İnşaat Sektörü Ekonomik Büyümenin Motoru Olabilir Mi? Türkiye İçin Bir Model Önerisi

Öz

Bu çalışma, 2000 yılı sonrası çeyrek yıllık verilerle Türkiye için ekonomik büyüme ile inşaat sektörü üretimi arasındaki ilişkinin tahmin edilmesini amaçlamaktadır. Bu bağlamda, özellikle zaman serilerinde ortaya çıkması muhtemel yapısal farklılıkların varlığında sermaye ve işgücü değişkenlerinin yanında inşaat sektörü üretiminin GSYH denkleminde yer aldığı model Bai ve Perron (2003) tarafından önerilen yapısal kırılmalı regresyon yaklaşımıyla tahmin edilmeye çalışılmaktadır. Yapısal farklılıkların ekonometrik olarak yapısal kırılma olarak ortaya çıkma durumlarının tespiti için öncelikli olarak 2000q1 – 2023q3 dönemini kapsayan verilere Lee ve Starizicich yapısal kırılmalı birim kök testleri uygulanmış ve sonrasında yapısal kırılmalı regresyon analizi ile model tahmini yapılmıştır. Tahmin sonuçlarına göre bazı alt dönemler için inşaat sektörü üretiminin GSYH üzerinde küçük dahi olsa arttırıcı, bazı alt dönemlerde ise azaltıcı etkisi olduğu söylenebilir. Dolayısıyla, inşaat sektörünün ele alınan dönemde Türkiye için büyümenin motoru olarak değerlendirilemeyeceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Ekonomik Büyüme
• inşaat sektörü
• yapısal kırılma
• yapısal kırılmalı regresyon

Can The Construction Sector Be The Locomotive of Economic Growth? A Model Proposal for Turkiye

Öz

This study aims to estimate the relationship between economic growth and construction sector output for Turkey using quarterly data after 2000. In this context, especially in the presence of possible structural changes in time series, the model in which construction sector production is included in the GDP equation in addition to capital and labor variables is tried to be estimated with the structural break regression approach proposed by Bai and Perron (2003). In order to determine the econometric emergence of structural changes as structural breaks, Lee and Starizicich unit root tests with structural breaks are applied to the data covering the 2000q1 - 2023q3 period and then the model is estimated by regression analysis with structural breaks. According to the estimation results, it can be said that construction sector production has an increasing effect on GDP for some sub-periods and a decreasing effect for some sub-periods. Therefore, it can be said that the construction sector cannot be considered as an engine of economic growth for Turkey in the period under consideration.

Anahtar Kelimeler

• Economic Growth
• construction sector
• structural break
• regression with structural breaks

Kaynakça

1. Alper, A. E. (2017). İnşaat Sektörünün Ekonomik Büyümedeki Rolü: Türkiye Örneği. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(2), 239–247.
2. Artekin, A. Ö. (2023). Türkiye’de İnşaat Sektörü, İstihdam Ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: GMM Yaklaşımı. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 26(2), 491–503. https://doi.org/10.29249/selcuksbmyd.1382436
3. Bacaklıoğlu, G., & Poyraz, E. (2019). Türkiye’de İnşaat Sektörünün Büyüme Rakamları İçindeki Payı: 1999–2017 Zaman Serisi Analizi. The Journal Of Academic Social Science, 7(90), 422–432. https://doi.org/10.16992/ASOS.14766
4. Bai, J., & Perron, P. (2003). Computation And Analysis Of Multiple Structural Change Models. Journal Of Applied Econometrics, 18(1), 1–22. https://doi.org/10.1002/jae.659
5. Bayrak, İ. C., & Telatar, O. M. (2021). İnşaat Sektörü Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Ekonomisi Üzerine Ampirik Bir Analiz. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(3), 1283–1297. https://doi.org/10.36362/gumus.960560
6. Bon, R. (1992). The Future Of International Construction: Secular Patterns Of Growth And Decline. Habitat International, 16(3), 119–128. https://doi.org/10.1016/0197-3975(92)90068-A
7. Chia, F. C., Skitmore, M., Runeson, G., & Bridge, A. (2011, October 3–5). Property Investment, Construction And Economic Growth: The Case Of Malaysia [Paper Presentation]. The Asian Conference On Real Estate (ACRE 2011): Sustainable Growth, Management Challenges, Johor Bahru, Malaysia.
8. Coşkun, Y. (2015). TOKİ Modeli Ve Finansal Yapısının Analizi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 17(3), 617–638.

9. Çoban, A. N. (2012). Cumhuriyetin İlanından Günümüze Konut Politikası. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 67(3), 75–108.
10. Erol, I. (2019). New Geographies Of Residential Capitalism: Financialization Of The Turkish Housing Market Since The Early 2000s. International Journal Of Urban And Regional Research, 43(4), 724–740. https://doi.org/10.1111/1468-2427.12794
11. Eşkinat, R., & Tepecik, F. (2012). İnşaat Sektörüne Küresel Bakış. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 25–41.
12. Fedderke, J. W., & Bogetić, Ž. (2009). Infrastructure And Growth In South Africa: Direct And Indirect Productivity Impacts Of 19 Infrastructure Measures. World Development, 37(9), 1522–1539. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2009.01.008
13. Genç, E. B. (2021). Türkiye’de İnşaat Sektörü Ve Ekonomik Büyüme İlişkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Akdeniz Üniversitesi.
14. Gundes, S. (2011). Exploring The Dynamics Of The Turkish Construction Industry Using Input–Output Analysis. Construction Management And Economics, 29(1), 59–68. https://doi.org/10.1080/01446193.2010.529925
15. İlhan, B. (2008). Türk İnşaat Sektörünün Girdi-Çıktı Analizi Ve İthalata Bağımlılığı [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi.
16. İlhan, B., & Yaman, H. (2011). A Comparative Input-Output Analysis Of The Construction Sector In Turkey And EU Countries. Engineering, Construction And Architectural Management, 18(3), 248–265. https://doi.org/10.1108/09699981111126160
17. Kantar, L. (2010). Mortgage (İpotekli Konut Kredisi) Ve 2008 Küresel Krize Olan Etkileri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
18. Kargı, B. (2013). Interaction Between The Economic Growth And The Construction Industry: A Time Series Analysis On Turkey (2000–2012). EMAJ: Emerging Markets Journal, 3(1), 20–34.
19. Kaya, V., Yalçınkaya, Ö., & Hüseyni, İ. (2013). Ekonomik Büyümede İnşaat Sektörünün Rolü: Türkiye Örneği (1987–2010). Atatürk Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 27(4), 148–167.
20. Khan, R. A., Liew, M. S., & Ghazali, Z. B. (2014). Malaysian Construction Sector And Malaysia Vision 2020: Developed Nation Status. Procedia - Social And Behavioral Sciences, 109, 507–513. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2013.12.498
21. Lee, J., & Strazicich, M. C. (2004). Minimum LM Unit Root Test With One Structural Break (Working Paper No. 04-17). Department Of Economics, Appalachian State University.
22. Lee, J., & Strazicich, M. C. (2003). Minimum Lagrange Multiplier Unit Root Test With Two Structural Breaks. The Review Of Economics And Statistics, 85(4), 1082–1089. https://doi.org/10.1162/003465303772815961
23. Mallick, H., & Mahalik, M. K. (2010). Constructing The Economy: The Role Of Construction Sector In India’s Growth. The Journal Of Real Estate Finance And Economics, 40(3), 368–384. https://doi.org/10.1007/s11146-008-9137-z
24. Okoye, P. U., Mbakwe, C. C., & Igbo, E. N. (2018). Modeling The Construction Sector And Oil Prices Toward The Growth Of The Nigerian Economy: An Econometric Approach. Economies, 6(1), Article 16. https://doi.org/10.3390/economies6010016
25. Orman, Y. (2018). Türkiye’de Kamu Ve Özel Sektör İnşaat Harcamalarının Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisinin Analizi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İnönü Üniversitesi.
26. Özkan, F., Özkan, Ö., & Gündüz, M. (2012). Causal Relationship Between Construction Investment Policy And Economic Growth In Turkey. Technological Forecasting And Social Change, 79(2), 362–370. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2011.04.007
27. Öztürk, N., & Fitöz, E. (2009). Türkiye’de Konut Piyasasının Belirleyicileri: Ampirik Bir Uygulama. Uluslararası Yönetim İktisat Ve İşletme Dergisi, 5(10), 21–46.
28. Purkis, S. (2016). İstanbul’da İnşaat Odaklı Birikimin Durdurulamayan Yükselişi: Konut Fazlasına Karşın Artan Konut Açığı. Mülkiye Dergisi, 40(4), 91–112.
29. Tiwari, A. K. (2011). A Causal Analysis Between Construction Flows And Economic Growth: Evidence From India. Journal Of International Business And Economy, 12(2), 27–42.
30. Türkiye İnşaat Sanayicileri İşveren Sendikası. (2019). İnşaat Sanayi (Sayı 172). https://intes.org.tr/dergi/insaat-sanayi-dergisi-172-nisan-mayis-haziran-2019/
31. Türkiye İstatistik Kurumu. (2026). TÜİK Veri Portalı. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=88&locale=tr
32. Türkiye İstatistik Kurumu. (2021, 24 Şubat). Yapı İzin İstatistikleri, Ocak–Aralık 2020. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Yapi-Izin-Istatistikleri-Ocak-Aralik,-2020-37460
33. Yamak, N., Koçak, S., & Samut, S. (2018). Türkiye’de İnşaat Sektörünün Kısa Ve Uzun Dönem Dinamikleri. Ekonomi Ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 96–113.