FAILURE TO FULFILL OR FAILURE TO FULFILL ADMINISTRATIVE COURT’S DECISIONS REQUIREMENTS CONSTITUTES DEMOLITICAL ADMINISTRATIVE TREATMENT FOR THE INDIVIDUAL.

Öz

Article 125 of the Constitution establishes that all administrative acts and actions are subject to judicial review, while Article 155, governing the Council of State and the administrative judiciary, reinforces the separation between judicial and administrative jurisdictions. These provisions also require that administrative actions be reviewed by specialized courts in accordance with the nature of administrative law. Despite this constitutional framework, practice reveals that judicial decisions are not fully implemented. Although many administrations and officials act in compliance with the law, such deviations have serious consequences for individuals who rely on the rule of law. The failure to execute judicial decisions raises significant concerns about the effectiveness of administrative courts. In particular, reluctance or refusal by administrative bodies to enforce court rulings can lead to morally distressing and dignity-eroding outcomes for affected individuals. Moreover, non-implementation undermines trust in the judiciary, creating the perception that seeking remedies is futile, leaving individuals vulnerable to shortcomings.

Anahtar Kelimeler

• MORAL SUFFERİNG
• DEGRADING TREATMENT
• FAİLURE TO İMPLEMENT THEDECİSİON

İDARİ YARGI KARAR GEREKLERİNİN YERİNE GETİRİLMEMESİ VEYA GEREĞİ GİBİ YERİNE GETİRİLMEMESİ, BİREY İÇİN, ONUR KIRICI İDARİ MUAMELE OLMAKTADIR.

Öz

Anayasa’nın 125. maddesi ile idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu vurgulanmış, nitekim Danıştay–İdari Yargı düzenlemesinin hükmolunduğu 155. maddesinde, adli yargı-idari yargı ayrımı benimsenmiştir. Ayrıca idarenin yargısal denetiminin, idari rejim gereği olarak ihtisas mahkemeleri tarafından gerçekleştirileceği de öngörülmüştür . Ancak uygulamada, idari yargı kararlarının yerine getirilmemesi veya gereği gibi yerine getirilmemesi durumlarının oluştuğuna tanıklık etmekteyiz. Hukuka duyarlı idare ve idarecileri ayrı tutarak, hukuka duyarlı bireylerin böylesi hukuk dışı tablolardan rahatsız olduklarını bilmekteyiz. Yerine getirilmeyen veya gereği gibi yerine getirilmeyen kararlar veriliyor olması durumunun oluşması, idari yargı yerlerinin etkili olup olmadıklarını ayrı bir tartışma konusu yapmaktadır. Vurgulamak istediğimiz, idari yargı kararlarının yerine getirilmesinde güçlük çıkaran idarelerin, bu eğilimlerinin, bireyler için manevi işkence bağlamında onur kırıcı sonuçlar doğurduğudur. Mahkeme kararı gereği yerine getirilmeyerek bireyin mahkemeye olan güveni sarsılmakta, adeta boşuna bir uğraşı içerisine girmiş olduğu hissi oluşturmaktadır. Birey kendisini güvencesiz, donanımsız, sahipsiz olarak görmektedir.

Anahtar Kelimeler

• MANEVİ İŞKENCE
• ONUR KIRICI MUAMELE
• KARARIN UYGULANMAMASI

Kaynakça

1. Akyılmaz B, Yargı Kararlarının Yerine Getirilmemesinden Doğan Sorumluluk (2007) 11(12) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi.
2. Albert et Le Compte v Belgium, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararı (10 February 1983) Series A No 58 22.
3. Aliefendioğlu Y, Danıştay Kararlarına Uyulması (Danıştay Dergisi 1975) 16-17.
4. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (Protocol No 11 edn, Avrupa Konseyi Yayınları).
5. Ay İ.D., İdari İşlemin İptali Kararının Uygulanması (Danıştay Dergisi 2024) 158.
6. Bereket Z and Demirkol S, “İdari Yargıda İdari Savcılık Kurumu İdarenin Yargısal Denetiminde Etkinliğin Sağlanması Yolunda Somut Bir Öneri” (26 Danıştay Dergisi 1996) 90.
7. Boyar O, İşkence ve Kötü Muamele Yasağı İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Anayasa (1st edn, Beta 2013).
8. Campbell and Cosans v United Kingdom, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararı.

9. Costa J.P., trans. Candan T, “Fransa’da İdari Yargının Etkinliği” (Danıştay Dergisi 103).
10. Çağlayan R, İdari Yargı Kararlarının Sonuçları ve Uygulanması (1st edn, Seçkin Yayınevi 2000).
11. De Frias AS, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İçtihadında Terörle Mücadele ve İnsan Hakları (1st edn, Kamu Düzeni ve Güvenliği Müsteşarlığı Yayını 2013).
12. Demirkol S, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin İdari Davalarla İlgili Yargılama Ayrıntıları (1st edn, Beta 2020).
13. Demirkol S, Devlet Birey Hukuk İlişkisi (1st edn, Beta 2021).
14. Demirkol S, “İdarenin Yargısal Denetiminde Sınırlamalar-Kaideleşmiş Yargısal Denetim Bağışıklığı ile Hukuka Bağlı İdare Uyuşmazlığı”, (Yayınlanmamış Doktora Tezi, 1995).
15. Demirkol S, İdarenin Yargısal Denetiminde Sınırlamalar Kaideleşmiş Yargısal Denetim Bağışıklığı ile Hukuka Bağlı İdare Uyuşmazlığı (Doktora Tezi, İstanbul 1995).
16. Demirkol S, İdari Mahkemelerin Yargılama Yetkisini Kapsam ve Sınırı (1st edn, Beta 2023).
17. Demirkol S, “İdari Yargı Kararları Gereğinin Yerine Getirilmemesinin Onur Kırıcı İdari Muamele Olduğu” (2009 İstanbul Barosu Dergisi 5).
18. Denmark, Norway, Sweden and Netherlands v Greece, Avrupa İnsan Hakları Komisyonu Kararı (16 July 1970) Application No 4448/70 Annuaire 13.
19. Doğru O and Nalbant A, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Açıklama ve Önemli Kararlar (1st edn, Yargıtay Başkanlığı 2012).
20. Dutertre G, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarından Örnekler (1st edn, Avrupa Konseyi Yayınları 2007).
21. Ergül E, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Uygulaması (1st edn, Yargı Yayınevi 2003).
22. Erkut C, Kamu Kudreti Ayrıcalıkları ve Tutuk Adalet Anlayışı (1st edn, Yenilik Basımevi 2004).
23. Eroğlu D.M. and Hasoğlu A, “İdari Yargı Kararlarının Yerine Getirilmesinde Zamanaşımı Sorunu” (162 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 2022).
24. Gök H, “Danıştay Kararlarından Hareketle İdari Yargı Kararlarının İmkânsızlık Nedeniyle Uygulanamadığı Haller” (1 İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası 2013).
25. Gözübüyük AŞ and Gölcüklü AF, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uygulaması Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi İnceleme ve Yargılama Yöntemi (4th edn, Turhan Kitabevi 2003).
26. Gülan A and Berkerda K, “İdare Hukukunda Gerçekleşen Köklü Değişimler”, (Danıştay ve İdari Yargı Günü 134.Yıl Sempozyumu, 2002).
27. Günday M, İdari Yargılama Hukuku (2nd edn, Turhan Kitabevi 2022).
28. Gündüz H, “İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Nedeniyle İdare Aleyhine Açılan Tazminat Davalarına İlişkin Kimi Sorunlar” (Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 2013).
29. Güner T.B., “İdari Yargı Kararlarının Uygulanmaması Nedeniyle İdarenin ve Kamu Görevlisinin Sorumluluğu”, (Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, 2012).
30. Ireland v United Kingdom, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararı (18 January 1978) Series A No 25 Application No 3321/67 Annuaire 11.
31. Kaplan G, İdari Yargılama Hukuku (10th edn, Ekin Basın Yayın Dağıtım 2024).
32. Özeren A.Ş. and Bayhan T, İdari Yargı Kararlarının Uygulanması (1st edn, Yetkin Yayınevi 1992).
33. Şen E and Serdar C, “İdari Yargı Kararlarının İnfazının Geciktirilmesi veya Uygulanmaması”, (İnternet yayını 11.11.2021 tarihli makale).
34. Şirin T, Bireysel Başvuru Usul Hukuku (1st edn, Avrupa Konseyi 2018).
35. Tezcan D and Erdem M.R. and Sancakdar O, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uygulaması (1st edn, TC Adalet Bakanlığı Eğitim Dairesi Başkanlığı 2004).
36. Tyrer v United Kingdom, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararı (25 April 1978) Series A No 26 30-33.
37. Uler Y, İdari Yargıda İptal Kararlarının Sonuçları (1st edn, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları 1970).
38. Ulusoy D.A., Türk İdare Hukuku (6th edn, Yetkin Yayınları 2023).
39. Weeks v United Kingdom, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararı (2 March 1987) Series A No 114 47.
40. Yet O, “İdari Yargının Etkinliğine İlişkin Sorunlar”, (İdari Yargı Sempozyumu Bildirisi 2000).
41. Yıldırım R and Çınarlı S and Azak K, Türk İdari Yargılama Hukuku Dersleri (5th edn, Adalet Yayınevi 2024).