SAFİYYUDDÎN EL-HİLLÎ’NİN EL-KAFÎYETU’L-BEDΑİYYESİ

Öz

Safiyyuddîn el-Hillî, Memlûk döneminin önemli şairleri arasında yer almaktadır. Kendi çağını en iyi şekilde temsil eden el-Hillî, nebevî methiyeler başta olmak üzere şiir türlerinde pek çok manzume nazmetmiştir. Onun bu manzumeleri hacimli bir divan oluşturmuş ve daha sonra bu divan neşredilmiştir. Yapılan çalışmada, bu şairin hayatı, edebi kişiliği, eserleri ve bedîiyyât türünde nazmedilen ilk kaside sayılan el-Kafîyetu’l-Bedî‘iyye fî’l-Medaihi’n-Nebeviyye adlı manzumesi incelenmiştir. Ayrıca çalışmanın sonuna, söz konusu manzume ve onun Türkçe tercümesi eklenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Arap Edebiyatı,Bedîiyye,Bedîiyyât,Safiyyuddîn el-Hillî,el-Kafîyetu’l-Bedî‘iyye,Bedîî Sanatları

SAFİ AL-DİN AL-HİLLİ’S AL-KAFİYAH AL-BADİʽİYYAH

Öz

Safi Al-Din Al-Hilli is one of the most important poets of the Mamluk period. Al-Hilli, who represents his own age in the best way, has many poems in poetry genres, especially eulogies for the prophet. His poems created a voluminous poetry book (diwan) and later this book was published. In the study, Safi Al-Din Al-Hilli’s life, his literary personality, his works and his poem which was called Al-Kafiyah al-Badiʿiyyah fi al-Madaih an-Nabaviyyah was the first eulogium that was written in the Badiʽiyyat genre were studied.  At the end of this study was added this eulogy and his turkish translate. 

Anahtar Kelimeler

• Arabic Literature,Badiʽiyyah,Badiʽiyyat,Safi al-din al-Hilli,al-Kafîyyah al-Badiʽiyyah,the arts of badiʽ

Kaynakça

1. ‘Alî Ebû Zeyd, el-Bedî‘îyât fî’l-Edebi’l-‘Arabî, ‘Âlemu’l-Kutub, Beyrut, 1983.
2. ‘Allûş, Cevâd Ahmed, Şi‘ru Safiyyiddîn el-Hillî, Matba‘atu’l-Me‘ârif, Bağdat, 1959.
3. ……., Edebu’l-Hille, thk. Sabâh Nûrî el-Mezrûk, Merkez Bâbil li’d-Dirâsâti’l-Hadâriyye ve’t-Târîhiyye, Bağdat, 2012.
4. el-‘Askalânî, İbn Hacer, ed-Dureru’l-Kâmine, Dâru’l-Cîl, Beyrut, 1993.
5. Bâşâ, ‘Umer Mûsâ, Târîhu’l-Edebi’l-‘Arabî el-‘Asru’l-Memlûkî, Dâru’l-Fikri’l-Mu‘âsır, Beyrut, 1989.
6. Bekrî, Şeyh Emîn, el-Belâgatu’l-‘Arabiyye fî Sevbiha’l-Cedîd, Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, Beyrut, 1998. Çağmar, M. Edip, Edebi Açıdan Arapça Mevlidler, Avrasya Yayınları, Ankara, 2004.
7. el-Fâhûrî, Hannâ, el-Câmiʽ fî Târîhi’l-Edebi’l-‘Arabî el-Edebi’l-Kadîm, Dâru-l-Cîl, Beyrut, 1986.
8. Ferrûh, ‘Umer, Târîhu’l-Edebi’l-‘Arabî, Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, Beyrut, 1989.

9. Gâzî Şebîb, Fennu’l-Medîhi’n-Nebevî fî’l-‘Asri’l-Memlûkî, Mektebetu’l-‘Asriyye, Beyrut, 1998.
10. el-Hillî, Safiyyuddîn, Dîvân, thk. Kerem el-Bustânî, Dâru Sâdır, Beyrut, tsz.
11. ……..., Şerhu’l-Kâfîyeti’l-Bedî‘iyye fî ‘Ulûmi’l-Belâğa ve Mehâsinu’l-Bedî‘, thk. Nesîb Neşâvî, Dâru Sâdır, Beyrut, 1992. İbn Câbir el-Endulusî, el-Hulletu’s-Siyerâ fî Medhî Hayri’l-Verâ, (Muhakkik Mukaddimesi), thk. ‘Alî Ebû Zeyd, ‘Âlemu’l-Kutub, Beyrut, 1985.
12. İbn Manzûr, Ebû’l-Fadl Cemâluddîn Muhammed b. Mukerrem, Lisânu’l-‘Arab, Beyrut, tsz.,
13. İbn Nubâte el-Mısrî, Cemaluddîn el-Fârûkî, Dîvân, Dâru İhyâu’t-Turâsu’l-‘Arabî, Beyrut, tsz.
14. İbn et-Tağriberdî, Cemâluddîn Ebû’l-Mehâsin Yûsuf el-Atâbekî, en-Nucûmu’z-Zâhire fi Mulûk Mısr ve’l-Kâhire, Dâru’l-Kutub, tsz. Kehhâle, ‘Umer Rıdâ, Mu‘cemu’l-Muellifîn, Dâru Sâdır, Beyrut, 1977.
15. Kılıç, Hulûsi, “Bedîiyyât”, Diyanet İslâm Ansiklopedisi, TDV Yayınları, İstanbul, 1992, V, 323.
16. Kılıçlı, Mustafa, “Hillî, Safiyyüddin”, Diyanet İslâm Ansiklopedisi, TDV Yayınları, İstanbul, 1998, XVIII, 41.
17. el-Kutubî, Muhammed b. Şâkir, Fevâtu’l-Vefayât, thk. İhsân ‘Abbâs, Dâru Sâdır, Beyrut, tsz.
18. Mahmûd Rızk Selîm, ‘Asru Selâtîni’l-Memâlîk, Mektebetu’l-Âdâb, Kahire, 1965.
19. Marangozoğlu, İzzet, Arap Edebiyatında Bedîʽ ve Bedîʽiyyât, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, 2005.
20. el-Medenî, es-Seyyid ‘Alî Sadruddîn b. Ma‘sûm, Envaru’r-Rebî‘ fî Enva‘i’l-Bedî‘, thk. Şâkir Hâdî Şukr, Matba‘atu’n-Nu‘mân, Necef, 1968. Mubârek, Zekî, el-Medâihu’n-Nebeviyye fî’l-Edebi’l-‘Arabî, Dâru’l-Kitâbi’l-‘Arabiyye, Kahire tsz.
21. Mûsâ, Ahmed İbrâhîm, es-Sıbğu’l-Bedî‘î fi’l-Lugâti’l-‘Arabiyye, Dâru’l-Kâtibi’l-‘Arabî, Kahire, 1969.
22. en-Nâblusî, ‘Abdulganî, Nefehâtu’l-Ezhâr ‘alâ Nesemâti’l-Eshâr fî Medhi’n-Nebiyyi’l-Muhtâr, ‘Âlemu’l-Kutub, Beyrut, tsz.
23. en-Necefî, ‘Abdulhuseyn Ahmed el-Emînî, el-Gadîr fi’l-Kitâb ve’s-Sunne, Dâru’l-Kutubi’l-İslâmiyye, Tahran, 1366.
24. es-Safedî, Selâhuddîn Halîl b. Aybek, A‘yânu’l-‘Asr ve A‘vânu’n-Nasr, thk. ‘Alî Ebû Zeyd, Nebîl Ebû ‘Aşme, Muhammed el-Mev‘ad, Mahmûd Sâlim Muhammed, Dâru’l-Fikr, Dimaşk, 1998.
25. Suzan, Yahya, “Arap Şiirinde Muhammes ve Tahmîs”, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2008.
26. eş-Şevkânî, Muhammed b. ‘Alî b. Muhammed, el-Bedru’t-Tâli‘, thk. Muhammed Hasan Hallâk, Dâru İbn Kesîr, Dimaşk-Beyrut, 2006. Yavuz, Aziz, Safiyuddîn el-Hillî’nin el-Kâfiyetu’l-Bedîʽiyyesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Diyarbakır, 2017.
27. Zeydân, Corcî, Târîhu Âdâbi’l-Lugati’l-‘Arabiyye, thk. Şevkî Dayf, Dâru’l-Hilâl, tsz.
28. ez-Zeyyât, Ahmed Hasan, Târîhu’l-Edebi’l‘Arabî, Dâru Nahda, Kahire tsz.
29. ez-Ziriklî, Hayruddîn, el-A‘lâm, Dâru’l-‘İlm li’l-Melâyîn, Beyrut, 1980.