Füruzan'ın "Gecenin Öteki Yüzü" Öyküsünde Sınıf Egemenliği Bağlamında Kadın Teması

Öz

Ataerkil kuralların mutlak hakimiyetinin sarsılması kadının toplumdaki yerinin sorgulanmasına yol açmıştır. Feminist kuram ve hareketle kadının ev dışında görünürlüğü artmış ve toplumsal rolleri değişmeye başlamıştır. Eril dilin hâkim olduğu edebi metinlerin kadını ele alışındaki geleneksel algı tartışılmaya başlanmıştır. Feminist hareket, erkek yazarların kadını idealize edilmiş ya da silik bir tip olarak değil insanî duyarlılıklara sahip niteliklerle anlatmayı amaçlamıştır. Yazın dünyasında zamanla kadın yazar sayısının artması geleneksel erkek rollerini ve eril dilin tahakkümünü zayıflatmıştır. Türk edebiyatında da Feminist hareketin yansımaları Cumhuriyet modernleşmesinden sonra kendini göstremiştir. Füruzan, Türk edebiyatında kadın bakış açısını, okuyucuya hissettiren önemli yazarlardan biridir. Gecenin Öteki Yüzü adlı hikâye kitabı 1982 yılında yayımlanmıştır. Kitapta aynı adı taşıyan Gecenin Öteki Yüzü adlı hikâyesinde varsıl bir ailede yetişen kadının proleter kitleden bir erkekle evlenmek istemesi ile ailesi tarafından reddedilmesi ve kocasının ölümü üzerine çocuklu, dul genç bir kadın olarak yaşamını sürdürmesi kurgulanmıştır. Hikâyede kadın bir yazarın ve anlatıcının dilinden kadın bir kahramanı gözlemleme fırsatı buluruz. Erkek kahramanların geri plana itildiği hikâyede ataerkil toplumun hâkimiyetinde yetişmiş varsıl kadın kahramanların; düzene uymayan, kendi tercihlerini yapan kadına karşı tutumları, kimlik bulma sorunu yaşayan genç dul kadının anneliği, fakirlik-zenginlik, güzellik-çirkinlik gibi kıstaslar ışığında ortaya koyulmuştur. Bu makalede Füruzan’ın Gecenin Öteki Yüzü adlı hikayesinde toplumsal yapı içinde kadının yaşadığı güçlükler, eril tahakküm, sınıf farklılığının kadın sorunlarına etkisi üzerinde durulacaktır. Toplumsal cinsiyet okumalarının kavramsal çerçevesi çizildikten sonra bahsi geçen hikâye üzerinden eril tahakküm ve kadının sınıfsal sorunları üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• anne
• dul kadın
• güzellik
• kadın
• sınıfsal farklılık.

The Theme of Women in the Context of Class Domination in Füruzan's Story "The Other Side of the Night"

Öz

The shaking of the absolute dominance of patriarchal rules has led to the questioning of the place of women in society. With feminist theory, women's visibility outside the home has increased and their social roles have begun to change.. The increase in the number of women writers in the literary world over time has enabled the real woman to be told, as opposed to the woman in male thought. The reflections of the feminist movement in Turkish literature have also made themselves felt. Füruzan is one of the important writers in Turkish literature who makes the reader feel the female point of view. His story book The Other Side of the Night was published in 1982. The fact that a woman who grew up in a wealthy family wanted to marry a man from the proletarian mass, was rejected by her family, and continued her life as a widowed young woman with children upon the death of her husband was examined with an emphasis on the theme of 'woman'. In the story, we have the opportunity to observe a female protagonist through the language of a female author. In the story, where male heroes are pushed into the background, wealthy female heroes who grew up under the dominance of patriarchal society; The attitudes towards women who do not conform to the order and make their own choices, the motherhood of the young widow who has problems finding an identity, poverty-wealth, beauty-ugliness have been revealed in the light of criteria.

Anahtar Kelimeler

• mother
• widow
• beauty
• woman
• class difference.

Kaynakça

1. Butler, J. (2018). Cinsiyet belası feminizmin ve kimliğin altüst edilmesi (B. Ertürk, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.
2. Case, S. ve E. (2010). Feminizm ve tiyatro (A. Sönmez, Çev.). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
3. Campbell, J. (2013). Tanrıçalar ve tanrıçanın dönüşümleri (N. Küçük, Çev.). İstanbul: İthaki Yayınları.
4. Füruzan (2022). Gecenin öteki yüzü. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
5. Gülçiçek, D. ve Erdoğan, E. (2022). Feminist eleştiri arayışlar ve müzakereler. İstanbul: Metis Yayınları.
6. Irzık, S. ve Parla, J. (2011). Kadınlar dile düşünce. İstanbul: İletişim Yayınları.
7. Kocabıçak, G. (2015). Tomris Uyar öykülerinin feminist eleştirisi. Ankara: Gece Kitaplığı.
8. Özkazanç, A. (2015). Feminizm ve Queer Kuramı. Ankara: Dipnot Yayınları.