Research Article

Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Volume: 2 Number: 3 September 1, 2024
EN TR

Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Böbrek nakli alıcılarında fiziksel aktivite düzeyi ve etkileyen faktörler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Araştırma kesitsel tiptedir. Araştırma örneklemini Haziran 2019-Ekim 2020 yılları arasında iki üniversite hastanesinde böbrek nakli olmuş ve ayaktan takibi yapılan hastalar oluşturdu. Araştırma verilerinin toplanmasında Bilgi Formu, Uluslararası Fizik Aktivite Ölçeği Kısa Formu (UFAA), Yaşam Kalitesi Kısa Form (SF-36), Çok Boyutlu Yorgunluk Envanteri, Algılanan Elde Edilebilir Destek Ölçeği (AED) kullanıldı. Araştırmada değişkenler sosyo-ekolojik modele göre kategorize edildi. Araştırma analizinde tanımlayıcı istatistikler (yüzde ve sayı), pearson korelasyon analizi, bağımsız değişkenlerde t testi ve tek yönlü varyans analizi (One-way ANOVA) kullanıldı. Hastaların %36.5’inin fiziksel aktivite düzeyinin inaktif, %21.2’sini minimal aktif ve %42.3’ünün minimum aktif olduğu belirlendi. Hastaların fiziksel aktivite düzeyini öğrenim durumu, fiziksel aktiviteye engel hastalık varlığı, çalışma durumu, sigara kullanımı, kronik hastalık varlığı etkilemektedir. Etkileyen bu faktörler, sosyo-ekolojik modelin içerisinde yer alan hastayla ilişkili faktörler, mikro ve makro düzeydeki faktörlerdir. Araştırmada değişkenlerin sosyo-ekolojik modele göre açıklanması böbrek nakli alıcılarında fizik aktivite, yorgunluk, sosyal destek ve yaşam kalitesi düzeyini inceleyen çalışmalara yeni bakış açısı sağlamaktadır.

Keywords

References

  1. Berben, L., Dobbels, F., Engberg, S., Hill, M. N., & de Geest, S. (2012). An ecological perspective on medication adherence. Western Journal of Nursing Research, 34(5), 635-653. https://doi.org/10.1177/0193945911434518
  2. Berben, L., Engberg, S. J., Rossmeissl, A., Gordon, E. J., Kugler, C., Schmidt-Trucksäss, A., Klem, M. Lou, Sereika, S. M., De Simone, P., Dobbels, F., & De Geest, S. M. (2019). Correlates and Outcomes of Low Physical Activity Posttransplant: A Systematic Review and Meta-Analysis. Transplantation, 103(4), 679-688. https://doi.org/10.1097/TP.0000000000002543
  3. Booth, M. (2000). Assessment of physical activity: An international perspective. Research Quarterly for Exercise and Sport, 71, 114-120. https://doi.org/10.1080/02701367.2000.11082794
  4. Bossola, M., Pepe, G., & Vulpio, C. (2016). Fatigue in kidney transplant recipients. Clinical Transplantation, 30(11), 1387-1393. https://doi.org/10.1111/CTR.12846
  5. Boulton, E. R., Horne, M., & Todd, C. (2018). Multiple influences on participating in physical activity in older age: Developing a social ecological approach. Health Expectations : An International Journal of Public Participation in Health Care and Health Policy, 21(1), 239-248. https://doi.org/10.1111/HEX.12608
  6. Bronfenbrenner, U. (1977). Toward an experimental ecology of human development. American psychologist, 32 (7), 513. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0003-066X.32.7.513
  7. Burke, S., Utley, A., Belchamber, C., & McDowall, L. (2020). Physical Activity in Hospice Care: A Social Ecological Perspective to Inform Policy and Practice. Research Quarterly for Exercise and Sport, 91(3), 500-513. https://doi.org/10.1080/02701367.2019.1687808
  8. Dontje, M. L., de Greef, M. H. G., Krijnen, W. P., Corpeleijn, E., Kok, T., Bakker, S. J. L., Stolk, R. P., & van der Schans, C. P. (2014). Longitudinal measurement of physical activity following kidney transplantation. Clinical Transplantation, 28(4), 394-402. https://doi.org/10.1111/CTR.12325

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Surgical Diseases Nursing​​

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 1, 2024

Submission Date

July 3, 2023

Acceptance Date

January 2, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 2 Number: 3

APA
Demir Korkmaz, F., Sarıgöl Ordin, Y., Kankaya, E. A., & Yeşilyaprak, T. (2024). Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal, 2(3), 123-135. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1321952
AMA
1.Demir Korkmaz F, Sarıgöl Ordin Y, Kankaya EA, Yeşilyaprak T. Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. BSEU-FHSJ. 2024;2(3):123-135. doi:10.61535/bseusbfd.1321952
Chicago
Demir Korkmaz, Fatma, Yaprak Sarıgöl Ordin, Eda Ayten Kankaya, and Tuğçe Yeşilyaprak. 2024. “Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi Ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal 2 (3): 123-35. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1321952.
EndNote
Demir Korkmaz F, Sarıgöl Ordin Y, Kankaya EA, Yeşilyaprak T (September 1, 2024) Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal 2 3 123–135.
IEEE
[1]F. Demir Korkmaz, Y. Sarıgöl Ordin, E. A. Kankaya, and T. Yeşilyaprak, “Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, BSEU-FHSJ, vol. 2, no. 3, pp. 123–135, Sept. 2024, doi: 10.61535/bseusbfd.1321952.
ISNAD
Demir Korkmaz, Fatma - Sarıgöl Ordin, Yaprak - Kankaya, Eda Ayten - Yeşilyaprak, Tuğçe. “Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi Ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal 2/3 (September 1, 2024): 123-135. https://doi.org/10.61535/bseusbfd.1321952.
JAMA
1.Demir Korkmaz F, Sarıgöl Ordin Y, Kankaya EA, Yeşilyaprak T. Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. BSEU-FHSJ. 2024;2:123–135.
MLA
Demir Korkmaz, Fatma, et al. “Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi Ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Bilecik Şeyh Edebali University Faculty of Health Sciences Journal, vol. 2, no. 3, Sept. 2024, pp. 123-35, doi:10.61535/bseusbfd.1321952.
Vancouver
1.Fatma Demir Korkmaz, Yaprak Sarıgöl Ordin, Eda Ayten Kankaya, Tuğçe Yeşilyaprak. Böbrek Nakli Alıcılarında Sosyo-Ekolojik Modele Göre Fiziksel Aktivite Düzeyi ve Etkileyen Faktörler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. BSEU-FHSJ. 2024 Sep. 1;2(3):123-35. doi:10.61535/bseusbfd.1321952

Qualified studies in the following fields can be published in the BSEU-FHSJ;

Health management, nursing, social work, midwifery, child development, occupational therapy, orthotics and prosthesis,
speech and language therapy, audiology, physiotherapy and rehabilitation, nutrition and dietetics, other multidisciplinary studies.

CC BY-NC 4.0

88x31.png

     10754_b04b_ing.png