İnternet Ortamında Kişilik Haklarına Gerçekleşen Saldırı Türleri

Yıl 2024, Cilt: 5 Sayı: 9, 119 - 150, 31.10.2024

Halime Yalmancı

Öz

Kişilik hakları, kişilerin insan olmasından kaynaklanan, devredilemeyen ve vazgeçilemeyen haklardan olup, bu haklar her türlü ihlale karşı koruma altındadır. Kişilik haklarının korunması yalnızca üçüncü kişilerin saldırılarına yönelik olmayıp, aynı zamanda kişinin kendisine karşı korunmasını da kapsamaktadır. Kişilik hakları, özünü hiçbir zaman kaybetmeyerek içerik olarak sürekli genişlemektedir. Bu nedenle, teknolojinin sunmuş olduğu imkânların etkisiyle en çok saldırıya uğrayan haklardandır. Günümüzde en önemli sorunlardan biri de internet aracılığıyla kişilik haklarına yapılan ihlallerdir. Bu ihlaller çeşitli şekillerde gerçekleşmekte olup, özellikle alan adı kullanılarak, e-posta yoluyla, spam gönderme yoluyla, sosyal medya platformları aracılığıyla gerçekleşmektedir. İnternet ortamında kişilik haklarına yönelik kısıtlamaların yeterli olmaması, ihlallerin hızlı bir şekilde yayılmasına ve neticelerinin daha ağır ve kalıcı olmasına zemin hazırlamıştır. Kişilik haklarına karşı gerçekleşen saldırılarda kişilere Türk Medeni Kanunu kapsamında “saldırının önlenmesi”, “durdurulması” ve “sona erdirilmesi” davaları ile Borçlar Kanunu kapsamında tazminat davası açabilme imkânı bulunmaktadır. Bu çalışmamızda, kişilik kavramı başta olmak üzere, kişilik hakkının tanımı, türleri ve internet ortamında gerçekleşen kişilik haklarına saldırı türleri üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

İnternet , Kişilik Hakkı , Sosyal Medya

Personal Rights in the Internet Environment Types of Attacks Performed Against

Öz

Personal rights, which arise from individuals being human, are untransferable and irrevocable rights and these rights are protected against all kinds of violations. The protection of personality rights encompasses not only attacks by third parties but also protection against the individual themselves. Personal rights continue to expand in content without ever losing their essence. Therefore, they are among the most vulnerable rights due to the influence of the opportunities offered by technology. One of the most important problems today is the violation of personal rights via the internet. These violations occur in various forms, especially through the use of domain names, e-mail, spam, and social media platforms. The insufficient restrictions on personality rights in the internet environment have paved the way for violations to spread rapidly and their consequences to be more severe and permanent. In cases of attacks against personality rights, individuals have the opportunity to initiate lawsuits under the Turkish Civil Code for 'prevention', 'cessation' and 'termination’ of the attack, and also under the Turkish Code of Obligations for compensation claims. This study will focus on the concept of personality, as well as the definition of personality rights, their types, and the types of attacks on personality rights in the online environment.

Anahtar Kelimeler

Internet , Personality Rights , Social Media

Kaynakça

• Aka B., Sosyal Medyada Kişilik Hakkı İhlalleri ve Hukuki Korunma Yolları, İzmir Barosu Dergisi (2017) 82(2) 23 293
• Akıntürk T. and Ateş Karaman D, Medeni Hukuk (Beta Yayınevi, 2015) 230-391
• Arslan S., Sosyal Medya Platformları Üzerinden Kişilik Hakları İhlali, Korunmasına Yönelik Düzenlemeler, Ülke Uygulamaları, Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Bilişim Uzmanlığı Tezi (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, 2018) 52-83
• Atlı T., Kişi Haklarının İhlali Durumunda İnternet Erişiminin Engellenmesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (2020) 3(1) 5 7-25
• Avşar B. Z. and Öngören G., Bilişim Hukuku (Türkiye Bankalar Birliği Yayınları, 2010) 286
• Ayan M., Kişiler Hukuku (Mimoza Yayınları, 2007) 3,4
• Belli D., Basın Yoluyla Kişilik Haklarına Saldırıdan Doğan Sorumluluk (Yetkin Yayınları, 2008) 20-40
• Çalışkan M. and Mencik Y., Değişen Dünyanın Yeni Yüzü: Sosyal Medya, Akademik Bakış Dergisi (2015) (50) 254 258-262
• Doğan M., ‘İnternetteki Yayınla Kişilik Hakkının İhlaline Karşı Durdurma Davası’ (2003) VII (1-2) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 387,388,389
• Gedik Ö., Türkiye’de Kitle İletişim Özgürlüğü (Seçkin Yayınları, 2008) 157
• Gök M. S., 5651 Sayılı Kanun ve Bilgi Güvenliği İlişkisi (On İki Levha Yayıncılık, 2012) 4-6
• Güneysu G., Bilişim Hukuku (Anadolu Üniversitesi Basımevi, 2017) 96
• İçel K., Kitle Haberleşme Hukuku (Beta Yayınları, 2001) 409-410
• İçel K. and Ünver Y., Kitle Haberleşme Hukuku (Beta Yayınları, 2001) 421
• Kahraman M., Sosyal Medya 101 2.0 (Kapital Medya Hizmetleri Yayıncılık, 2013) 19
• Kaya M., Elektronik Ortamda Kişilik Hakkının Korunması (Seçkin Yayınları, 2015) 37-86
• Kaya M., Sosyal Medya ve Sosyal Medyada Üçüncü Kişilerin Kişilik Haklarının İhlali, Türkiye Barolar Birliği Dergisi (2015) (119) 277 292
• Kılıçoğlu A. M., Eser Sayılmayan Fikri Ürünler ve Eserin Adı ve Alametleri Üzerindeki Haklar, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi (2013) 8(Özel)1585 1589
• Kılıçoğlu A., Fikri Hakların İhlalinde Hukuksal Koruma Yolları (Sınai Haklarla Karşılaştırmalı Olarak) (Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2004) 78-103
• Kılıçoğlu A. M., Şeref, Haysiyet ve Özel Yaşama Basın Yoluyla Saldırılardan Hukuksal Sorumluluk (Turhan Kitabevi, 2013) 373
• Kırçova İ. and Öztürk P., İnternette Ticaret ve Hukuksal Sorunlar (İstanbul Ticaret Odası, 2000) 49-79
• Oğuz H., İnternet Ortamında Kişilik Haklarının İhlali ve Korunması (Adalet Yayınları, 2010) 57
• Oğuzman K., Seliçi Ö. and Özdemir S., Kişiler Hukuku (Filiz Kitabevi, 2016) 168
• Öngören G., İnternet Hukuku (Öngören Hukuk Yayınları, 2006) 8
• Özdemir H., Elektronik Haberleşme Alanında Kişisel Verilerin Özel Hukuk Hükümlerine Göre Korunması (Seçkin Yayınları, 2009) 156-165
• Öztürk Ö., E-Postalarda Spam Sorunu ve Çözüm Önerileri (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, 2009) 119
• Özsoy E. and Yıldız G., ‘Kişilik Kavramının Örgütler Açısından Önemi: Bir Literatür Taraması’ (2013) 1(2) İşletme Bilim Dergisi 1,3
• Öztan B., Medeni Hukuk’un Temel Kavramları (Yetkin Yayınları, 2022) 168-276
• Serozan R., Kişilik Hakkının Korunması İle İlgili Bazı Düşünceler, İstanbul Üniversitesi Mukayeseli Hukuk Dergisi (1997) 11(14) 93 112
• Sırabaşı V., İnternet ve Radyo-Televizyon Aracılığıyla Kişilik Haklarına Tecavüz (Internet Rejimi) (Adalet Yayınları, 2003) 22-138
• Taneri G., Sosyal Medyada Paylaşım Sorumluluğu, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi (2016) (24) 433 445
• Tezcan D., Erdem M. R., Sancakdar O. and Önok R. M., İnsan Hakları El Kitabı (Seçkin Yayıncılık, 2010) 138
• Uluç G. and Süslü B., Örnek Yargı Kararlarıyla Sosyal Medya Hukuku, Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2016) 8(17) 337 344
• Vuraloğlu M. O., ‘Kişisel Verilerin İşlenmesi Suretiyle Kişilik Hakkı İhlalinde Kazancın Devri Talebi’ Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (2018) (15)1 185 203
• Yavanoğlu U., Sağıroğlu Ş. and Çolak İ., Sosyal Ağlarda Bilgi Güvenliği Tehditleri ve Alınması Gereken Önlemler, Politeknik Dergisi (2012) 15(1) 15 21
• Yüzer D., 1982 Anayasası’nda Basın Özgürlüğü Karşısında Kişilik Hakkı ve Korunması (Yetkin Basımevi, 2013) 35
• Yıldız O. A., Şeref ve Haysiyete Yönelik Saldırılar Karşısında Kişilik Hakkının Korunması (2020) 5(1) ÇÜHFD 3675 3684
• Zevkliler A., Acabey M. B. and Gökyayla K. E., Medeni Hukuk (Seçkin Yayınları, 2010) 191-408