingredients. The use of tannin in terms of animal nutrition; It varies depending on the type of animal, its physiological condition, the structure and amount of grain. Tannins pass through the stomach undigested like by bass protein by forming compounds with proteins, preventing microorganisms from further breaking down proteins, preventing protein digestibility. Thus, the released proteins are subjected to digestion in the small intestine. In ruminant animals, the release of methane gas into the nature can cause a loss of 2-12% of the gross energy taken with feed. The release of methane gas into the nature in ruminant animals can cause a loss of 2-12% of the gross energy taken with feed. With the use of tannins in animal nutrition, it can be ensured that methane emission to the environment and energy losses in there can be reduced. The reduction of the environmental impacts of methane as a dangerous greenhouse gas has emerged as an important issue recently emphasized. Tannins from 1.38% to 50% can be found in different herbal products such as rosemary, carob, vine leaves, moringa leaves, oak, willow, acacia, legume tree leaves, tea residues, beech, and poplar. While there are differences in usage rates in different literatures, it is recommended to be used in ruminants as it can provide significant advantages in a ration of 1-4% dry matter (DM) and 20-45 g / day.

Anahtar Kelimeler

• Tannins
• Ration
• Animal Nutrition
• Methane Release

Kaynakça

1. Acar MC, Kırkpınar F, Şayan Y, Mert S. 2019. Organik yemler ve alternatif organik yem proteini kaynakları. VI. Organik Tarım Sempozyumu, Mayıs 15-17, İzmir, Türkiye.
2. Acar Z, Tan M, Ayan İ, Aşçı ÖÖ, Mut H, Başaran U, Gülümser E, Can M, Kaymak G. 2020. Türkiye’de yem bitkileri tarımının durumu ve geliştirme olanakları. Türkiye Ziraat Mühendisliği IX. Teknik Kongresi Bildiriler Kitabı-1, Tmmob Ziraat Mühendisleri Odası. p. 529-555.
3. Akbay F, Erol A, Kamalak A. 2020. Farklı hasat döneminin çemen (Trigonella foenum- graecum l.) otunun kimyasal bileşimi, metan üretimi ve kondense tanen içeriği üzerine etkisi. KSÜ Tarım ve Doğa Derg, 23 (6):1663-1668.
4. Alkay R, Kökten K. 2020. Karabuğday’ın (Fagopyrum esculentum Moench) önemi ve kullanım alanları. Gıda ve Yem Bilimi - Teknolojisi Dergisi, 24: 16-21.
5. Alves TP, Dall-Orsoletta AC, Ribeiro-Filho HMN. 2017. The effects of supplementing Acacia mearnsii tannin extract on dairy cow dry matter intake, milk production, and methane emission in a tropical pasture”, Trop Anim Health Prod, 49(8): 1663-1668.
6. Attia MFA, Nasser MEA, Zeitoun MM, El-Gendy MN, El-Shazly KA, Sallam SMA. 2018. Digestion of tanniniferous plants in ruminants. In vitro ruminal and post-ruminalprotein digestion of some Egyptian tanniniferous plants. Journal of Food, Agriculture & Environment, Vol.16 (2): 100-107.
7. Ayan İ, Acar Z, Mut H, Can M, Kaymak G, Tunalı U. 2020. Çayır ve mera alanlarında mevcut durum sürdürülebilirlik ve gelecek”, Tmmob Ziraat Mühendisleri Odası. Türkiye Ziraat Mühendisliği IX. Teknik Kongresi Bildiriler Kitabı-1, p.105-119.
8. Aydın SA, Üstün F. 2007. Tanenler 1 kimyasal yapıları, farmakolojik etkileri, analiz yöntemleri. İstanbul Üniv. Vet. Fak. Derg, 33 (1): 21-31.

9. Balabanlı C, Albayrak S, Türk M, Yüksel O. 2006. Türkiye çayır meralarında bulunan bazı zararlı bitkiler ve hayvanlar üzerindeki etkileri. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Seri: A, 2: 89-96.
10. Balıkçı E, Gürdoğan F. 2003. Kurutulmuş meşe yaprağı ile beslenen sığırlarda bazı klinik, hematolojik ve biyokimyasal parametrelerin tespiti. Vet. Bil. Derg, 19(1-2): 27-32.
11. Batur A. 2012. Siyah çay teknolojisi. Kırklareli Üniversitesi, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu, Gıda İşleme Bölümü, Özel Gıdalar Teknolojisi Ders Notları, 2011-2012 Bahar Dönemi. http://biriz.biz/cay/siyahcayteknolojisi.pdf
12. Başer A, Kamalak A. 2020. Türkiye’nin Akdeniz Bölgesinde yetişen bazı baklagil ağaç yapraklarının yem değerleri ve in vitro fermantasyon özellikleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 7(4): 940–947.
13. Benchaar C, Chouinard PY. 2009. Short communication: assessment of the potential of cinnamaldehyde, condensed tannins, and saponins to modify milk fatty acid composition of dairy cows”, J. Dairy Sci, 92: 3392–3396.
14. Budağ C. 2009. Baklagil tane yemleri ve ruminant beslenmede kullanımı. Y. Y. Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 14(2): 88-107.
15. Coşkun B. 2020. Kuru dönemde bakım ve beslemenin buzağı sağlığı üzerine etkileri. Medisan Yayın Serisi 89, ISBN: 978-975-7774-88-4, pp. 9-17.
16. Denek N, Avcı M, Can A, Daş B, Aydın SS, Savrunlu M. 2014. Kimi kaba yemlerde farklı bitki yapraklarının in vitro metan üretimi üzerine etkisi. Harran Üniv. Vet. Fak. Derg, 3(2) 59-66.
17. Denninger TM, Schwarm A, Birkinshaw A, Terranova M, Dohme-Meier F, Münger A, Eggerschwiler L, Bapst B, Wegmann S, Clauss M, Kreuzer M. 2020. Immediate effect of Acacia mearnsii tannins on methane emissions and milk fatty acid profiles of dairy cows. Animal Feed Science and Technology, 261: 114-388.
18. Doğan U, Günal M. 2020. Effects of chestnut and mimosa tannin extract supplementations to feeds on some in vitro rumen fermentation parameters. MKU. Tar. Bil. Derg, 25(3): 341-351.
19. Dschaak CM, Williams CM, Holt MS, Eun JS, Young AJ, Min BR. 2011. Effects of supplementing condensed tannin extract on intake, digestion, ruminal fermentation, and milk production of lactating dairy cows. J Dairy Sci, 94(5): 2508-2519.
20. Ece Z, Avcı M. 2018. Yonca kuru otu ve süt sığırı rasyonuna zeolit ve meşe palamudu ilavesinin in vitro organik madde sindirimi ve metan oluşumu üzerine etkisi. Harran Üniv Vet Fak Derg, 7(1): 67-73.
21. Gerlach K, Pries M, Tholen E, Schmithausen AJ, Büscher W, Südekum KH. 2018. Effect of condensed tannins in rations of lactating dairy cows on production variables and nitrogen use efficiency. The Animal Consortium 12(9): 1847–1855.
22. Gümüş R, İmik H. 2012. Saponinlerin hayvan beslemede yem katkı maddesi olarak kullanımı. Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg, 7(3): 221-229.
23. Hassan A, Abu Hafsa SH, Elghandour MMY, Reddy PRK, Salem MZM, Anele UY, Reddy PPR, Salem AZM. 2020. Influence of Corymbia citriodora leaf extract on growth performance, ruminal fermentation, nutrient digestibility, plasma antioxidant activity and faecal bacteria in young calves. Animal Feed Science and Technolog, 261: 114-394.
24. Hassanat F, Benchaar C, 2013. Assessment of the effect of condensed (acacia and quebracho) and hydrolysable (chestnut and valonea) tannins on rumen fermentation and methane production in vitro. J Sci Food Agric, 93(2):332-9.
25. Herremans S, Vanwindekens F, Decruyenaere V, Beckers Y, Froidmont E. 2020. Effect of dietary tannins on milk yield and composition, nitrogen partitioning and nitrogen use efficiency of lactating dairy cows: A meta‐analysis“, Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 104(5): 1209-1218.
26. Ibrahima FI, Kırkpınar F. 2019. Moringa (Moringa Oleifera) bitkisinin özellikleri ve hayvan beslemede kullanımı”, 5. Uluslararası Öğrenci Sempozyumu Bildiriler Kitabı-7- Fen Bilimleri-Ziraat-Sağlık, Aralık 6-8, İstanbul, Türkiye, pp.140-162.
27. Kamalak A. 2007. Kondense tanenin olumsuz etkilerini azaltmak için kullanılan katkı maddeleri ve yemlere uygulanan işlemler. KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi, 10(2): 144-150.
28. Kamalak A, Canbolat Ö, Gürbüz Y, Özay O, Erer M, Özkan ÇÖ. 2005. Kondense taninin ruminant hayvanlar üzerindeki etkileri hakkında bir inceleme. KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi, 8(1): 132-137.
29. Kamalak A, Filho JMP, Canbolat Ö, Gürbüz Y, Özay O, Özkan ÇÖ. 2004. Chemical composition and its relationship to in vitro dry matter digestibility of several tannin-containing trees and shrub leaves. Livestock Res. for Rural Dev, 16: 1-8.
30. Kaplan M, Kamalak A, Özkan ÇÖ, Atalay Aİ. 2014. Vejetasyon döneminin yabani korunga otunun potansiyel besleme değerine, metan üretimine ve kondense tanen içeriğine etkisi. Harran Üniv Vet Fak Derg, 3(1): 1-5.
31. Karayağız İ, Bülbül T. 2014. Ruminantlarda verim performansı üzerine etkili yem katkı maddeleri. Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg, 9(2): 124-133.
32. Kaya E., Kamalak A. 2012. Potential nutritive value and condensed tannin contents of acorns from different oak species. Kafkas University Veteriner Fakültesi Dergisi, 18(6), 1061–1066.
33. Kılıç U, Boğa M, Görgülü M. 2007. Ruminantların beslenmesinde kullanılan yem katkı maddeleri. Yem Magazin, 48: 25-32.
34. Kutlu HR, Özen N. 2009. Hayvan beslemede son gelişmeler. VI. Ulusal Zootekni Bilim Kongresi, Atatürk Üniversitesi, Haziran 24-27, Erzurum, Türkiye, p.72.
35. Kutlu HR, Serbester U. 2014. Ruminant beslemede son gelişmeler. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(1): 18-37.
36. Meral Y, Biricik H. 2013. Ruminantlarda metan emisyonunu azaltmak için kullanılan besleme yöntemleri. VII. Ulusal Hayvan Besleme Kongresi, Eylül 26-27, Ankara, Türkiye, p.34.
37. Orlandi T, Stefanello S, Mezzomo MP, Pozo CA, Kozloski GV. 2020. Impact of a tannin extract on digestibility and net flux of metabolites across splanchnic tissues of sheep. Animal Feed Science and Technology, Volüme 261.
38. Oruç A, Avcı M. 2018. Bazı kaba yemlere farklı seviyelerde ilave edilen söğüt ağacı (Salix alba) yaprağının in vitro sindirim ve metan oluşumu üzerine etkisi. Harran Üniv Vet Fak Derg, 7(1): 60-66.
39. Özdemir Ö, Kaya A. 2020. Bazı ağaç yapraklarının in vitro gaz üretim tekniğiyle yem değerlerinin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 30(3): 454-461.
40. Özkan ÇÖ. 2012. Gladiçya (Gledıtsıa Trıacanthos) meyvesinin şeker pancarı posası silajında kullanımı. Doktora Tezi. T.C. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı, Kahramanmaraş, pp.81.
41. Öztürk P. 2015. Fitobiyotiklerin metanogenezise etkisi. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, 4(2): 30-36.
42. Patra A, Saxera J. 2011. Exploitation of dietary tannins to improve rumen metabolism and ruminant Nutrition. Journal of the Science of Food and Agriculture, 91(1): 24-37.
43. Pekpazar YK, Kılıç Ü. 2020. Tütün samanlarına farklı katkı maddeleri ilavesinin metan üretimi ve yem değeri üzerine etkisi. International Multilingual Journal of Science and Technology (IMJST) ISSN: 2528-9810, 5: 12.
44. Sevim Ö. 2007. Keçi rasyonlarında farklı düzeylerde meşe yaprağı kullanılmasının sindirilebilirlik ile bazı rumen ve kan parametreleri üzerine etkisi. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Anabilim Dalı, Yüksek lisans tezi, Aydın, pp.76.
45. Şentürk S, Cihan H, Kasap S, Mecitoğlu Z, Temizel M. 2015. Effects on negative energy balance of tannin in dairy cattle. Uludag Univ. J. Fac. Vet. Med, 34(1-2): 1-7.
46. Taşkın HC. 2019. Bazı korunga hatlarının yem değerlerinin belirlenmesi. Yüksek lisans tezi. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni Anabilim Dalı. Tekirdağ, pp.53.
47. Tatlıyer A, Kamalak A, Öztürk D. 2019. Sandal Ağacı (Arbutus andrachne) yapraklarının potansiyel besleme değerinin belirlenmesi”, KSÜ Tarım ve Doğa Derg, 22(2): 316-322.
48. Tölü C, Akbağ HI, Yurtman İY, Savaş T. 2020. Organic animal farming in Turkey: Philosophy and practice. J. Anim. Prod, 61(1): 73-81.
49. Uğur D, Günal M. 2020. Yemlere kestane ve mimoza tanen ekstraktı ilavesinin bazı in vitro rumen fermentasyon parametreleri üzerine etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 25(3): 341-351.
50. Uslu ÖS, Kaya M. 2020. Silaj: Hayvancılık işletmelerinin en önemli kaba yem kaynağı. Tarım ve Hayvancılıkta Yapılan Çalışmalar ve Güncel Değişimler, İksad Yayınevi, ISBN: 978-625-7139-78-6, Ankara, pp.5-43.
51. Ünver E, Okur AA, Tahtabiçen E, Kara B, Şamlı HE. 2014. Tanenler ve hayvan besleme üzerine etkileri. Türk Tarım – Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(6): 263-267.
52. Üstün F, Aydın SA. 2007. Tanenler 2 Toksisiteleri, beslenme üzerine etkileri, detannifikasyon. İstanbul Üniv. Vet. Fak. Derg, 33(1), 33-41.
53. Vermeire LT, Wester DB. 2001. Shinnery oak poisoning of rangeland cattle: Causes, effects&solutions. Rangelands, 23(2): 19-21.
54. Williams SRO, Hanna MC, Eckard RJ, Wales WJ, Moate PJ. 2020. Supplementing the diet of dairy cows with fat or tannin reduces methane yield, and additively when fed in combination. Animal, 14(S3): 464-472.
55. Yıldız B, Öztürk, YE, Kardeş YM, Mut H, Gülümser E. 2021. Kaba yem olarak değerlendirilen ökse otunun antioksidan özellikleri ve kondanse tanen içeriklerinin belirlenmesi. Anadolu Tarım Bilim. Derg, 36(1): 132-137.
56. Yılmaz MY. 2009. Keçiboynuzu Suyu Üretim Teknolojilerinin Geliştirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı. İstanbul, pp. 98.
57. Yurtseven S, Çetin M, Öztürk İ, Can A, Boğa M, Şahin T, Türkoğlu H. 2009. Effect of different feeding method on methane and carbon dioxide emissions milk yield and composition of lactating awassi sheep. Asian Journal of Animal and Veterinary Advances, 4(6):278-287.