KAHRAMÂN-NÂME’NİN İRAN’DA BULUNAN TÜRKÇE EL YAZMA NÜSHASINDAKİ BEŞ ATASÖZÜ ÜZERİNE

Öz

Son yıllarda, İran coğrafyasında Türk kültürü ve medeniyetine yönelik akademik araştırmaların belirgin bir ivme kazandığı gözlemlenmektedir. Bölgede, Türk kültürel mirasına dair yeni bulguların ortaya çıkışı hızlanmış, Türkçe el yazması eserlerin keşfi son dönemde artış göstermiştir. Bu değerli buluntular arasında, İran Meclis Kütüphanesinde yer alan Türkçe el yazması Kahramân-nâme eseri de son dönemde dikkat çeken önemli bir keşif olarak öne çıkmaktadır. Kahramân-nâme’nin dili 18. yüzyılda kullanılan Azerbaycan Türkçesinin edebî şeklidir. Eserin önemli özelliği günümüzde kullanılan birçok deyim, atasözü ve söz kalıplarının bulunmasıdır. Bu yönüyle eser, Azerbaycan Türkçesinin tarihsel gelişimini ve sözlü kültürünün yazılı kaynaklara aktarılmasını anlamak için eşsiz bir kaynak teşkil etmektedir. Aynı zamanda, eserin edebî üslubu ve zengin kelime hazinesi, dönemin Azerbaycan Türkçesinin dil bilgisi yapısını, söz varlığını ve estetik anlayışını yansıtarak dönemin kültürel ve sosyal dinamiklerine ışık tutmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu eser tanıtılacak ve eserde yer alan dönemin Azerbaycan Türkçesiyle kaleme alınmış atasözleri üzerinde örneklerle bir inceleme yapılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• İran Türk Edebiyatı
• Güney Azerbaycan Edebiyatı
• atasözleri
• Kahramân-nâme.

Kaynakça

1. Aksoy, Ö. A. (1988). Atasözleri ve deyimler sözlüğü. İnkılap.
2. Azeroğlu, N. (2013b). Tebriz Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı. Karahan.
3. Direkci, B. (2020). Kahramân-Nâme. Palet.
4. Hamidov, H. (2006). Türkçe deyimlerin anlam özellikleri: Konuşma ile ilgili deyimler. Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi, (22), 39-45.
5. Günbattı, H. (1998). Kahramân Nâme (metin-inceleme). [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İnönü Üniversitesi.
6. Parsatalab, A. Muezzeni, A. M. Hadi, R. (2019, Temmuz). Kahramân-nâme’nın yeni nüshaları ve Kahramân karakterinin tanıtılması, Tahran Aylık Popüler Kültür ve Edebiyat Dergisi, (32), 201-226.