ÇAĞDAŞ IRAK TÜRKMEN TÜRKÇESINDE YAŞAYAN ESKI TÜRKÇE DEYIMLER

Öz

Bu çalışmanın amacı, Çağdaş Irak Türkmen Türkçesinin Eski Türkçe kaynaklardan deyimler açısından nasıl beslendiğini ortaya koymaktır. Bu amaçla Çağdaş Irak Türkmen Türkçesinde yaşayan Eski Türkçe deyimler incelenmiştir. Türkçe Sözlük’te “Genellikle gerçek anlamından az çok ayrı, ilgi çekici bir anlam taşıyan kalıplaşmış söz öbeği, tabir.” (TDK, 2015) biçiminde tanımlanan deyimler, Türkçenin anlatım zenginliğini yansıtan önemli dil birimlerindendir. Gelişim sürecinde mesafe kaydetmiş dillerde ifadeyi etkinleştirmek maksadıyla deyimlerden sıklıkla yararlanılır. Türkler, hayat tasavvurlarının ürünü olarak türettikleri deyimleri erken dönemlerden itibaren kullanmışlardır. Türk dilinin günümüze ulaşan en eski yazılı vesikalarında deyimlere yer verildiği görülür (Aksan, 2000). Eski Türkçe metinlerde yer alan deyimler üzerine değişik zamanlarda birtakım çalışmalar yapılmıştır (Üstüner, 1989; Tekin, 2004) Köktürk, Uygur ve Karahanlı metinlerini kapsayan Eski Türkçe dönemine ait deyim varlığını bütüncül bir yaklaşımla ele alan bir kitap ise tarafımızdan yayımlanmıştır

Anahtar Kelimeler

• Irak Türkmen Türkçesi
• Eski Türkçe
• Deyim

Living Old Turkish Idioms in modern Iraqi Turkmen Turkish

Öz

The aim of this study is to show how contemporary Iraqi Turkmen Turkism fosters in terms of idioms from Old Turkish sources. For this purpose, Old Turkic idioms living in contemporary Iraq Turkmen Turkism were examined.

The aim of this study is to show how contemporary Iraqi Turkmen Turkism fosters in terms of idioms from Old Turkish sources. For this purpose, Old Turkic idioms living in contemporary Iraq Turkmen Turkism were examined.

The aim of this study is to show how contemporary Iraqi Turkmen Turkism fosters in terms of idioms from Old Turkish sources. For this purpose, Old Turkic idioms living in contemporary Iraq Turkmen Turkism were examined.

The aim of this study is to show how contemporary Iraqi Turkmen Turkism fosters in terms of idioms from Old Turkish sources. For this purpose, Old Turkic idioms living in contemporary Iraq Turkmen Turkism were examined.

The aim of this study is to show how contemporary Iraqi Turkmen Turkism fosters in terms of idioms from Old Turkish sources. For this purpose, Old Turkic idioms living in contemporary Iraq Turkmen Turkism were examined.

Anahtar Kelimeler

• Iraqi Turkmen Turkish
• Old Turkish
• Idioms

Kaynakça

1. Aksan D. 2000. En Eski Türkçenin İzlerinde. İstanbul: Simurg Yayınları. s., 94-96.
2. Ercilasun AB. 2000. Oğuz Türkmen Dil Kaynakları. Türk Dili, s. 587, Kasım, s. 537-541.
3. Vasfi İS. 1985. Irak Türklerinde Deyimler ve Atasözleri (IT). İstanbul: Fuzuli Yayınları.
4. Şen S. 2017. Eski Türkçenin Deyim Varlığı (ETDV). Ankara: TDK Yayınları, ISBN-10: 9751633279.
5. Tekin T. 2004. Köktürk Yazıtlarındaki Deyimler Üzerine I-II. Makaleler II, Ankara: Öncü Kitap, s. 1-6.
6. Uzun SL. 1991. Deyimleşme ve Türkçede Deyimleşme Dereceleri. Dilbilim Araştırmaları 2, s. 29-39.
7. Üstüner A. 1989. XV. Yüzyıl Sonuna Kadar Türk Edebiyatında Atasözleri ve Deyimler, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Elazığ: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. TDK. 2005. Türkçe Sözlük. Ankara: TDK Yayınları. s. 517.