IDENTITY, OTHERNESS, AND MIGRATION IN FATİH AKIN'S FILMS

Öz

Identity has a wide range of concepts, from the product identity of the companies to the post-colonial identity, from personal identities to ethnic, religious, sexual, and social identities. Especially in the modern age, the identity problem is not only decisive at the level of national identity but also at the level of different identities in cultural life. Therefore, the definition of identity and the discussions about identity have always been the focus of cinema. In this article, concepts such as identity, the other, and the subaltern are first defined to discuss identity in cinema. Later, I tried to analyze the discussions about these concepts based on Akın's films. Akın, in his films, explained different identities in the social-political world; groups with cultural, religious, linguistic, and racial differences can live together peacefully if desired. It is also shown that people living together can respect all kinds of identities and that it is not a problem for a person to have more than one identity. In this respect, films such as Short and Painless (1998), In July (2000), Solino (2002), Against the Wall (2004), On the Edge of Life (2007), The Cut (2014), and Shattered (2017); The concepts such as migration, identity, the other, and cultural change were analyzed with the "sociological method" and "discourse analysis" methods. Thus, the theoretical definitions of identity were tried to be embodied in Akın's films.

Anahtar Kelimeler

• İdentity
• Other
• Subaltern
• Migration
• Fatih Akın

FATİH AKIN’IN FİLMLERİNDE KİMLİK, ÖTEKİLİK VE GÖÇ OLGUSU

Öz

Kimlik, firmaların ürün kimliğinden post-kolonyal kimliğe, kişisel kimliklerden etnik, dinsel, cinsel, toplumsal kimliklere kadar geniş bir kavram çeşitliliğine sahiptir. Özellikle modern çağda kimlik sorununun sadece ulus kimlik düzeyinde değil, aynı zamanda kültürel yaşam içinde farklı kimlik düzeyinde de belirleyiciliği söz konusudur. Dolayısıyla kimlikle ilgili kavram tanımlaması ve kimlikle ilgili tartışmalar sinemanın da sürekli odağında olmuştur. Bu makalede sinemada kimliği tartışmak için öncelikle kimlik, öteki ve madun gibi kavramların tanımı yapılmıştır. Daha sonra bu kavramlarla ilgili tartışmalar Akın’ın filmlerinden hareketle analizlerle ortaya konulmuştur. Akın, filmlerinde toplumsal-politik dünya içerisinde farklı kimliklerin; kültürel, dinsel, dilsel, ırksal farklılığa sahip grupların istendiğinde bir arada barış içinde yaşayabilecekleri ve bir arada yaşayan insanların her türlü kimliğe saygılı olabilecekleri, bir insanın birden fazla kimliksel aidiyetinin olmasının sorun oluşturmayacağını kendi filmleriyle anlatmaktadır. Bu minvalde Kısa ve Acısız (1998), Temmuz’da (2000), Solino (2002), Duvara Karşı (2004), Yaşamın Kıyısında (2007), Kesik (2014) ve Paramparça (2017) gibi filmlerin; göç, kimlik, öteki, kültürel değişme gibi kavramlarının “toplumbilimsel yöntem” ve “söylem analizi” yöntemleriyle analizleri yapılmıştır. Böylece kimlikle ilgili ortaya konulan teorik tanımlamalar Akın’ın filmleriyle somutlaştırılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kimlik
• Öteki
• Göç
• Madun
• Fatih Akın

Kaynakça

1. Akbulut, H. (2007). Ulus-Aşırı Türk Sinemasında Kimlik Arayışları: Fatih Akın ve Yüksel Yavuz Sineması, Kimlik, Medya ve Temsil, Der. EB Akca, 220-245.
2. Aktay, Y., & Kızılkaya, A. (2014). Hepimiz ötekiyiz!: Türkiye'de kimlikler ve algılar. Tezkire.
3. Aydın, M. (2011). Güncel kültürde temel kavramlar. Açılımkitap.
4. Bauman, Z. (2004). Sosyolojik Düşünmek, (çev. Abdullah Yılmaz), İstanbul: Ayrıntı, 4.
5. Bauman, Z. (2014). Modernite, kapitalizm, sosyalizm: küresel çağda sosyal eşitsizlik. Say.
6. Bayart, J. F. (1999). Kimlik Yanılsaması, çev. Mehmet Boralı, İstanbul, Metis Yayınları.
7. Bayhan, V. (2012). Beden sosyolojisi ve toplumsal cinsiyet. Doğu Batı, 63, 147-164.
8. Bilgin, N. (2007). Kimlik inşası. Aşina Kitaplar.

9. Budak, S. (2003). Psikoloji Sözlüğü, Bilim ve Sanat Yay.
10. Calhoun, C. (2014). “Kimlik ve Tanınma Politikaları”, (Çev. Mollaer F.). Mollaer, F. (Ed.), Kimlik Politikaları (2. Baskı), Doğubatı, (ss.132-183).
11. Can A., & Aytaş, M. (2009). “Bir ‘Metissage Sineması Olarak Fatih Akın’ın Filmlerinde Yabancılık ve Yabancılaşma”. Karakoç, E. (Ed.), Medya ve Popüler Kültür (Eleştirel Bir Yaklaşım), Literatürk.
12. Çelik, H., & Halil, E. (2008). Söylem analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 27(27), 99-117.
13. Connolly, W. E., & Lekesizalın, F. (1995). Kimlik ve farklılık: siyasetin açmazlarına dair demokratik çözüm önerileri. Ayrıntı.
14. Cockburn, C., & Kılıç, E. (2004). Mesafeyi aşmak: barış mücadelesinde kadınlar: The space between us: negotiating gender and national identities in conflict. İletişim Yayınları.
15. Coşkun, S. (2010). Toplumbilimsel Yöntem Açısından Durkheim ve Weber. İstanbul University Journal of Sociology, 3(21), 17-39.
16. Cuche, D., & Arnas, T. (2013). Sosyal bilimlerde kültür kavramı. Bağlam Yayıncılık.
17. Çakıllıkoyak, H. (2005). Diaspora'da Ermeni kimliği: Paris ve Halep örneği (Vol. 26). Yeditepe.
18. Erder, S. (2006). Refah toplumunda getto (Vol. 4). İstanbul Bilgi Üniversitesi.
19. Friedman, J. (1999). Küresel Sistem, Küreselleşme ve Modernitenin Parametreleri. çev. Bülent Peker, Postmodernizm ve İslâm, Küreselleşme ve Oryantalizm içinde, ss, 82-114.
20. Gleason, P. (2014). Kimliği tanımlamak: Semantik bir tarih. Kimlik Politikaları, 1, 21-52.
21. Giddens, A. (2007). Sosyoloji. Cemal Güzel (Haz.), Ayraç
22. Giddens, A., & Sutton, P. W. (2014). Sosyolojide temel kavramlar. Phoenix Yayınevi.
23. Hall, S. (1995). “Yeni Zamanların Anlamı”. (Çev. Yılmaz, A.). Hall, S., Jacques, M. (Ed.). Yeni Zamanlar (1990’larda Politikanın Değişen Çehresi). (1. Baskı). (ss.105-118), Ayrıntı.
24. Hall, S. (1998). Eski ve Yeni kimlikler, Eski ve Yeni Etniklikler (Çev. Seçkin. Yolsal, G., Ü.), Anthony D. King (Der). Kültür, Küreselleşme ve Dünya Sistemi (1. Baskı). (ss. 63-97), Bilim Sanat.
25. Heywood, A. (2012). Siyasetin Temel Kavramları, çev. Hayrettin Özler, Adres Yayınları, Ankara.
26. Hilb, C. (2015). “Özgürlüğün Sınırında Eşitlik”. (Çev. Fethi, A.), Ernest Laclau (Haz.), Siyasal Kimliklerin Oluşumu. (1. Baskı), (ss. 144-156), Köprü.
27. İmançer, D. (2003). Çağdaş kimliğin yapılanma süreci ve televizyon. Doğu Batı Dergisi, 23(6), 233-253.
28. İnceoğlu, Y., Çoban, S. (2014). Azınlıklar, Ötekiler ve Medya, Ayrıntı.
29. Kaçar, F. (2022). Anaakım Türk Komedi Sinemasında Stereotip Olgusu “Mahsun Kırmızıgül’ün Filmlerinde Stereotip ve Klişelerin Analizi”. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 32(2), 685-698.
30. Kardaş. Ü. (2008). Ötekiler İçin Sivil İtaatsizlik Rehberi, Hayykitap.
31. Kılıç, S. (2011). “Değişen Kimliklerin Göçmen Sineması'nda Temsili: Fatih Akın Filmleri, Yılmazkol, Ö. (Ed.). 2000 Sonrası Türk Sineması’na Eleştirel Bakış (1. Baskı). (ss. 155-172), Metamorfoz.
32. Kılıçbay, M. A. (2003). Kimlikler okyanusu. Doğu Batı Düşünce Dergisi, 23, 155-159.
33. Maalouf, A. (2000). Ölümcül Kimlikler, çev. Aysel Bora, İstanbul, Yapı Kredi Yayınları, 18.
34. Meşe, G., & Güzelgün. G., (2009). “Cinsel Saldırganlığa İlişkin Modern Mitler”. Kuruoğlu H. (Ed.) Erkek Kimliğin Değişmeyen Halleri, Beta.
35. Morrison, T. (2019). Ötekilerin kökeni. C. Demirdöğdü, Çev.) İstanbul: Sel Yay.
36. Naficy, H. (2001). An accented cinema: Exilic and diasporic filmmaking. Princeton University Press.
37. O’Neil, J. (2001). Piyasa (Etik, Bilgi ve Piyasa). (Çev: Kaya, Ş., S.), İstanbul: Ayrıntı.
38. Özcan, A. (2013). Teolojinin Jeopolitiği. İstanbul: Yarın.
39. Öztürk, G., Ç. (2016). “Azınlık Temsiline Ulusötesi Yorum: Fatih Akın Sineması” Köse, H., İpek, Ö. (Ed.), Gözdeki Kıymık (Yeni Türkiye Sinemasında Madun ve Masuniyet İmgeleri). (ss. 235-255). İstanbul: Metis.
40. Özyurt, C. (2011). “Küreselleşme ve Kimlik Etkileşimi; Moder, Postmodern ve Küresel Kimlik Sorunu”. Eğribel, Ertan, Özcan, U. (Ed.), Değişim Sosyolojisi Dünyadan ve Türkiye’de Toplumsal Değişmeler (ss.506-538). İstanbul: Kitap.
41. Parekh, B. (2014). “Kimliğin Mantığı”. (Çev. Mollaer, F.). Mollaer, F.(Ed), Kimlik Politikaları (2. Baskı). (ss.53-79). Ankara: Doğubatı.
42. Salmış, F. (2014). Kimlik Sancısı, İstanbul: Bilsam.
43. Smith, A. D. (1994). Milli kimlik (çev. BS Şener). İstanbul: İletişim Yayınları.
44. Spivak, G., C. (2017). Yapısöküm- Postkolonyalizm. Madunluk. (Çev. Torlak, S.). İstanbul: Zoomkitap. 2016.
45. Somay, B. (2011). Çokbilmiş Özne. İstanbul: Metis.
46. Suman, D. (2001). Dışarıda Bırakılanlar-Kalanlar (Kadınlık, Kadın Filmleri, Dışlanmışlık, Yabancılık), Aliye F. Mataracı (Der.), İstanbul: Bağlam.
47. Suner, A. (2005). Hayalet ev: yeni Türk sinemasında aidiyet, kimlik ve bellek. Metis.
48. Süalp, T., A. (2001). Dışarda Bırakılanlar-Kalanlar, ‘Outsider”: Peçenin Önünde; Peçenin Ardında Mercek ve Kadraj Ayarlarından Yeni Konumlara: 2000’lerin Avangardı Mümkün Mü?, Aliye F. Mataracı (Der.), İstanbul: Bağlam.
49. Toprak, Y. (2014). Özel, Liberalizm ve Kimlik. Yazıcı, S., Çoşkun, S. (Ed.), Kişi, Kişilik ve Kimlik (Ilgaz Felsefe Günleri, 4-6 Ekim Bildirileri) (ss. 381-393), Ankara: Divan Kitap.
50. Touraine, A., & Kunal, O. (2007). Bugünün dünyasını anlamak için yeni bir paradigma. Yapı Kredi.
51. Türkbağ, A. U. (2003). Kimlik, hukuk ve adalet sorunu. Doğu Batı Dergisi, 23, 209-219.
52. Yanık, C. (2013). Etnisite, kimlik ve milliyetçilik kavramlarının sosyolojik analizi. Kaygı. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, (20), 225-237.
53. Yumul, A. (2012). Ötekiliği Bedenlere Kaydetmek. Kanan Çayır, Müge Ayan Ceyhan (Der.), Ayrımcılık, Çok Boyutlu Yaklaşımlar. İstanbul: Bilgi Üniversitesi.