THE PERCEPTION OF ADMINISTRATION IN THE WORKS OF AHMED-İ HANİ AND HIS VIEWS ON THE ADMINISTERS
Öz
While Islamic scholars were guiding the society in religious matters, they also had important ideas on social and political issues that concern the society and developed solution-oriented approaches to these issues. In this context, Ahmed-i Hani, one of the important scholars lived in the Ottoman Bayezid province, mystics and thinkers of the 17th century, touched on important points about the rulers in his works. In this study Hani's observations from last the second half of the seventeenth century to the beginning of the eighteenth century, as well as his views on state administrators in his works, are reviewed. As a consequence of his interactions with the local lords in the Bayezid sanjak as part of his responsibilities, Ahmed-i Hani was able to observe the condition of the local administrators in the management mechanism.
In the fact that, Hani mentioned the characteristics that a ruler should have in his works in detail, and stated that the main characteristics of a ruler should be justice, compassion and courage. Hani, states in his works that rulers are not very merciful to people and they do not act justly. However, Ahmed-i Hani did not always have a negative attitude towards the rulers. There were also local gentlemen whom he sometimes praised and wrote eulogies about in his works. In this study, the perception of management in Ahmed-i Hani's works and his perspective on the rulers of the period will be discussed in detail in the context of historical sources.
Anahtar Kelimeler
AHMED-İ HANÎ’NİN ESERLERİNDE YÖNETİCİLİK ALGISI VE YÖNETİCİLERE BAKIŞI
Öz
İslam âlimleri dini konularda topluma rehberlik ederken, toplumu ilgilendiren sosyal ve siyasal meselelerde de önemli fikirlere sahip olmuş ve bu meselelere çözüm odaklı yaklaşımlar geliştirmişlerdir. Bu bağlamda 17. yüzyılın önemli âlim, mutasavvıf ve düşünürlerinden Ahmed-i Hanî, kaleme aldığı eserlerde yöneticiler hakkında önemli noktalara temas etmiştir. Çalışmada 17. yüzyılın ikinci yarısından 18. yüzyılın başlarına kadar olan dönemde Hanî’nin gözlemleri ve kaleme aldığı eserlerde devlet idarecilerine bakışı ele alınmıştır. Ahmed-i Hanî, görevi gereği Bayezid sancağında yerel beylerle etkileşimde olması nedeniyle yerel idarecilerin yönetim mekanizmasında durumlarını gözlemleme imkânını bulmuştur.
Bu çerçevede Hanî, bir yöneticide olması gereken özellikleri eserlerinde ayrıntılı bir şekilde zikretmiştir, buna göre yöneticinin temel özellikleri arasında adalet, hamiyet ve cesaret sahibi olmak gibi hasletler yer almalıdır. Hanî, eserlerinde genellikle yöneticilerin insanlara karşı merhametli olmadıklarını ve adil davranmadıklarını dile getirmektedir. Ancak Ahmed-i Hanî her zaman yöneticilere karşı olumsuz bir tavır sergilememiştir. Eserlerinde bazen övdüğü, hakkında methiyeler yazdığı yöneticiler de olmuştur. Bu çalışmada Ahmed-i Hanî'nin eserlerindeki yöneticilik tasavvuru ve dönemin idarecilerine bakışı tarihsel kaynaklar bağlamında ilmî sınıftan bir kişi olması itibariyle ayrıntılı olarak tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
