HISTORY EDUCATION AND DIGITAL SCREEN PLATFORMS

Öz

The history lesson is a fundamental lesson in the formation of national consciousness. Atatürk's Principles and Revolution History (A.P.R.H.) course is given as a compulsory course in this context of the university education process. Digitalization in the teaching process has led to a rapid change in teaching methods and techniques. This change has become a rapid and mandatory change with the Covid-19 pandemic process. During the university education process, A.P.R.H. courses had to continue these processes with distance education in this context. However, the digitization of history started long before the digitization of the teaching process. This digitalization, which started with historical films, TV series, and documentaries, has preceded the education process with the rapid development of social media and video-sharing environments. Information shared in digital environments and not verified by different sources has spread rapidly on the internet and affected large masses. In this study, university students' perspectives on the A.P.R.H. lesson and their digital screen preferences in historical research methods were examined. In this context, the study was carried out by A.P.R.H. It was carried out with the voluntary participation of associate and undergraduate students who took the course. A one-dimensional History and A.P.R.H. course attitude scales were used. As a result of the research, it has been seen that university students are most curious about the subjects related to history, they do research on the history and try to verify the historical information they have acquired with different sources of information. When the history research preferences of the students were examined, it was seen that the order of preference was to visit historical museums and historical sites, watch old historical documentaries and movies about history, watch old historical TV series, and follow the posts about history on social media. A.P.R.H. When the students' views on determining the opinions about the lesson were examined, the students stated that there was a need for the lesson, but there were also deficiencies.

Anahtar Kelimeler

• History Education
• Social Media
• Historical TV Series
• Historical Film

TARİH ÖĞRETİMİ VE DİJİTAL EKRAN ORTAMLARI

Öz

Tarih dersi milli bilincin oluşturulmasında çok önemli bir derstir. Üniversite öğretim sürecinde de Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi (Aİ.İ.T.) dersi bu kapsamda zorunlu bir ders olarak verilmektedir. Öğretim sürecinde dijitalleşme öğretim yöntem ve tekniklerinin hızlı bir değişimine yol açmıştır. Bu değişim Covid-19 pandemi süreci ile hızlı ve zorunlu bir değişiklik halini almıştır. Üniversite öğretim sürecinde A.İ.İ.T. dersleri bu kapsamda uzaktan eğitim ile bu süreçlere devam etmek durumunda kalmıştır. Oysaki tarihin dijitalleşmesi öğretim sürecinin dijitalleşmesinin çok öncesinde başlamıştır. Tarihi film, dizi ve belgesellerle başlayan bu dijitalleşme, sosyal medya ve video paylaşım ortamlarının hızlı gelişimi ile eğitim-öğretim sürecinin önüne geçmiş durumdadır. Dijital ortamlarda paylaşılan ve doğruluğu farklı kaynaklarca doğrulanmayan bilgiler internet ortamlarında hızlıca yayılarak geniş kitleleri etkiler hale gelmiştir. Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin Aİ.İ.T. dersi özelinde tarih dersine bakış açıları ve tarihi araştırma yöntemlerinde dijital ekran tercihleri incelenmiştir. Bu kapsamda çalışma, iki devlet üniversitesinde öğrenimlerine devam etmekte olan A.İ.İT. dersi almış önlisans ve lisans öğrencilerinin gönüllü katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çevrim içi olarak katılımcıların kişisel özelliklerini (cinsiyet, günlük telefon ve bilgisayar kullanımı, günlük TV izleme, aylık okunan kitap sayısı) belirlemeye yönelik bir form ile araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan ve tek boyutlu Tarih ve A.İ.İ.T. dersi tutum ölçekleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin tarih ile ilgili konulara çoğunlukla merak duydukları, tarih ile ilgili araştırma yaptıkları ve edindikleri tarihi bilgileri farklı bilgi kaynakları ile doğrulamaya çalıştıkları görülmüştür. Öğrencilerin tarih araştırma tercihleri incelendiğinde tercih sıralamasının tarihi müze ve ören yerlerini ziyaret, tarih ile ilgili eski tarihi belgesel ve filmleri izlemek, eski tarihi dizileri izlemek, sosyal medyada tarih ile ilgili paylaşımları takip etmek şeklinde olduğu görülmüştür. A.İ.İ.T. dersine yönelik görüşlerin belirlenmesine yönelik öğrenci görüşleri incelendiğinde, öğrenciler derse yönelik ihtiyacın olduğunu; fakat derse yönelik eksikliklerin de olduğunu belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

• Tarih Öğretimi
• Sosyal Medya
• Tarihi Dizi
• Tarihi Film

Kaynakça

1. Acun, F. (2020). Dijital Tarih ve Dijital Tarihçiliğin Tarihyazımına Etkisi Üzerine. Tarihyazımı, 2(1), 66-90. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/tarihyazimi/issue/55064/694997
2. Akbaba, B., Kaymakcı, S., Birbudak, T. S. ve Kılcan, B. (2016). Üniversite öğrencilerinin uzaktan eğitimle Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi öğretimine yönelik görüşleri. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 9(2), 285-309. http://dx.doi.org/10.5578/keg.8238
3. Akın, Ç. (2020). Tarih konulu dizilerin ortaöğretim öğrencilerinin tarih dersine yönelik tutumlarına etkisi (Master's thesis, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı).
4. Aktekin, S. ve Çoban, Z. (2012). Tarih derslerinde tarihi film ve dizilerin kullanımına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri: Trabzon örneği, Uluslar arası Karadeniz İncelemeleri Dergisi 13(1), 141-159. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kid/issue/10136/124652
5. Arslan, Ö. (2008). İlköğretim 8. sınıf T.C. inkılap tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretiminde görsel ve işitsel materyal kullanımının öğrencilerin akademik başarıları ve hatırda tutma düzeyleri üzerindeki etkisi (Yüksek Lisans Tezi) YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 230943).
6. Aslan, H., & Turan, İ. (2016). Tarih Öğretmenlerinin Görsel Materyal Kullanım Düzeyleri. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (18), 347-361. Retrieved from https://www.kafkas.edu.tr/dosyalar/sobedergi/file/18/4.pdf
7. Biçer, B. (2008). Tarihe Giriş. İstanbul: Nesil Matbaacılık.
8. Bilis, A. E. (2013). Popüler televizyon dizilerinden muhteşem yüzyıl dizisi örneğinde tarihin yapısökümü, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 45, 19-38. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/iuifd/issue/22895/245046

9. Bozkurt, N. ve Bayındır N. (2015). Öğretmen Adaylarının Tarih Eğitiminde Popüler Olan Tarih Yapımları Hakkındaki Görüşleri. Uluslararası Sosyal bilimler Dergisi, 2(4), 205-215. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/ijoses/issue/8549/614106
10. Burgard, L. K. (2009). Hollywood and history: A qualitative study of the impact of film on high school students’ historical understanding, UMKC School Of Education, ss. 201.
11. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. (18. Baskı) Ankara: Pegem Akademi.
12. Çencen, N. (2017). Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Dersine İlişkin Görüşleri (Gazi Üniversitesi Örneği). Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(1), 247-253. https://doi.org/10.24106/kefdergi.361826
13. Çencen, N. ve Şimşek, A. (2015). Usta tarihçilerin bakış açısı ile “Diriliş dizisi”. International Journal of Human Sciences, 12(2), 1377-1396. doi: 10.14687/ ijhs.v12i2.3435
14. Çatal, B. (2013). Kurgunun gücü: Tarih öğretiminde tarihsel film kullanımı. M. Öz (Ed.). Cumhuriyet döneminde Türkiye’de tarihçilik ve tarih yayıncılığı sempozyumu bildiriler (18-20 Mart 2010). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1083-1096.
15. Demircioğlu, İ. H. (2005). Tarih öğretiminde öğrenci merkezli yaklaşımlar. Ankara: Anı.
16. Demircioğlu, İ. H. (2007). Tarih Öğretiminde Filmlerin Yeri ve Önemi. Bilig.
17. Dönmez, C., & Altıkulaç, A. (2014). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Ortaokul T.C İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük Dersi Konularının Öğretiminde Tarihsel Kaynakların Kullanımına Yönelik Görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(3), 923-942. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kefdergi/issue/22601/241469
18. Erol Şahin, A. N. (2019). Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi dersinin uzaktan eğitim yoluyla öğretilmesi hakkında öğretim elemanlarının görüşleri. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(1), 477-502. https://doi.org/10.17152/gefad.429656
19. Gazi, F. (2010). Gösterilen tarih “Dönem dizileri”: Senaryoya aktarılan tarih anlatımı, tarihin hikayeleştirme içerisindeki yorumu ve inandırıcılığı “Bu kalp seni unutur mu?” örneği (Yüksek Lisans Tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No: 273836).
20. Gül, O. K., & Gez, A. (2021). Sosyal Bilgiler ve Tarih Öğretmenlerinin Sınıf ve Web Temelli Tarihsel Birincil Kaynakları Kullanma Durumları. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 79-97. DOI: 10.38015/sbyy.901938
21. Hallaç, S., & Uğur, Ü. (2021). Arşiv Belgelerinin Sosyal Bilgiler Derslerinde Kullanımına Yönelik Öğretmenlerin Mesleki Gelişim Programı. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 5(1), 88-106. DOI: 10.15659/ankad.v5i1.131
22. Hudson, S., & Ritchie, J. B. (2006). Promoting destinations via film tourism: An empirical identification of supporting marketing initiatives. Journal of travel research, 44(4), 387-396. DOI: 10.1177/0047287506286720
23. Işık, H. (2008). Tarih öğretiminde doküman kullanımının öğrencilerin başarılarına etkisi, Kastamonu Eğitim Dergisi, 16 (2), 389-402. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kefdergi/issue/49100/626548
24. İşman, A. (2011). Uzaktan eğitim. Ankara: Pegem Akademi.
25. Kaya R. ve Günal H. (2015). Tarih öğretmenlerinin muhteşem yüzyıl dizisi özelinde tarih konulu film ve dizilerin öğretiminde kullanımına yönelik görüşleri. Türk Tarih Eğitimi Dergisi, 4(1), 1-48. doi: 2147-4516. DOI: 10.17497/tuhed.185614
26. Koç, H. (2019). Ortaokul öğrencilerinin Osmanlı Dönemine ilişkin Tarihsel dizilere yönelik görüşleri (Master's thesis, Sakarya Üniversitesi).
27. Ocak, G. ve Selimoğlu, S. (2016). Tarih öğretiminde tarih dizilerinin kullanımına ilişkin öğrenci görüşleri nitel bir analiz. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24 (1), 431-452. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/kefdergi/issue/22606/241623
28. Okumuş, O. (2019). Tarih öğretiminde sosyal medya ortamlarının kullanımına ilişkin tarih öğretmenlerinin görüşleri. Turkish History Education Journal, 8(2), 499-535. DOI: 10.17497/tuhed.607642
29. Özbaran, S. (2015). Tarihçilik Zor Zanaat. İstanbul: Tarihçi Kitapevi.
30. Özçelik, M.H., Korkmazcan, S. (2016). Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi dersinin sanal ortam tecrübesi (İstanbul Aydın Üniversitesi örneği). Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1-11. Retrieved from http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/01._m._hakan_ozcelik.pdf
31. Özmen, C., Er, H., ve Ünal, F. (2014). Televizyon dizilerinin tarih bilinci üzerine etkisi “Muhteşem yüzyıl dizisi örneği”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11 (25), 409-426. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/mkusbed/issue/19562/208471
32. Öztaş, S. (2007). Tarih öğretimi ve filmler: Tarih öğretiminde film kullanılmasının öğrenci başarısı üzerindeki etkisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). YÖK Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Tez No:206974).
33. Öztaş, S. (2011). Tarih sinema ilişkisi ve sinema filmlerinin tarih derslerinde kullanımının önemi. (Ed. Mehmet Öz.) Cumhuriyet Döneminde Türkiye’de Tarihçilik ve Tarih Yayıncılığı Sempozyumu Bildiriler. Ankara. Türk Tarih Kurumu Yayınları.
34. Öztaş S., Anıl, N. K.ve Kılıç B. (2013). Tarihi film veya tarihi dizilerin tarihe ilgiyi artırmada etkisine ilişkin MYO öğrencilerinin görüşleri, UMYOS Özel Sayı, 107-120. DOI: 10.1501/OTAM_0000000417
35. Öztaş, S. (2015). Tarih öğretiminde tarihi film ve tarihi dizilerin kullanılmasına ilişkin tarih bölümü öğrencilerinin görüşleri (Kırklareli üniversitesi örneği). Türk Tarih Eğitimi Dergisi, 4(2), 1-37. DOI: 10.17497/tuhed.185634
36. Öztaş, S., & Kılıç, B. (2017). Atatürk ilkeleri ve inkilâp tarihi dersinin uzaktan eğitim şeklinde verilmesinin öğrenci görüşleri açısından değerlendirilmesi. Turkish History Education Journal, 6(2), 268–293. Retrieved from http://acikerisim.klu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.11857/1867
37. Safran, M. (2004). Eğitim bilimi açısından Atatürk ilkeleri ve inkılâp tarihi öğretimi. B. Yediyıldız, T. F. Ertan ve K. Üstün (Eds.), Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi’nde Yöntem Arayışları (s.111-128). Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
38. Sığın, S. (2020). Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi dersinin uzaktan eğitim yoluyla verilmesi konusunda öğrenciler ve öğretim elemanları ne düşünüyor? Tek durumlu bir örnek olay çalışması (Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
39. Şeker, T. ve Şimşek, F. (2012). Kodlama-kodaçımı bağlamında muhteşem yüzyıl dizisinin lise öğrencileri üzerindeki etkilerine yönelik alımlama analizi, Selçuk İletişim, 7(2), 111-120. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/josc/issue/19024/200580
40. Şimşek, A., Yalı, S. (2019). Gerçekte(n) Öyle mi Olmuş, İstanbul: Yeni insan Yayınevi.
41. Turgut, G. (2015). Sosyal bilgiler dersinde bir eğitim aracı olarak sanal müze kullanımı (Master's thesis, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimleri Enstitüsü).