BİREYDEN TOPLUMA TRAVMA VE ŞİDDET: BİREYSEL VE TOPLUMSAL ŞİDDET OLAYLARINA PSİKOTARİHSEL BİR YAKLAŞIM
Öz
Psikotarih, iki ayrı disiplin olan psikoloji ve tarih bilimlerinin bir araya gelerek, insanlık tarihinin gelişim
ve değişimi geniş bir çerçeveden değerlendirerek anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Psikotarih, insanlık tarihini
psikolojinin bakış açısıyla analiz edebilmeyi ve tarihsel olaylar üzerindeki insan davranış ve motivasyonun
etkisini anlamamıza yardımcı olmaktadır. Toplumsal ölçekte yaşanan şiddet olaylarının nedenleri ile ilgili
araştırmaların bir kısmı, psikotarihsel açıdan grup dinamikleri ve bu grup dinamiklerini oluşturan bilinçdışı
süreçleri kapsar. Bu noktada, psikotarih alanında çalışmalar yapılmakta olup, şiddet olayları ile ilişkili ortak
grup dinamikleri anlaşılmak istenmektedir. Bu makalede bireysel ve toplumsal şiddet olayları psikotarihsel bir
yaklaşımla ele alınacaktır. Lloyd de Mause’un Amerika Birleşik Devletleri temelli yaptığı araştırmalarında,
toplumsal grup dinamiklerinin belirli bir döngü içinde olduğunu öne sürmüş ve bu döngülere grup fantezi
döngüleri demiştir. De Mause’un çalışmalarında yer alan, ortak grup fantezileri aynı zamanda, psikotarihin diğer
bir çalışma alanı olan çocuk yetiştirme stilleri ile de ilişkilendirilmiş ve genel bir çerçeve ile ortak bilinçdışı
materyallerin toplumsal olayların üzerinde etkili olduğu ortaya konulmuştur. Toplumsal ölçekteki şiddet
olayları ve bunların birbirini izleyen döngüler halinde devamı, ortak bilinçdışı ögeler ile ilişkili olabilmektedir.
Ortak çocuk yetiştirme stilleri, kültürel özellikler, ortak grup dinamikleri toplumsal olayların oluşumunda rol
sahibi olabilir. Bu doğrultuda, psikotarih biliminin araştırma yöntemlerinden yararlanarak, grup dinamikleri ve
şiddet olaylarının bağlantısı üzerine daha detaylı araştırmalar yapılarak, bu soruna farklı bir bakış açısı
kazandırılarak çözüm yollarına katkı sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bloom, Sandra L. "An Elephant in The Room: The Impact of Traumatic Stress On İndividuals And Groups." The Trauma Controversy: Philosophical and Interdisciplinary Dialogues. 2009 De Mause, Lloyd. "The Fetal Origins of History." The Journal of Psychohistory 9.1., 1981. Demause, Lloyd. "Historical Group‐Fantasies." The Journal of Psychohistory 7.1., 1979. Demause, Lloyd. "The Evolution of The Psyche and Society." The Journal of Psychohistory, 2002. Demause, Lloyd. "The Psychogenic Theory of History." The Journal of Psychohistory, 1997. Demause, Lloyd. Foundations of Psychohistory. Londra: Creative Roots Pub, 1982. Demause, Lloyd. The Emotional Life of Nations. Karnac Books, 2002. Derin, Görkem. “Kuşaklararası Eksende Psikotarih Temelli Çocuk Yetiştirme Stillerinin Travma, Bağlanma Ve Dissosiyasyon Açısından İncelnmesi.” Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi‐Cerrahpaşa Adli Tıp Enstitüsü Sosyal Bilimler Anabilim Dalı. 2018. Freud, Sigmund. Uygarlık, Din Ve Toplum. Öteki Yayınları, Ankara, 1995. Freud, Sigmund. Group Psychology and The Analysis of The Ego. WW Norton & Company, 1975. Han, Byung‐Chul. Şiddetin Topolojisi. Çev. Dilek Zaptçıoğlu. Metis Yayınları, İstanbul, 2017, Ss.1‐65. Hirschberger, Gilad. Collective Trauma and The Social Construction of Meaning. Frontiers In Psychology. 2018. Hogg, Michael A., ve diğer. Sosyal Psikoloji. Ütopya Yayınevi, 2011, Ss.483 ‐500. Jung, Carl Gustav. The Archetypes and The Collective Unconscious. Routledge, 2014. Kohut, Thomas A. "Psychoanalysis as Psychohistory or Why Psychotherapists Cannot Afford to Ignore Culture." The Annual of Psychoanalysis, 2003. Lacapra, Dominick. Trauma, History, Memory, Identity: What Remains? History and Theory, 55(3), 2016, Ss.375‐400. Le Bon, Gustave. Kitlelerin Psikolojisi, Çev. T. Sağlam, Timaş Yayınları, İstanbul, 2001. Öztürk, Erdinç. "Travma Merkezli Alyans Model Terapi: Dissosiyatif Kimlik Bozukluğunun Psikoterapisi." Turkiye Klinikleri Psychology‐Special Topics 3.3. 2018. Öztürk, Erdinç. “Psikotarih Açısından Çocuk Yetiştirme Tarzları Ve Çocuk İstismarı.” Türkiye Klinikleri Journal Of Forensic Medicine‐Special Topics, 2(3), 2016, Ss. 24‐34. Öztürk, Erdinç. “Travma Kökenli Dissosiyatif Bozukluk Vakalarının Ailelerinde Çocukluk Çağı Travmalarının Sıklığı.” Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, 2003. Rank, Otto. The Trauma of Birth. Courier Corporation; 1993. Robben, Antonius CGM, And Marcelo Su'arez‐Orozco. Cultures Under Siege: Collective ViolenceAnd Trauma. Vol. 11. Cambridge University Press, 2000, Ss.1‐20. Şar Vedat Ve Öztürk Erdinç. “A New Core Psychological Structure in Understanding Dissociation: The Sociological Self.” Chicago; Critical Issues Column, Newsletter, International Society for The Study of Dissociation; 2003, Ss.4‐5. Wei, Ran. “Effects of Playing Violent Videogames on Chinese Adolescents Pro‐Violence Attitudes, Attitudes Toward Others, And Aggressive Behavior.” Cyberpsychology & Behavior,10(3), 2007, Ss. 371‐380. Ziyalar, Adnan. Sosyal Psikiyatri. Yüce Yayınları, İstanbul, 1999, Ss.84 ‐91.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Diğer
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
29 Aralık 2018
Kabul Tarihi
29 Aralık 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 3 Sayı: 3