Araştırma Makalesi

Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım

Cilt: 19 Sayı: 1 29 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım

Öz

E-satın alma platformlarında tedarikçilerin sundukları ürün ve hizmetler için doğru kategori eşleşmelerinin bulunması, arama ve operasyonel verimlilik açısından kritik öneme sahiptir; ancak geleneksel anahtar kelime aramasıyla çok seviyeli kategori yapıları arasındaki eşleştirme, mevcut koşullarda zaman alıcı ve düşük doğruluklu sonuçlar üretmektedir. Bu çalışmada, kullanıcıların serbest metin girdilerinden otomatik kategori eşleştirme önerileri sunmak için hibrit yapay zekâ destekli bir yaklaşım önerilmektedir. Yöntem; anlamsal benzerlik, yazımsal benzerlik ve kullanım popülerliğini ağırlıklı olarak birleştirerek kategori önerisi gerçekleştirmektedir. Yaklaşık 14.000 kategorili hiyerarşik yapı üzerinde yapılan çalışmalar, önerilen yöntemin ölçeklenebilir ve yüksek doğruluklu sonuçlar sunduğunu göstermektedir. 

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Sabancı Dijital Teknoloji Hizmetleri A.Ş.

Etik Beyan

Yapay Zeka Kullanım Beyanı Bu makalenin hazırlanması sürecinde metin düzenleme, dil iyileştirme ve içerik organizasyonu amacıyla ChatGPT yapay zekâ aracından yararlanılmıştır. Yapay zekâ tarafından oluşturulan içerikler yazarlar tarafından gözden geçirilmiş, düzenlenmiş ve yayının tüm sorumluluğu yazarlara aittir.

Teşekkür

Bu çalışma Sabancı Dijital Teknoloji Hizmetleri A.Ş. Ar-Ge merkezi'nde yürütülmüş olup, firmaya katkıları için teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Balli, N., & Türkoğlu Kaya, T. (2025). Kullanıcı eğilimlerinin göreceli modellenmesinin popülerlik yanlılığına etkisi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 40(3), 671–686. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1748924
  2. Cheng, X., Bowden, M., Bhange, B. R., Goyal, P., Packer, T., & Javed, F. (2021). An end-to-end solution for named entity recognition in eCommerce search. The Thirty-Fifth AAAI Conference on Artificial Intelligence (AAAI-21), 15098–15106. https://doi.org/10.1609/aaai.v35i17.17773
  3. Cheng, Z., Zhang, W., Chou, C. C., Jau, Y. Y., Pathak, A., Gao, P., & Batur, U. (2024). E-commerce product categorization with LLM-based dual-expert classification paradigm. Proceedings of the 1st Workshop on Customizable NLP: Progress and Challenges in Customizing NLP for a Domain, Application, Group, or Individual (CustomNLP4U), 294–304. https://doi.org/10.18653/v1/2024.customnlp4u-1.22
  4. Çiftlikçi, M. S., Çakmak, Y., Kalaycı, T. A., Abut, F., Akay, M. F., & Kızıldağ, M. (2025). A new large language model for attribute extraction in e-commerce product categorization. Electronics, 14(10), 1930. https://doi.org/10.3390/electronics14101930
  5. Gholamian, S., Romani, G., Rudnikowicz, B., & Skylaki, S. (2024). LLM-based robust product classification in commerce and compliance. Proceedings of the 1st Workshop on Customizable NLP: Progress and Challenges in Customizing NLP for a Domain, Application, Group, or Individual (CustomNLP4U), 26–36. https://doi.org/10.18653/v1/2024.customnlp4u-1.3
  6. Hyppänen, T. (2025). AI possibilities in business process development: A case study in public procurement [Yüksek lisans tezi, Lappeenranta–Lahti University of Technology LUT].
  7. Karabacak, O., & Inan, E. (2025). A semantic search engine for Turkish and English research resources. 2025 Innovations in Intelligent Systems and Applications Conference (ASYU), 1–5. https://doi.org/10.1109/ASYU67174.2025.11208360
  8. Şirin, Y., & Kutlugün, M. A. (2020). Anlamlı ve benzer olmayan Türkçe metinler üretmek için N-Gram yöntemi ile istatistiksel ve kural tabanlı yaklaşımın birlikte kullanımı. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, 22(65), 331–342. https://doi.org/10.21205/deufmd.2020226504

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Doğal Dil İşleme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mart 2026

Kabul Tarihi

23 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Gökdemir, E., Elçi, K., & Oğuz Azğüler, H. (2026). Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 19(1), 55-65. https://doi.org/10.20854/bujse.1919769
AMA
1.Gökdemir E, Elçi K, Oğuz Azğüler H. Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım. BUJSE. 2026;19(1):55-65. doi:10.20854/bujse.1919769
Chicago
Gökdemir, Ezgi, Kemal Elçi, ve Hazal Oğuz Azğüler. 2026. “Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım”. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 (1): 55-65. https://doi.org/10.20854/bujse.1919769.
EndNote
Gökdemir E, Elçi K, Oğuz Azğüler H (01 Haziran 2026) Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19 1 55–65.
IEEE
[1]E. Gökdemir, K. Elçi, ve H. Oğuz Azğüler, “Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım”, BUJSE, c. 19, sy 1, ss. 55–65, Haz. 2026, doi: 10.20854/bujse.1919769.
ISNAD
Gökdemir, Ezgi - Elçi, Kemal - Oğuz Azğüler, Hazal. “Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım”. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 19/1 (01 Haziran 2026): 55-65. https://doi.org/10.20854/bujse.1919769.
JAMA
1.Gökdemir E, Elçi K, Oğuz Azğüler H. Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım. BUJSE. 2026;19:55–65.
MLA
Gökdemir, Ezgi, vd. “Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım”. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 19, sy 1, Haziran 2026, ss. 55-65, doi:10.20854/bujse.1919769.
Vancouver
1.Ezgi Gökdemir, Kemal Elçi, Hazal Oğuz Azğüler. Serbest Metin Girdilerinden Anlamsal Kategori Eşleştirmesi İçin Hibrit Yapay Zekâ Destekli Bir Yaklaşım. BUJSE. 01 Haziran 2026;19(1):55-6. doi:10.20854/bujse.1919769