CHRONIC PROBLEMS AND SOLUTION SUGGESTIONS OF REINFORCED CONCRETE STRUCTURES BUILT BEFORE 2000 WITHIN THE SCOPE OF PREPARATION FOR THE ISTANBUL EARTHQUAKE

Yıl 2025, Cilt: 18 Sayı: 1, 23 - 30, 30.06.2025

Hasan Özkaynak

https://doi.org/10.20854/bujse.1632232

Öz

Turkey is located in a seismically active region where the effects of shallow earthquakes are intensely occur. Since a significant portion of our existing structures was constructed without engineering services, the earthquakes we experienced in the past have caused great loss. It is obvious that unless effective measures are taken to increase the earthquake resistance of our cities, possible earthquakes that may occur in the future will also cause great damage. For this reason, it is necessary to eliminate our structures with unknown earthquake safety from the existing building stock, determine their current status and take immediate action to reduce earthquake risk. Especially in terms of the expected Istanbul earthquake, questioning the earthquake safety of structures built before 2000 and strengthening these structures to increase Istanbul's earthquake resistance is also of great importance for the future of our country. Of the painful experiences we have had in the past years; the August 17, 1999 Düzce earthquake, the September 26, 2019 Silivri earthquake and the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquake are the most prominent examples of recent history. Here, different retrofitting techniques are presented which are crucial in terms of the preparation for possible Istanbul earthquake. These methods are considered to be extremely applicable since they do not require the evacuation of residents.

Anahtar Kelimeler

Reinforced Concrete Structures , Earthquake Performance , Fibrous Polymer Fabrics , Steel Pillows , Retrofitting

İSTANBUL DEPREMİNE HAZIRLIK KAPSAMINDA 2000 YILI ÖNCESİ YAPILMIŞ BETONARME YAPILARIN KRONİK PROBLEMLERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Öz

Ülkemiz sığ deprem etkilerinin yoğun olarak hissedildiği ve sismik aktivitenin yüksek olduğu bir coğrafyada yer almaktadır. Mevcut yapılarımızın azımsanmayacak bir bölümünün mühendislik hizmeti görmeden imal edilmiş olması nedeniyle geçmişte yaşadığımız depremler, büyük can ve mal kayıplarına sebep olmuştur. Şehirlerimizin deprem direncinin artırılması için etkili önlemler alınmadığı sürece ileriki yıllarda meydana gelebilecek muhtemel depremlerin de büyük zararlar vereceği ortadadır. Bu nedenle deprem güvenliği bilinmeyen yapılarımızın mevcut yapı stokundan ayıklanarak güncel durumlarının belirlenmesi ve deprem riskinin azaltılması için ivedilikle harekete geçilmesi gerekmektedir. Özellikle beklenen İstanbul depremi açısından 2000 yılı öncesi yapılmış yapıların deprem güvenliklerinin sorgulanması ve bu yapıların güçlendirilerek İstanbul’un deprem direncinin artırılması hususu ülkemiz geleceği açısından da büyük önem taşımaktadır. Geçtiğimiz yıllarda yaşadığımız acı tecrübelerden; 17 Ağustos 1999 Düzce depremi, 26 Eylül 2019 Silivri Depremi ve 06 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri yakın tarihin en belirgin örnekleridir. Bu yazıda muhtemel İstanbul depremine hazırlık açısından önemli olan farklı güçlendirme teknikleri sunulmuştur. Söz konusu yöntemler insanların tahliyesine gerek kalmaması nedeniyle son derece rasyonel ve uygulanabilir nitelikte olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Betonarme Yapılar , Deprem Performansı , Lifli Polimer Kumaşlar , Çelik Yastıklar , Güçlendirme.

Teşekkür

Bu çalışmada kullanılan çelik sönümleyici elemanlar, SAFECLADDING isimli bir Avrupa Birliği Projesi kapsamında tasarlanmıştır. Yazar, SAFECLADDING projesi yöneticileri Prof.Dr. Faruk KARADOĞAN’a ve Prof.Dr. Ercan YÜKSEL’e en içten teşekkürlerini sunar.

Kaynakça

• Blume J.A. (1935). A machine for setting structures and ground into forced vibration. Bulletin of the Seismological Society of America, 25(4), 361–379. https://doi.org/10.1785/BSSA0250040361
• Celik O.C., Sucuoglu H., Akyuz U. (2003). Forced Vibration Testing of Reinforced Concrete Buildings”, Proceedings of the Fifth National Conference on Earthquake Engineering, May 26– 30, Istanbul, Turkey, Paper No. AT-095.
• Hisada T. and Nakagawa K. (1956). Vibration Tests on Various Types of Buildings up to Failure, Proceedings 1st World Conference on Earthquake Engring, Berkeley
• Hudson D.E. (1961). A new vibration Excitere for Dynamic Test of Full-Scale Structures. A report of research carried out by the Earthquake Engineering Research Insititute under State of California Standart Agreement No.2163. Pasedena, California
• Müderrisoğlu Z., Erdoğan H., Kırlı G.,Taşçıoğlu E.G. and Özkaynak H. (2025). Investigating the Reliability of Sidewalk Survey Parameters on the Seismic Risk Assessment of RC Buildings Considering the 2023 Kahramanmaraş Earthquakes. Journal of Performance of Constructed Facilities, 39(3), 1- 15. https://doi.org/10.1061/JPCFEV.CFENG-493
• Özkaynak H. (2023). Enerji Yoğaltan Elemanlar Olarak Çelik Yastıklar. İTÜ vakfi dergisi Nisan-Ağustos 2023, Sayı 91, Sayfa 66-69.
• Özkaynak H. (2010). Dolgu duvarları lifli polimerler ile sargılanmış betonarme çerçeve sistemlerin deprem davranışı ve yapısal sönüm özellikleri [Doktora Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi]
• SAFECLADDING Avrupa Birliği Projesi. (2012-2015). Improved Fastening Systems of Cladding Panels for Pre-cast Buildings in Seismic Zones. 2012-2015.