EVALUATION OF GEOTHERMAL RESOURCES IN HEALTH TOURISM IN SERBIA

Öz

With a total surface area of 88,000 km2, the geological compositions of Serbia are very complex. Due to this complexity, more than 1000 springs with more than 50 hot springs and close to 500 hot and cold mineral water springs on Serbian territory have great potential for spa tourism. Considering that Serbia is one of the richest countries in this field of natural wealth in terms of mineral content diversity and the warmth of healing springs, it is also defined as a country of spas. SPA consists of the initials of the words "Salus Per Aquam" in Latin and gives the meaning of "health that comes with water". Despite extremely favorable natural resources, Serbia is still considered as an underdeveloped destination for the development of spa tourism. Hot springs represent an important dimension of tourism in Serbia. According to the Serbian Statistical Office, a quarter of total tourism overnight stays were recorded in hot springs in 2020. In the last five years, the rate of increase in the number of visitors to spas increased by 12.7% and the number of overnight stays increased by 8.7%. This study aimed to provide information about the development of geothermal resources in health tourism and the positioning of hot springs in the country's tourism, taking into account that only one quarter of this natural wealth of Serbia is used. The materials used in the article consist of scientific articles, publications, maps and reports. The theoretical research method was used in the article. At the end of this study, it was concluded that Serbia has important resources for the development of health tourism, and health tourism can be an important incentive factor in the economic development of underdeveloped areas.

Anahtar Kelimeler

• SPA Health Tourism,
• Thermal Springs,
• Serbia,

SIRBİSTAN’DA JEOTERMAL KAYNAKLARIN SAĞLIK TURİZMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Toplam yüzey alanı 88.000 km2 olan Sırbistan’ın, jeolojik kompozisyonları çok karmaşıktır. Bu karmaşıklık nedeniyle, Sırbistan topraklarında 50'den fazla kaplıca ile 500'e yakın sıcak ve soğuk maden suyu kaynağı olan 1000'den fazla kaynak kaplıca turizminde büyük bir potansiyele sahiptir. Sırbistan mineral içerik çeşitliliği ve şifalı kaynakların sıcaklığı açısından bu doğal zenginlik dalında en zengin ülkelerden biri olduğunu göz önünde bulundurarak bir kaplıcalar ülkesi olarak da tanımlanır. SPA Latince’de Salus Per Aquam” kelimelerinin baş harflerinden oluşur ve “su ile gelen sağlık” anlamını verir. Sırbistan, son derece elverişli doğal kaynaklara rağmen kaplıca turizminin gelişimi için hala gelişmemiş destinasyonlar olarak da kabul edilmektedir. Kaplıcalar, Sırbistan'da turizmin önemli bir boyutunu temsil etmektedir. Sırbistan İstatistik Ofisi’ne göre 2020 yılında toplam turizm gecelemelerinin dörtte biri kaplıcalarda kaydedilmiştir. Son beş yılda kaplıcalara gelenlerin artış oranı %12,7, geceleme sayısı ise %8,7 artmıştır. Bu çalışma, Sırbistan'ın sahip olduğu bu doğal zenginliğin sadece dörtte birinin kullanıldığını dikkate alarak, jeotermal kaynakların sağlık turizminde gelişimi ve kaplıcaların ülke turizminde konumlandırılması hakkında bilgi vermeyi amaçlamıştır. Makalede kullanılan materyaller, bilimsel makaleler, yayınlar, haritalar ve raporlardan oluşmaktadır. Makalede, teorik araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışma sonunda, Sırbistan'ın sağlık turizminin gelişimi için önemli kaynaklara sahip olduğu, sağlık turizminin az gelişmiş alanların ekonomik kalkınmasında önemli bir teşvik faktörü olabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Sağlık Turizmi,
• Termal Kaynak,
• Sırbistan,

Kaynakça

1. Akbulut, G. 2010. Türkiye’de Kaplıca Turizmi ve Sorunları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 9(1):35-54 https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/223540. (Erişim Tarihi: 01.11.2021).
2. Banja Koviljaça. 2021. Položaj Banje Koviljače. https://banjakoviljaca.rs/banja.php. (Erişim Tarihi: 04.11.2021).
3. Banje Srbije. 2021. Ponuda Banja Srbije. Erişim Tarihi: 4.11.2021. http://www.srbija-banje.com/banje-srbije. (Erişim Tarihi: 04.11.2021).
4. Belij, M. S., 2016. Transformatıon Of Spas In Serbıa Into Modern Centers Of Spa And Wellness Tourısm (Doctoral Dissertation). Belgrade: Unıversıty Of Belgrade Faculty Of Grography.
5. Çiçek. R., Avderen. S., 2013. Sağlık Turizmi Açısından İç Anadolu Bölgesi’ndeki Kaplıca ve Termal Tesislerin Mevcut Yapısının ve Potansiyelinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 15 (25): 25-35. http://dergi.kmu.edu.tr/userfiles/file/aralik2013/25-35.pdf. (Erişim Tarihi: 13.10.2021).
6. Dasić, D. R., Buzurović, D., 2017. Spa Tourısm In The Functıon Of Brandıng Of Serbıa. Srpska Akademska Mısao. Sam:3-4, 25-36. http://www.jabooka.org.rs/wp-content/uploads/2018/01/2.-Dejan-R..pdf. (Erişim Tarihi: 12.10.2021).
7. Iliḱ, D. 2018. Možnosti za razvoj na selektivni vidovi turizmot vo Južna i Istočna Srbija (Doktorska disertacija). Ohrid: Univerzitet „Sv. Kliment Ohridski“– Bitola Fakultet za turizam i ugostitelstvo. Internatıonal Spa Assocıatıon. 2021. http://www.experienceispa.com/. (Erişim Tarihi: 08.10.2021).
8. İlban, M. O., Köroğlu, A., Bozok, D. 2008. Termal Turizm Amaçlı Seyahat Eden Turistlerde Destinasyon İmajı: Gönen Örneği İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl:7 Sayı:13, 105-129.

9. Jovanović, L., The Possıbılıtıes Of Exploıtatıon Of Serbıan Thermomıneral Waters.747-751. https://inis.iaea.org/collection/NCLCollectionStore/_Public/34/047/34047680.pdf?r=1&r=1
10. Kanyiza Spa. 2021. http://www.srbija-banje.com/en/banje/banja-kanjiza. (Erişim Tarihi: 27.10.2021).
11. Kostıć, M. 1974. Termamı Nalazıšta I Važnıja Banjska Naselja Istočne Srbıje. Recueil de travaux de l'lnstitut de Geographie Jovan Cvijii, № 25. 106-173. http://www.gi.sanu.ac.rs/media/gi/pdf/rs/zbornik/025/gijc_zr_25_004_kostic.pdf. (Erişim Tarihi: 02.11.2021).
12. Kostıć, M. 1982. O Funkcıonalıtetu Termalnıh Tokova U Srbıjı. Recueil de travaux de l'lnstitut de Geographie Jovan Cvijii, №34. 140-189. http://www.gi.sanu.ac.rs/rs/izdanja/zbornik/pdf/034/gijc_zr_34_010_kostic.pdf. (Erişim Tarihi: 04.11.2021).
13. Kuršumlijska Banja. 2021. https://tokursumlija.rs/turizam/banje/kursumlijska-banja/ (Erişim Tarihi: 15.10.2021).
14. Kurt, H. 2009. Sırbistan. İslam Ansiklopedisi, Cilt:37. https://cdn2.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/37/C37016343.pdf, (Erişim Tarihi: 29.09.2022).
15. Lukovska Banja. 2021a. https://tokursumlija.rs/turizam/banje/lukovska-banja/. (Erişim Tarihi: 12.10.2021).
16. Lukovska Banja. 2021b.Zašto Lukovska Banja. https://lukovskabanja.com/. (Erişim Tarihi: 27.10.2021).
17. Marković J. 1980. Banje Jugoslavije, Beograd.
18. Milićević, R. 2016. Resursne Atrakcıje Kao Multıplıkatıvnı Faktor Razvoja Zdravstvenog Turızma Srbıje. Unıverzıtet U Kragujevcu Ekonomskı Fakultet Kragujevac. Kragujevac: Doktorska disertacija.
19. Milivojevic, M., Krunic, O., Martinovic, M. 2005. Serbian Spas as a Base for Tourism Development. Proceedings World Geothermal Congress 2005.1-4. https://www.geothermal-energy.org/pdf/IGAstandard/WGC/2005/2110.pdf
20. Mišić, T., Martinović, A. B. 2020. Medıcal Tourısm In Serbıan Spas-Are We Competıtıve. Tourısm In Functıon Of Development Of The Republıc Of Serbıa Tourism And Rural Development (Tısc 2020) Thematic Proceedings. 296-313.
21. Özbek, T. 2011. Jeotermal Kaynakların Sağlık ve Termal Turizmde Değerlendirilmesi. Jeofizik Bülteni. 27-37. https://www.jeofizik.org.tr/resimler/ekler/01f0f79a74755e9_ek.pdf?dergi=31 (Erişim Tarihi: 04.11.2021).
22. Özey, R. 2017. Avrupa Coğrafyası. Aktif Yayınevi. İstanbul.
23. Özey, R. 2018. Balkanlar ve Balkan Ülkeleri Coğrafyası. Ankara
24. Perić, L. G., Stojiljković, M., Gašić, M., & Ivanović, V. 2018. Perspectıves Of Development Of Spa Tourısm In Serbıa. Journal Of Awareness, 2(Special 1), 597-614. Retrieved from https://journals.gen.tr/joa/article/view/290 (Erişim Tarihi: 04.11.2021).
25. Radıvojevıć, A., Fılıpovıć, I., Dımıtrıjevıć, L., Nıkolıć, M. 2010. Geographıcal Basıs Of Tourıst Development Of The Sokobanja Basın. Bulletın Of The Serbıan Geographıcal Socıety. Tome Xc – Nо:3. 112-125. http://www.glasniksgd.rs/index.php/home/article/view/319/266 (Erişim Tarihi: 01.11.2021).
26. Selters Spa. 2021. http://www.srbija-banje.com/en/banje/selters-banja. (Erişim Tarihi: 02.11.2021).
27. Smith, M., Puczkó, L., Michalkó, G., Kiss, K., Sziva, I. 2012. Balkan Wellbeing and Health Tourism Study. Budapest Metropolitan Unıversity: National Research Development and İnnovation Fund.
28. Sokobanja. 2021. Lekoviti izvori i termalne vode. https://www.soko-banja.org/termalne-vode.html
29. Sotirovski, D. 2019. Perspektive razvoja banjskog turizma u Istočnoj u Južnoj Srbiji, (Master Rad). Niş: Unıverzıtet U Nıšu Prırodno-Matematıčkı Fakultet Departman Za Geografıju.
30. Stanimirović, Aleksandra D. 2015. Termalni izvori u funkciji razvoja turizma u Srbiji. (Master Rad). Unıverzıtet U Nıšu Prırodno-Matematıčkı Fakultet Departman za geografiju, Niş.
31. Stanković S. 2009. Banje Srbije, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Belgrad.
32. Şengül, H., Bulut, A. 2018. Sağlık Turizmi Çerçevesinde Türkiye’de Termal Turizm; Bir Swot Analizi Çalışması. ESTÜDAMHalk Sağlığı Dergisi. 4(1) 55-70. https://doi.org/10.35232/estudamhsd.505757 (Erişim Tarihi: 03.11.2021).
33. The offer of Serbian Spas. 2021. SPA tourism in Serbia - The offer of Spas. http://www.srbija-banje.com/en/banje-srbije
34. Tončev, Jovanović M, Podovac, M., Stanišić, N. 2015. Quantitative and qualitative analysis of market appeal and significance of Serbian spa resorts. Poslovna ekonomija, 9 (2), 341-364.
35. Udruženje Banja Srbije, 2012. Nacrt zakona o banjama, Vrnjačka Banja.
36. Vacić, Z. 2012. Dr Emerih Lindenmajer i razvoj banja Kneževine Srbije (1836-1859). http://www.rastko.rs/rastko/delo/14849 (Erişim Tarihi: 02.11.2021).