INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN INFLUENCER RELIABILITY, IMPULSIVE BUYING AND POST-SHOPPING REGRET BEHAVIOR

Öz

Inluencers, who have gained fame through social media and are considered as non-traditional celebrities, are seen as opinion leaders of recent times. These people, who have a large number of followers and are considered a reliable authority by their followers, have the power to influence a significant audience using social media. In this context, they have a significant impact on consumers' purchasing decisions with the content they share and the conversations they initiate about brands. For this reason, they are considered important by both businesses and consumers. These people, which have become an important promotional tool for businesses, can lead consumers to make unplanned and impulsive purchases. Consumers who tend to make unplanned purchases are more likely to experience regret. There is an important gap in the literature on the subject. This study was conducted to examine the relationship between influencer credibility, impulsive buying and post-purchase regret behavior. For this purpose, a survey was conducted with 469 people. Obtained data were analyzed with SPSS 25 Package program. As a result of the analysis, it was determined that there is a significant, positive and strong relationship between influencer reliability, impulsive buying and post-purchase regret behavior.

Anahtar Kelimeler

• Influencer
• Impulsive Buying
• Post-Purchase Regret

INFLUENCER GÜVENİLİRLİĞİ, DÜRTÜSEL SATIN ALMA VE ALIŞVERİŞ SONRASI PİŞMANLIK DAVRANIŞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Sosyal medya aracılığı ile ün kazanan ve geleneksel olmayan ünlüler olarak değerlendirilen influencerlar, son dönemlerin kanaat önderleri olarak görülmektedirler. Çok sayıda takipçiye sahip olan ve takipçileri tarafından güvenilir bir otorite olarak kabul edilen bu kişiler, sosyal medya kullanan önemli bir kitleyi etkileme gücüne sahiptir. Bu kapsamda paylaştıkları içerikler ve markalar hakkında başlattıkları sohbetlerle tüketicilerin satın alma kararları üzerinde de önemli bir etkiye sahiptirler. Bu nedenle hem işletmeler hem de tüketiciler tarafından önemsenmektedirler. İşletmeler açısından önemli bir tanıtım aracı haline gelen bu kişiler, tüketicileri plansız ve dürtüsel satın almaya yönlendirebilmektedir. Plansız satın almaya yönelen tüketicilerin ise pişmanlık yaşama ihtimalleri yükselmektedir. Literatürde konu ile alakalı önemli bir açık bulunmaktadır. Bu çalışma, influencer güvenilirliği, dürtüsel satın alma ve satın alma sonrası pişmanlık davranışı arasındaki ilişkiyi incelmek amacı ile yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda 469 kişi ile anket yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 Paket programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda influencer güvenilirliği, dürtüsel satın alma ve satın alma sonrası pişmanlık davranışı arasında anlamlı, pozitif yönlü ve güçlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Instagram Fenomenleri
• İmpulsif Satın Alma
• Satın Alma Sonrası Pişmanlık

Kaynakça

1. Altındal, M., (2013, Ocak 23-25). Dijital pazarlamada marka yönetimi ve sosyal medyanın etkileri. (Bildiri) Akademik Bilişim Konferansı, Akdeniz Üniversitesi Türkiye.
2. Arklan Ü. & Tuzcu N. (2019). Dijital çağın bir pazarlama ve marka iletişim aracı olarak etkileyiciler: Kanaatler, kriterler ve takip nedenleri üzerine bir araştırma. Selçuk İletişim, 12 (2), 969-1011. https://doi.org/10.18094/josc.596282
3. Aslan, A., & Ünlü, D. G. (2016). Instagram fenomenleri ve reklam ilişkisi: Instagram fenomenlerinin gözünden bir değerlendirme. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 3 (2), 41-65.
4. Barutçu, S., & Tomaş, M. (2013). Sürdürülebilir sosyal medya pazarlaması ve sosyal medya pazarlaması etkinliğinin ölçümü. Journal of Internet Applications and Management, 4 (1), 5-24. https://doi.org/10.5505/iuyd.2013.69188
5. Basil, M. D. (1996). Identification as a mediator of celebrity effects. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 40(4), 478–495. https://doi.org/10.1080/08838159609364370
6. Bil, E., & Gökçe, G. (2022). Tüketicilerin plansız satın alma davranışının satın alma sonrası pişmanlık ve webrooming davranışına etkisi. Business & Management Studies: An International Journal, 10(1), 208-228. https://doi.org/10.15295/bmij.v10i1.1990
7. Blomqvist Eriksson, E., & Järkemyr, R. (2018). Do you give in to your inner shopaholic?: A study of influencers impact on consumers mobile impulse buying behavior. Master Thesis in Business Administration.
8. Boomsocial, (2022). Instagram fenomenleri sektörü hesapları, https://www.boomsocial.com/instagram/UlkeSektor/turkey/fenomenler (Erişim tarihi 09.05.2022).

9. Bozacı, İ. (2019). Bireysel zaman baskısının satın alma sonrası pişmanlığa etkisinde alışverişte zaman baskısının aracı rolü üzerine bir araştırma. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(17), 653-676. https://doi.org/10.26466/opus.518712
10. Budak, G., & Tatlı, E. (2020). Tüketici marka sadakatinin oluşturulmasında Instagram kullanımının etkisi: Starbucks örneği. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 3 (1), 8-43.
11. Bulunmaz, B. (2016). Gelişen teknolojiyle birlikte değişen pazarlama yöntemleri ve dijital pazarlama. Trt Akademi, 1(2), 348-365.
12. Chen, M., Xie, Z., Zhang, J., & Li, Y. (2021). Internet celebrities’ impact on luxury fashion impulse buying. Journal of Theoretical and Applied Electronic Commerce Research, 16(6), 2470-2489. https://doi.org/10.3390/jtaer16060136
13. Çelik, I. K., Eru, O., & Cop, R. (2019). The effects of consumers’ FoMo tendencies on impulse buying and the effects of impulse buying on post-purchase regret: An investigation on retail stores. BRAIN. Broad Research in Artificial Intelligence and Neuroscience, 10(3), 124-138.
14. Demirağ, B., & Çavuşoğlu, S. (2020). Hedonik alışveriş özellikleri, özseverlik, kendi kendine hediye satın alma motivasyonları ve satın alma sonrası pişmanlık arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 473-498. DOI: 10.17494/ogusbd.
15. Djafarova, E., & Rushworth, C. (2017). Exploring the credibility of online celebrities’ Instagram profiles in influencing the purchase decisions of young female users. Computers in Human Behavior, 68, 1–7. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.11.009
16. Humberstone, I. L. (1980). You'll regret it. Analysis, 40, 175-176. https://doi.org/10.1093/analys/40.3.175
17. Johnston, A. (2015). How to create an ınstagram marketing strategy, http://sproutsocial.com/insights/instagram-marketing-strategy-guide/, (27.10.2015).
18. Iftikhar, M., & Omer, H. (2021). The ımpact of social media ınfluencers on post purchase dissonance; the moderation of COVID’19, ıncome and gender. https://www.researchgate.net/profile/MaryamIftikhar3/publication/358278291_The_Impact_of_Social_Media_Influencers_on_Post_Purchase_Dissonance_The_Moderation_of_COVID'19_Income_and_Gender/links/61fa82161e98d168d7e7d463/The-Impact-of-Social-Media-Influencers-on-Post-Purchase-Dissonance-The-Moderation-of-COVID19-Income-and-Gender.pdf
19. Kim, J. (2003). College students apparel impulse buying behaviors in relation to visual merchandising, Unpublished Graduate Thesis, Athens: University of Georgia. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.561.4785&rep=rep1&type=pdf
20. Kacen, J. J., & Lee, J. A. (2002). The influence of culture on consumer impulsive buying behavior. Journal Of Consumer Psychology, 12(2), 163-176. https://doi.org/10.1207/S15327663JCP1202_08
21. Khamis, S., Ang, L., & Welling, R. (2017). Self-branding,‘micro-celebrity’and the rise of social media influencers. Celebrity Studies, 8(2), 191–208. https://doi.org/10.1080/19392397.2016.1218292
22. Koay, K. Y., Teoh, C. W., & Soh, P. C. H. (2021). Instagram influencer marketing: Perceived social media marketing activities and online impulse buying. First Monday, 26(9) https://doi.org/10.5210/fm.v26i9.11598
23. Korur, M. G., & Kimzan, H. S. (2016). Kompulsif satın alma eğilimi ve alışveriş sonrası pişmanlık ilişkisinde kontrolsüz kredi kartı kullanımının rolü: AVM müşterileri üzerine bir araştırma. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 8(1), 43-71.
24. Kozlu, D. (2009). Teknolojik gelişmelerin toplum ve sanata yansımaları. Art-e Sanat Dergisi, 2 (3), 1-14.
25. Kumar, A., Chaudhuri, D., Bhardwaj, D., & Mishra, P. (2021). Impulse buying and post-purchase regret: A study of shopping behaviour for the purchase of grocery products. International Journal of Management, 11(12), 614-624. SSRN: https://ssrn.com/abstract=3786039
26. Kurt, S. D., &Bayraktaroğlu, G. (2013). Öteleme davranışı sonucu oluşan pişmanlık: Hazcı ve faydacı ürün karşılaştırması. Ulusal Pazarlama Kongresi Bildiriler Kitabı, 18, 19-22.
27. Lazim, N. A. M., Sulaiman, Z., Zakuan, N., Mas’od, A., Chin, T. A., & Awang, S. R. (2020, March 06). Measuring post-purchase regret and impulse buying in online shopping experience from cognitive dissonance theory perspective. In 2020 6th International Conference on Information Management (ICIM) (pp. 7-13). IEEE.
28. Lee, S.H., & Cotte. J. (2009). Post-purchase consumer regret: Conceptualization and development of the PPCR scale. Advances in Consumer Research, 36, 456-462. http://www.acrwebsite.org/volumes/14722/volumes/v36/NA-36
29. Leong, L.Y., Jaafar, N.I., & Ainin, S. (2018). The effects of Facebook browsing and usage intensity on impulse purchase in f-commerce. Computers in Human Behavior, 78, 160-173. https://doi.org/10.1016/j.chb.2017.09.033
30. Lin, H. C., Bruning, P. F., & Swarna, H. (2018). Using online opinion leaders to promote the hedonic and utilitarian value of products and services. Business Horizons, 61(3), 431–442. https://doi.org/10.1016/j.bushor.2018.01.010
31. Mammadov, S (2019). Sosyal medya fenomenlerinin marka tutumuna etkisinin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
32. Marketing Türkiye, (Temmuz 2021). TikTok nedir? https://www.marketingturkiye.com.tr/haberler/tiktok-nedir/ Erişim Tarihi: 23.01.2022.
33. M’Barek, M.B., & Gharbi, A. (2011). The moderators of post purchase regret. Journal of Marketing Research Case Studies, 1-16. DOI: 10.5171/2011.511121.
34. Mensah, K., Dankwah, J. B., Mensah, G., & Masope-Crabbe, J. A. (2021). Choice, purchase decision and post-purchase dissonance: The social media perspective. Information Management and Business Review, 13(3 (I)), 1-13. https://doi.org/10.22610/imbr.v13i3(I).3209
35. Mert, Y. (2018). Dijital pazarlama ekseninde influencer marketing uygulamaları. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 1299-1328. https://doi.org/10.19145/e-gifder.431622
36. Özbek, A., & Torun, T. (2021). Dijital ortamda pazarlama faaliyetlerinin düzeylerinin belirlenmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(2), 1871-1893. doi: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.21.09.1581
37. Özdemir, E., Kılıç, S., & Çakırer, M. A. (2019). Satış promosyonları ve kredi kartı kullanımının tüketicilerin plansız satın alma ve satın alma sonrası pişmanlık davranışı üzerindeki etkileri. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(4), 2528-2545. https://doi.org/10.20491/isarder.2019.756
38. Özgen, E., & Doymuş, H. (2013). Sosyal medya pazarlamasında farklılaştırıcı bir unsur olarak içerik yönetimi konusuna iletişimsel bir yaklaşım. Online Academic Journal of Information Technology, 4(11), 91-103. DOI: 10.5824/1309‐1581.2013.1.006.x
39. Park, J., & Hill, W. T. (2018). Exploring the role of justification and cognitive effort exertion on post-purchase regret in online shopping. Computers in Human Behavior, 83, 235-242. https://doi.org/10.1016/j.chb.2018.01.036
40. Parsad, C., Prashar, S., Vijay, T. S., & Sahay, V. (2019). Role of ın-store atmospherics and ımpulse buying tendency on post-purchase regret. Journal of Business & Management, 25(1), 1-25.
41. Rook, D. W., & Fisher, R. J. (1995). Normative influences on impulsive buying. Journal of Consumer Research, 3(22), 305–313. https://doi.org/10.1086/209452
42. Rook, D. W., & Gardner, Meryl. (1993). In the mood: Impulse buying's affective antecedents. Reseurch in Consumer Behuvior, 6, 1-28.
43. Sabuncuoğlu A. ve Gülay G. (2016). Sosyal medyada görsel paylaşımdan reklamcılığa: Instagram reklamlarının genç kullanıcılar üzerinde etkisine dair bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 7 (15), 107-131.
44. Saleh, M. A. H. (2012). An investigation of the relationship between unplanned buying and post-purchase regret. International Journal of Marketing Studies, 4(4), 106-120. http://dx.doi.org/10.5539/ijms.v4n4p106
45. Sönmez, B. İ. (2021). Facebook, tek başına çin'e kafa tutuyor: işte dünyanın en çok kullanılan sosyal medya platformları. https://www.webtekno.com/dunyanin-en-cok-kullanilan-sosyal-medya-platformlari-h107035.html Erişim tarihi (13.01.2022).
46. Şengül, O. (2020). Dijital pazarlama. (1. Baskı) Ceres Yayınları.
47. Tsiros, M., & Mittal, V. (2000). Regret: A model of ıts antecedents and consequences in consumer decision making, Journal of Consumer Reserach, 26, 401-417. https://doi.org/10.1086/209571
48. Türk Dil Kurumu (2022). https://sozluk.gov.tr/ Erişim tarihi (16.01.2022).
49. Uça Güneş, E. P. (2016). Toplumsal değişim, teknoloji ve eğitim ilişkisinde sosyal ağların yeri. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 2 (2), 191-206.
50. Verhagen, T., & Dolen, W.V. (2011), The influence of online store beliefs on consumer online impulse buying: A model and empirical application. Information Management, 48(8), 320-327. https://doi.org/10.1016/j.im.2011.08.001
51. Vikipedi. (2022). Sosyal medya. https://tr.wikipedia.org/wiki/Sosyal_medya Erişim tarihi (13.01.2022)
52. Vural, Z. B. A., & Bat, M. (2010). Yeni bir iletişim ortamı olarak sosyal medya: Ege Üniversitesi İletişim Fakültesine yönelik bir araştırma. Journal of Yasar University, 20(5), 3348‐3382. doi:10.19168/jyu.65130
53. Wangshu, G., & Guanhua, W. (2020). How ınfluencers marketing motivates consumers’ buying behaviour: A focus group investigation of the impulse buying behaviour via Chinese millennials’ lens. Independent thesis Advanced level (degree of Master (Two Years)) Jönköping Universty.
54. Xiang, L., Zheng, X., Lee, M. K. O. O., & Zhao, D. (2016). Exploring consumers’ impulse buying behavior on social commerce platform: The role of parasocial interaction. International Journal of Information Management, 36(3), 333–347. https://doi.org/10.1016/j.ijinfomgt.2015.11.002
55. Yalçın, F. G. (2016). Sosyal medyacının galaksi rehberi küçük işletmeler için sosyal medya. (4. Baskı) İstanbul: Abaküs Yayınları.
56. Yapraklı, Ş., & Mutlu, M. Sosyal medyanın impulsif satın almaya etkisi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (40), 427-440. https://doi.org/10.30794/pausbed.685921
57. Yaşa Özeltürkay, E., Bozyiğit, S., & Gülmez, M. (2017). Instagram’dan alışveriş yapan tüketicilerin satın alma davranışları: Keşifsel bir çalışma. Öneri Dergisi, 12 (48), 175-198. https://doi.org/10.14783/maruoneri.vi.331668
58. Yavuz, C. N. (2018). Instagram'da alışveriş ve materyalizm. Pamukkale İşletme ve Bilişim Yönetimi Dergisi, 4 (1), 1-11.
59. Yükselen, C. (2013). Pazarlama: ilkeler – yönetim – örnek olaylar. (1. Baskı) İstanbul: Detay Yayıncılık.
60. Zafar, A. U., Qiu, J., Li, Y., Wang, J., & Shahzad, M. (2021). The impact of social media celebrities' posts and contextual interactions on impulse buying in social commerce. Computers in Human Behavior, 115, 106178. https://doi.org/10.1016/j.chb.2019.106178
61. Zeelenberg, M., & Pieters, R. (2007). A theory of regret regulation 1.0. Journal of Consumer Psychology, 17(1), 3-18.