YABANCI ÇOCUKLARA TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE HİKÂYE TEMELLİ DİL GELİŞİMİ

Öz

Bu çalışma, Suriyeli öğrencilere Türkçe öğretimi amacıyla hazırlanan Aslı Hikâye Serisinin söz varlığı unsurlarını çok boyutlu bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, yalnızca söz varlığı ögelerinin nicel dağılımını ortaya koymakla kalmayıp, aynı zamanda bu ögelerin pedagojik işlevini ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimindeki rolünü değerlendirmeyi hedeflemektedir. Nitel desende yürütülen çalışma, doküman analizi yöntemi ve Cibakaya 2.4.1 yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Metinler dijital ortama aktarılmış, kelimeler kök hâline indirgenmiş ve söz varlığı ögeleri türlerine göre sınıflandırılmıştır. Bulgular, seride fiil ve isimlerin yoğun, deyim ve ikilemelerin sınırlı, atasözlerinin ise bulunmadığını göstermektedir. Dil girdilerinin yaş ve seviye düzeyiyle uyumlu olduğu görülmüştür. Sonuç olarak seri, işlevsel bir kaynak sunmakta ancak kültürel söz varlığı ögelerinin daha dengeli kullanılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yabancı dil olarak Türkçe
• söz varlığı
• Aslı Hikâye Serisi
• PIKTES projesi
• eğitim materyalleri

STORY-BASED LANGUAGE DEVELOPMENT IN TEACHING TURKISH TO YOUNG LEARNERS OF FOREIGN ORIGIN

Öz

This study examines the lexical elements in the Aslı Story Series prepared for teaching Turkish to Syrian learners. Lexical knowledge is essential for language learning and communicative competence. The study aims to analyze the words, idioms, reduplications, and proverbs in the series through quantitative and qualitative perspectives. Using a qualitative research design, the study applies document analysis and utilizes the Cibakaya 2.4.1 software. The texts were digitized, words were reduced to their root forms, and lexical items were classified by type. Findings show that nouns and verbs constitute most lexical units, while idioms and reduplications are limited and proverbs are absent. The linguistic input is appropriate for learners’ age and proficiency levels. The series is considered a functional resource for language teaching, although a more balanced inclusion of culturally rich lexical elements is recommended.

Anahtar Kelimeler

• Teaching Turkish as a foreign language
• vocabulary; Aslı Story Series
• PIKTES project; instructional material.

Kaynakça

1. Aksan, D. (2015). Her yönüyle dil (ana çizgileriyle dilbilim), Cilt: 6. Türk Dil Kurumu.
2. Arıcı, Z. (2025). Çocuklara yönelik Türkçe öğretim setlerinde söz varlığı: ABC A2.2 kitapları üzerinden bir değerlendirme. Bezgek Yabancılara Türkçe Öğretimi Dergisi, 4(2), 148-163. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4723407
3. Aydoğdu, Z., Aydoğdu, Y., & Asmaz, A. (2019). Yabancı dil olarak Türkçede kelime öğretimi üzerine bir durum tespiti: Suriyeli ortaokul öğrencilerine Türkçe öğreten öğretmenler örneği. International Journal of Teaching as a Foreign Language, 2(2), 152-164. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/706082
4. Bağcı, H., & Özdemir, A. (2021). A1 ve A2 seviyesi ders kitaplarında yer alan okuma metinlerinin söz varlığı açısından incelenmesi (Gazi Üniversitesi TÖMER örneği). Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (60), 385-407. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1831778
5. Baş, B. (2011). Söz varlığı ile ilgili çalışmalarda kullanılacak ölçütler. Türklük Bilimi Araştırmaları, 29, 27-61. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/157052
6. Ergin, M. (2013). Türk dil bilgisi. Bayrak.
7. Göçen, G. (2016). Yabancılar için hazırlanan Türkçe ders kitaplarındaki söz varlığı ile Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazılı anlatımlarındaki söz varlığı. [Yayımlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
8. Göçen, G., & Buluş, F. (2022). Yabancılar için “Hayat Boyu Türkçe” ders kitaplarında yer alan söz varlığı unsurları. Journal of Sustainable Educational Studies (JSES), (Ö1), 70-87. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2236029

9. Göçen, G., & Okur, A. (2016). Yabancılar için Türkçe ders kitaplarındaki sözcüklerin kullanım sıklığı ve yaygınlığı. Milli Eğitim Dergisi, 45(210), 447-476. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/441287
10. Göçen, G., Karabulut, G., Yıldız Memiş, N., & Darama, M. (2020). Yabancılar için Türkçe okuma kitaplarında yer alan ikileme, deyim ve atasözlerinin kullanım sıklığı ve seviyelere göre dağılımı. International Journal of Languages Education and Teaching, 8(2), 112-142. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3695904
11. Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1156348
12. Kıran, Z., & Kırkgöz, Y. (2017). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi. Anı.
13. Nation, P. (2001). Learning vocabulary in another language. Cambridge University Press.
14. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin.