Yeni Müfredata Uygun Hazırlanan Türkçe ve Edebiyat Ders Kitaplarında Yer Alan Halk Bilimi Unsurları Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışmada Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda yeni müfredata uygun hazırlanan Türkçe ve edebiyat ders kitapları incelenmiş ve bu kitaplarda yer alan halk bilim unsurlarının tespiti amaçlanmıştır. Çalışmanın metodunu oturtabilmek için literatür araştırması yapılmış ve halk bilim konu tasnifleri incelenmiştir. Ancak çalışmada daha önce literatürde kullanılan tasniflerden yararlanılmamıştır. İncelemede doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Milli eğitim bakanlığı tarafından okullarda okutulan Türkçe ve Edebiyat ders kitaplarının tümü çalışmanın evrenini oluşturmaktadır ancak bu çalışmada yeni müfredata uygun hazırlanan 1. Sınıf Türkçe 1 ve 2. kitapları, 5. Sınıf Türkçe 1 ve 2. kitapları, 9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı kitabı ve Türk Dili ve Edebiyatı Hazırlık Sınıfı kitabı örneklem olarak seçilmiştir. Doküman analizi ile yapılan kitap incelemeleri sonucu değerlendirme için daha önce halk bilimi alanında yapılmış konu tasnifleri kullanılmamıştır. Çalışmada özgün bir tasnif denemesi yapılmıştır. Üç ana kategoride inceleme yapılmıştır. Somut olmayan kültürel miras, değerler ve edebî türler sınıflandırmanın temel başlıklarıdır. Elde edilen veriler doğrultusunda kitaplarda halk bilim unsurlarının çoğunlukla bu başlıklar altında toplanabileceği görülmüştür. Kitaplarda yer alan etkinlikler ve metinler incelenerek halk biliminin hangi unsuruyla bağlantılı olduğu ve hangi başlığın altında yer alacağı, yeni müfredata uygun olarak hazırlanan hangi değer ile ilişkili olduğunun detaylı şekilde analizi verilmiştir. Bu çalışma yeni müfredatın halk bilim unsurlarına ne düzeyde yer verdiğinin, halk bilim unsurlarının bulunma durumunun hangi alanlarda yoğunlukta olduğunun tespiti açısından önemlidir. Yeni müfredat bağlamında hazırlanan Türkçe ve edebiyat ders kitaplarına yönelik böyle bir çalışmanın bulunmayışı özgünlüğünü ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Değerler eğitimi
• halk bilimi
• somut olmayan kültürel miras
• edebî türler
• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli

An Evaluation of Folklore Elements in Turkish Language and Literature Textbooks Prepared in Compliance with the New Curriculum

Öz

In this study, Turkish and literature textbooks prepared according to the new curriculum aligned with the "Turkey Century National Education Model" were examined, with the aim of identifying the folkloric elements included in these textbooks. To establish the methodology for the study, a literature review was conducted, and classifications of folklore topics were analyzed. However, previously used classifications in the literature were not utilized in this study. Document analysis was employed as the research method. All Turkish and literature textbooks used in schools by the Ministry of National Education constitute the population of the study. However, for the purposes of this study, a sample was selected from the following textbooks: 1st Grade Turkish (Books 1 and 2), 5th Grade Turkish (Books 1 and 2), the 9th Grade Turkish Language and Literature textbook, and the Turkish Language and Literature Preparatory Class textbook. Based on the document analysis of these books, previously used classifications in the field of folklore were not employed for evaluation. Instead, an original classification attempt was made. The analysis was conducted under three main categories: intangible cultural heritage, values, and literary genres. Based on the data obtained, it was found that the folkloric elements in the textbooks could mostly be categorized under these main headings. By examining the activities and texts included in the books, the study analyzes in detail which folklore element is related to which category, and how it aligns with the values promoted by the new curriculum. This study is significant for determining the extent to which folkloric elements are incorporated into the new curriculum and identifying which areas show a higher concentration of such elements. The originality of this study lies in the fact that there has been no previous research on Turkish and literature textbooks prepared in accordance with the new curriculum in the context of folklore elements.

Anahtar Kelimeler

• Values education
• folklore
• intangible cultural heritage
• literary genres
• Turkey Century Education Model

Kaynakça

1. Artun, E. (2010). Türk halk bilimi. İstanbul: Kitabevi Yayınları.
2. Çankaya, E. (2006). Somut olmayan kültürel mirasın müzecilik bağlamında korunması. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
3. Çobanoğlu, Ö. (2008). Halk bilimi kuramları ve araştırma yöntemleri tarihine giriş. Ankara: Akçağ Yayınları.
4. Ekici, M. (1999). Halk, halk bilimi ve halk bilgisi üzerine bir deneme. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, III, 183-190.
5. Ekici, M. (2004). Halk bilim araştırmalarında üçüncü boyut. TÜBAR‐XVI, 13-20.
6. Karasar, N. (2023). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
7. Örnek, S. V. (2020). Türk halk bilimi. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
8. Tan, N. (2003). Folklor (halk bilimi) genel bilgiler. İstanbul: Kitap Matbaacılık.

9. Ülçay, O. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli değerlendirmesi. Ulusal Eğitim, Toplum ve Dünya Dergisi, 1(2), 70-75.
10. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
11. İncelenen Kitaplar
12. Milli Eğitim Bakanlığı İlkokul Türkçe 1. Sınıf Ders Kitabı (1. ve 2. Kitap), (2024), Ankara: MEB Yayınları. (T.K.1.1; T.K.1.2).
13. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaokul Türkçe 5. Sınıf Ders Kitabı (1. ve 2. Kitap), (2024), Ankara: MEB Yayınları. (T.K.5.1; T.K.5.2).
14. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı 9. Sınıf (2024), Ankara: MEB Yayınları. (T.D.E.9).
15. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Hazırlık Sınıfı Ders Kitabı, (2024), Ankara: MEB Yayınları. (T.D.E.H.).