Havacılık Sektöründe Stres Yönetimi ve Çözüm Önerileri

Öz

Stres, zorlu ya da rahatsız edici bir durum karşısında kişinin hissettiği duygusal ve fiziksel gerilim hali ile olaylara verdiği yanıttır. Yoğun geçen günümüz şartlarında birçok uyaran nedeniyle strese maruz kalınmaktadır. Stresin olumlu ve olumsuz etkileri mevcuttur. Olumlu stres uyaranlarına maruz kalmak insanların gelişimini sağlayarak enerjiyi yoğunlaştırmasına ve iş performansına olumlu etki sağlarken; olumsuz stres uyaranlarına maruz kalmak ise sağlık durumunda sorunlara, zihinsel sağlığının kalitesine, bireyin performansına kadar birçok konuyu etkilemektedir. Stresin etkisi tüm meslek gruplarında görülmektedir. İnsanın aktif olarak yer aldığı havacılık sektöründe stres faktörü ise uçuş güvenliği, yer hizmetlerinde işleyişin sürdürülebilirliği, kabin ekibinin motivasyonu, pilotların performansı gibi konularda büyük etkiye sahiptir. Bu çalışma stres faktörünün havacılık endüstrisine olan etkilerine odaklanmakta ve mevcut çalışmalar ile öneriler incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Havacılık
• Havacılık sektörü
• Stres
• Stres yönetimi

Stress Management and Solutions for the Aviation Sector

Öz

Stress is the reaction of emotional and physical tension that a person feels in the face of a difficult or disturbing situation. In today's intense conditions, we are exposed to stress due to many stimuli. Stress can have positive and negative effects. While being exposed to positive stress stimuli provides a positive effect on people's development, energy concentration, and work performance, exposure to negative stress stimuli affects many issues such as health problems, the quality of mental health, and the performance of the individual. The effect of stress can be seen in all areas of working conditions. The stress factor in the aviation industry, where people are actively involved, has a great impact on flight safety, the sustainability of ground handling services, the motivation of the cabin crew, and the performance of the pilots. This study focuses on the influence of stress element on aviation industry, and examines the previous studies with recommendations in relation to it.

Anahtar Kelimeler

• Aviation
• Aviation sector
• Stres
• Stress management

Kaynakça

1. Aka B, Özmutaf NM. 2015. Havacılık alanında çalışanların iş stresi ile başa çıkma davranışlarının takım performansına etkisi: ampirik bir yaklaşım. 3. Ulusal Havacılık Teknolojisi ve Uygulamaları Kongresi, 23-24 Ekim, İzmir, Türkiye, 295-307.
2. Akca M. 2020. Covid-19’un havacılık sektörüne etkisi. Avrasya Sos Ekon Araş Derg, 7(5): 45-64.
3. Alam MA. 2015. Techno-stress and productivity: Survey evidence from the aviation industry. J Air Transport Manage, 50: 61-70.
4. Anonim. 2020. Havacılık ve stres. URL: https://www.havayolu101.com/2019/07/15/havacilik-ve-stres (erişim tarihi: 12 Aralık 2020).
5. Bongo MF, Alimpangog KMS, Loar JF, Montefalcon JA, Ocampo LA. 2018. An application of DEMATEL-ANP and PROMETHEE II approach for air traffic controllers workload stress problem: A case of Mactan Civil Aviation Authority of the Philippines. J Air Transport Manag, 68: 198-213.
6. Bor R. 2007. Psychological factors in airline passenger and crew behaviour: A clinical overview. Travel Medic Infect Disease, 5: 207-216.
7. Demirbay F. 2017. Sivil havacılıkta kural dışı davranan yolcu tehdidi. 4. Ulusal Havacılık Teknolojisi ve Uygulamaları Kongresi, 17-18 Kasım, İzmir, Türkiye, 87-97.
8. Erdem Z. 2018. Ekip kaynak yönetiminde kabin ekiplerinin iletişim, ekip çalışması ve stresle başa çıkma tutumları ile kişilik yapıları etkileşimi: kabin ekipleri üzerinde bir çalışma. Doktora tezi, İstanbul Kültür Üniv, Sosyal Bil Enst, İstanbul, 149.

9. Gümüştekin GE, Öztemiz AB. 2004. Örgütsel stres yönetimi ve uçucu personel üzerinde bir uygulama. Erciyes Üniv İkt İdari Bil Fak Derg, 23: 61-85.
10. Gündüz C, Gündüz S. 2017. Havalimanı çalışanlarının örgütsel stres kaynaklarının belirlenmesi ve stresle mücadele etme yöntemlerinin tespiti̇ üzerine bir uygulama. TİDSAD, 11: 187-199.
11. Kandera B, Skultety F, Maserosova K. 2019. Consequences of flight crew fatigue on the safety of civil aviation. 8th International Conference on Air Transport. 2019, Zilina, Slovakya, 278-289.
12. Özçiriş İ. 2017. Yamaç paraşütü yapan pi̇lotların uçuş öncesi̇ kaygı ve stres düzeyi̇ni̇n değerlendi̇ri̇lmesi̇. Yüksek lisans tezi, İstanbul Gelişim Üniv, Sağlık Bil Enst, İstanbul, 98.
13. Sarı S. 2019. Havacılıkta stres yönetimi. URL: https://blog.havacilikpsikolojisi.net/havacilikta-stres-yonetimi/ (erişim tarihi: 14 Kasım 2020).
14. Teke A. 2017. Dönüşümcü liderliğin örgütsel bağlılığa etkisinde çalışan performansını rolü: havacılık sektöründe bir uygulama. Yüksek lisans tezi, İstanbul Gedik Üniv, Sosyal Bil Enst, İstanbul, 61.
15. Uyar T. 2012. İş havacılığı teknisyenlerinde iş tatmini ve bir araştırma. Yüksek lisans tezi, T.C. İstanbul Kültür Üniv, Sosyal Bil Enst, İstanbul, 79.
16. Yalcin O. 2016. Havacılık, hava gücünün doğuşu ve birinci dünya savaşına etkisi, Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enst Atatürk Yolu Derg, 59: 181-236.
17. Yılmaz F. 2020. Türkiye’de sivil havacılık sektörünün tarihsel gelişimi̇ ve 2003-2018 yılları arasında sektörün değerlendirilmesi̇, Avrasya Sos ve Ekon Araş Derg, 7(1): 113-129.
18. Yılmaz O. 2006. Stresin performans üzerine etkisi̇ 40ıncı piyade eğitim alay komutanlığı lider personeli̇ üzerinde bir araştırma. Yüksek lisans tezi, Süleyman Demirel Üniv, Sosyal Bil Enst, Isparta, 158.