AN ASSESSMENT ON THE PROJECTS (2011-2022) CARRIED OUT BY THE AGRICULTURE AND RURAL DEVELOPMENT SUPPORT AGENCY (ARDSI): THE CASE OF ŞANLIURFA

Öz

Since the establishment of the Republic in Turkey, many practices have been implemented for the development of rural areas. These applications; example village, community development, central village, agricultural cities, village city etc. possible to sort. Over time, some institutions were established in Turkey to implement similar practices. One of these is the Agriculture and Rural Development Support Institution (ARDSI), which directly contributes to the realization of rural development within the framework of Turkey's harmonization process with the European Union towards the middle of the 2000s. The institution was established in Turkey in 2007 with the law numbered 5648 and started its activities. In the province of Şanlıurfa, on the other hand, since 2011, it has implemented its studies (projects) for rural development. The number of projects carried out by ARDSI in the province between 2011-2022 is 556. It is seen that the sector with the highest number of projects in the study area is the livestock sector with 288 projects. This in order; agriculture (162), industry (85), tourism (10), food (8) and service (3) sectors. The aim of this study, in which the sectoral distribution of the projects is handled separately, is to determine the spatial distribution of the projects implemented by ARDSI in the province of Şanlıurfa, as well as to examine the effects of these projects on rural development.

Anahtar Kelimeler

• Şanlıurfa
• ARDSI
• Projects
• Rural Development
• Sectoral Distribution

TARIM VE KIRSAL KALKINMAYI DESTEKLEME KURUMUNUN (TKDK) GERÇEKLEŞTİRDİĞİ PROJELER (2011-2022) ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME: ŞANLIURFA İLİ ÖRNEĞİ

Öz

Türkiye’de Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana kırsal alanların kalkındırılmasına yönelik birçok uygulama hayata geçirilmiştir. Bu uygulamaları; örnek köy, toplum kalkınması, merkez köy, tarım kentleri, köykent vb. şeklinde sıralamak mümkündür. Zaman içerisinde, benzer uygulamaların hayata geçirilmesi için Türkiye’de bazı kurumlar kurulmuştur. Bunlardan birisi de Türkiye’nin 2000’li yılların ortalarına doğru Avrupa Birliği’ne uyum süreci çerçevesinde kırsal kalkınmanın gerçekleştirilmesinde doğrudan katkı sunan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumudur (TKDK). Kurum, Türkiye’de 2007 yılında 5648 sayılı kanun ile kurulmuş ve faaliyetlerine başlamıştır. Şanlıurfa ilinde ise 2011 yılından itibaren kırsal kalkınmaya yönelik çalışmalarını (projeleri) hayata geçirmiştir. İl genelinde 2011-2022 yılları arasında TKDK tarafından gerçekleştirilen proje sayısı 556’dır. Çalışma alanı içerisinde proje sayısının en fazla olduğu sektörün, 288 proje ile hayvancılık sektörü olduğu görülmektedir. Bunu sırasıyla; tarım (162), sanayi (85), turizm (10), gıda (8) ve hizmet (3) sektörleri takip etmektedir. Projelerin sektörel dağılımlarının ayrı ayrı işlendiği bu çalışmanın amacı, Şanlıurfa ilinde TKDK’nin hayata geçirdiği projelerin mekânsal dağılışlarının belirlenmesinin yanında, bu projelerin kırsal kalkınmaya etkileri irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Şanlıurfa
• TKDK
• Projeler
• Kırsal Kalkınma
• Sektörel Dağılım

Kaynakça

1. Akat, M. (2000). Pazarlama ağırlıklı turizm işletmeciliği. Ekin Kitabevi.
2. Anríquez, G., & Stamoulis, K. (2007). Rural development and poverty reduction: Is agriculture still the key?. https://www.fao.org/3/ah885e/ah885e.pdf
3. Başıbüyük, A. (2004). Coğrafi açıdan Türkiye’de kırsal kalkınma sorunu. Doğu Coğrafya Dergisi, 12, 43-66.
4. Baytar, İ. (2021). Muş ili kırsal alan potansiyeli ve kalkınmaya etkisi [doktora tezi]. İstanbul Üniversitesi.
5. Baytar, İ., & Doğan, M. (2022). Kırsal alan potansiyelinin kırsal kalkınmaya etkisi üzerine nitel bir araştırma: Muş ili örneği. International Journal of Geography and Geography Education (IGGE), 45, 239-265. https://doi.org/10.32003/igge.957563
6. Benek, S. (2006). Şanlıurfa ilinin tarımsal yapısı, sorunları ve çözüm önerileri. Coğrafi Bilimler Dergisi, 4(1), 67-91. https://doi.org/10.1501/Cogbil_0000000062
7. Benek, S. (2009). Ortaya çıkışı, gelişme seyri ve bölgeye etkileri bakımından Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP). Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 64(3), 45-71. https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002113
8. Benek, S. (2014, Ekim 23-24). Yerel ekonomik potansiyellerin değerlendirilmesine ilişkin bir model çalışma: Siverek ilçesi alt bölge kırsal kalkınma planı [Sözlü bildiri]. Ulusal Harran Ekonomi Kongresi, Türkiye.

9. Bilici, İ. (2010). Türkiye'de kırsal kalkınmanın gelişimi ve IPARD süreci [Yüksek lisans tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
10. Çelik, Z. (2005). Planlı dönemde Türkiye’deki kırsal kalkınma politika ve uygulamaları üzerine bir değerlendirme. Planlama, 2, 61-71.
11. Doğan, S. & Akşahin, S. B. (2011). Türkiye ve AB’de kırsal kalkınma: Bir mevzuat derlemesi. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı.
12. Doğanay, H. (1998). Türkiye ekonomik coğrafyası. Çizgi Kitapevi.
13. EC. (2009). On a multi-annual ındicative planning document (MIPD) 2009-2011 for Turkey. http://aei.pitt.edu/92278/
14. Güven, H.S. (1974). Köykent sorunu, Amme İdaresi Dergisi, 7(2), 115-145.
15. Harita Genel Müdürlüğü. (2022). İl ve ilçe yüzölçümleri.
16. Hobbs, D. J. (1980). Rural development: intentions and consequences. Rural Sociology, 45(1), 7-25.
17. Karacadağ Kalkınma Ajansı. (2017). Şanlıurfa yatırım destek ve tanıtım strateji belgesi 2017-2023. https://www.karacadag.gov.tr/Kurumsal/Dosya/KJ1P64YO_sanliurfa_yatirim_destek_ve_tanitim_strateji_belgesi.pdf
18. Karataş, H. (2010). Avrupa Birliği katılım öncesi mali yardımları. Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı.
19. Keleş, R. (2002). Kentleşme politikası. İmge Kitapevi
20. Kongar, E. (1971). Toplum kalkınması ve toplum örgütlenmesi. Amme İdaresi Dergisi, 4(4), 116-141
21. López, R., & Anríquez, G. (2004), Poverty and agricultural growth: Chile in the 1990s. Journal of Agricultural and Development Economics, 1(1), 6-24.
22. Ormanoğlu, B., & Çalış, H. (2008). Avrupa Birliği bütçesinin finansmanı: Öz kaynaklar sistemi. Bütçe Dünyası, 3(30), 28-33.
23. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. (2020). Şanlıurfa ili sanayi durum raporu 2019. https://www.sanayi.gov.tr/plan-program-raporlar-ve-yayinlar/81-il-sanayi-durum raporlari/mu2603011668
24. Sen, A. (Eds.). (1998). The concept of development. Elsevier
25. Şanlıurfa Sanayi ve Ticaret Odası. (2020). Şanlıurfa sanayi istatistikleri.
26. Tarım ve Orman Bakanlığı. (2022). LEADER yaklaşımı hakkında genel bilgi ve IPARD programında LEADER tedbiri. http://uka.tarimorman.gov.tr/Content/Belgeler/IPARD%20PROGRAM_LEADER%20YAKLA%C5%9EIMI.pdf
27. Turhan, M. S. (2005). Avrupa Birliği üyeliği yolunda Türkiye kırsal kalkınma tedbirleri uygulama süreci [Uzmanlık tezi, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı]. https://www.tarimorman.gov.tr/ABDGM/Belgeler/%C4%B0DAR%C4%B0%20%C4%B0%C5%9ELER/uzmanl%C4%B1k%20Tezleri/uzmanliktezi_turhan.pdf
28. TÜİK, (2022a). Hayvancılık istatistikleri.
29. TÜİK, (2022b). Bitkisel üretim istatistikleri.
30. Yılmaz, M. (2012). Türkiye’de kırsal nüfusun değişimi ve illere göre dağılımı (1980-2012), Doğu Coğrafya Dergisi, 33, 161-188.