MADDE BAĞIMLILIĞI TEDAVİSİNDE İLAÇ KULLANIMININ REDDİNE DAİR NİTEL BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Bu çalışmanın amacı, ilaç tedavisi gören madde bağımlılarının tedaviyi reddetme süreçlerinde etkili olan faktörleri incelemektir. Bu faktörler arasında ilaçsız tedavi yöntemleri, işlevsellik, kişisel inançlar, duyumlar ve alternatif tedavi seçenekleri yer almaktadır. Araştırma, madde bağımlılarının medikal tedaviyi reddetme kararlarını etkileyen bu unsurları ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Madde bağımlıları ile yapılan araştırma için nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup yarı yapılandırılmış form kullanılarak 13 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmelerden elde edilen veriler ışığında İlaç Reddini Etkileyen Faktörler, İlaçsız Tedavi Süreci ve İşlevsellik, İlaç Tedavisine Dair İnançlar, Duyumlar ve Etkisi ve İlaca Alternatif Tedavi Yolların Denenmesi ve Etkisi olmak üzere 4 tema ortaya çıkmıştır. Katılımcıların ilaçlı tedaviyi reddetmesinde ilaç sektörüne dair olumsuz tutum, ilaçların yan etkileri ve ilacın madde bağımlılığı tedavisinde sürece dahil olan faktörler yer almaktadır. Aynı zamanda, ilaç kullanmadan yapılan tedavilerin etkinliğinin artırılması, katılımcıların bu tür tedavilere yönelik motivasyonlarını güçlendirmede kritik bir öneme sahip olduğu belirlenmiştir. İlaçlı tedaviye dair inanç ve duyumların olumsuz yönde olması ilaçlı tedaviye karşı olumsuz yargının beslenmesine yol açmakta ve katılımcıların ilaçsız tedavi arayışına neden olan önemli faktörler arasında yer almaktadır. İlaçsız tedavide ilaca alternatif yolların denenmesi ve etkisi ilaçlı tedavinin sürdürülebilirliğinin anlamlı şekilde azalmasına neden olmaktadır. Medikal tedavinin reddi konusunda literatürdeki sınırlılık madde bağımlılığı tedavisinin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi bağlamında anlamlı bir boşluğu vurgulamaktadır. Bu bağlamda, araştırma madde bağımlılığı tedavisinde etkili yöntemlerin geliştirilmesi ve mevcut yöntemlerin iyileştirilmesi adına büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Madde Kullanımı
• İlaçlı Tedavi Reddi
• İlaçsız Tedavi.

A QUALITATIVE ASSESSMENT OF REFUSAL OF DRUG USE IN SUBSTANCE ADDICTION TREATMENT

Öz

This study aims to examine the factors influencing substance-dependent individuals undergoing medication treatment in their decision to reject such treatment. These factors include non-medical treatment methods, functionality, personal beliefs, perceptions, and alternative treatment options. The research focuses on identifying how these elements affect the decision of substance dependents to refuse medical treatment. In this study, which was conducted with substance dependents, qualitative research methods were used, and in-depth interviews were conducted with 13 participants using a semi-structured form. Based on the data obtained from these interviews, four main themes emerged: Factors Influencing Medication Rejection, Process and Functionality of Non-Medical Treatment, Beliefs and Perceptions about Medication Treatment, and Trying and Effectiveness of Alternative Treatments to Medication. The reasons for participants' rejection of medication treatment include negative attitudes towards the pharmaceutical industry, side effects of medications, and the role of medication in the treatment of substance dependence. Furthermore, the increased effectiveness of non-medical treatment methods played a significant role in enhancing participants' motivation towards these alternatives. Negative beliefs and perceptions about medication treatment have led to an adverse judgment against it, becoming a significant factor in participants' pursuit of non-medical treatments. Trying alternative non-medical treatments and their impact significantly reduced the sustainability of medication treatment. The limitations in the literature regarding the rejection of medical treatment in substance dependency treatment highlight a significant gap in the development and improvement of treatment methods. In this context, the research holds great importance for developing effective methods and improving existing treatments in substance dependency therapy.

Anahtar Kelimeler

• Substance Abuse
• Refusal of Medical Treatment
• Drug-free Treatment.

Kaynakça

1. Acar, B., Yaman, Ö., Çakır, G. Karaköse Ş. (2022). Alkol ve madde bağımlısı bireylerin tedavi süreçlerinde ve motivasyonlarında sosyal destek sistemlerinin etkisi, Bağımlılık Dergisi, 23(4), 452-463.
2. Acar, S., Şaşman Kaylı, D. (2021). An analysis about studies conducted on addiction field with methods of qualitative and mixed patterns in turkey. Cyprus Turkish Journal of Psychiatry & Psychology, 3(1), 37-47.
3. Akbaş GE, Mutlu E. (2016). Madde bağımlılığı tedavisi gören kişilerin bağımlılık ve tedavi deneyimleri, Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi, 27(1): 101-122.
4. Akıncı, H. (2017). Madde bağımlılığı ve manevi destek. (Yüksek Lisans Tezi) Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yalova, Türkiye.
5. Altuntaş, M., Öztürk, E., Arıkın S. (2019). Madde Bağımlığı Tedavisinde Manevi Desteğin Ekip Çalışması İle Yürütülmesi, The Journal of Social Science (TJSS), 3(3), 195-207.
6. Arevalo S, Prado G, Amaro H. (2008). Spirituality, sense of coherence, and coping responses in women receiving treatment for alcohol and drug addiction. Eval Program Plann, 31(1): 113-123.
7. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7 (1) , 231-274.
8. Beggi, B., & Aşık, Z. (2019). Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların akılcı ilaç kullanımı yönünden değerlendirilmesi. Ankara Medical Journal, 19(2), 251-260. DOI: 10.17098/amj.582021

9. Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve nitel araştırma deseni (6.baskı) [3rd ed.], (M.Bütün & S.B.Demir, Çev. Ed.) Ankara: Siyasal Kitabevi.
10. Cumberbath, Z vd. (2004). Comparative drug use and psychosocial profiles of opioid dependents applying for medication versus medication-free treatment, The American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 30(2):237-49. https://doi.org/10.1081/ADA-120037376.
11. Çakıcı M, Damla A, Gökyiğit A. (2019). Opioid bağımlılığının tedavisinde metadon ve buprenorfin’in etkinliği: hangisini kullanalım. Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi, 1(3): 194-199
12. Danışmaz Sevin, M. & Erbay, E. (2019). AMATEM’de İkinci Kez Tedavi Gören Madde Bağımlılarının Madde Kullanımına İlişkin Yaşam Deneyimleri. Addicta: The Turkish Journal on Addictions, 6, 689−714. http://dx.doi.org/10.15805/addicta.2019.6.3.0059
13. Demirdel, E., Aşkın, B. G., Çıtlak, B., & Zorlu, F. Z. (2021). Madde bağımlılığı tedavisinde egzersiz, Türkiye Sağlık Araştırmaları Dergisi, 2(2), 52-62. ORCID No: 0000-0002-7139-0523.
14. Eddy, N. B., Halbach, H., Isbell, H., & Seevers, M. H. (1965). Drug dependence: its significance and characteristics. Bulletin of the World Health Organization, 32(5), 721–733.
15. Erbay, E. , Oğuz, N. , Yıldırım, B. & Fırat, E. (2016). Alkol ve madde bağımlılığı olan bireylerin başa çıkma tutumları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 20(3), 597-609.
16. Ercan F. Z, Afyonoğlu M.F, Özdemir H. (2017). Madde Bağımlılığı Rehabilitasyon Modelleri. (Editör; Erdağı B), Current Debates in Philisophy & Psychology,. London: IJOPEC Publication.
17. Ertüzün, E., Koçak Uyaroğlu, A., Demirel, B., & Koçak, E. (2016). Boş zaman aktivitelerinin madde bağımlılığı sürecindeki rolüne ilişkin nitel bir çalışma. Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe Üniversitesi, 27(2), 49–58. https://doi.org/10.17644/sbd.255151.
18. Erükçü Akbaş, G. & Mutlu, E. (2016). Madde bağımlılığı tedavisi gören kişilerin bağımlılık ve tedavi deneyimleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 27(1), 101-122.
19. Flannelly, Kevin J. Et al. (2008). Beliefs about life-after-death, psychiatric symptomatology and cognitive theories of psychopathology, Journal of Psychology and Theology, , 36, 94-103.
20. Gürsü, O. (2017). Madde bağımlılığı ve din: higed örneği, Addıcta The Turkısh Journal On Addıctıons, 5(1), 37-54.
21. IHME. (2021). Global Burden of Disease. Retrieved Agust, 12, 2022, from http://www.healthdata.org/gbd/about. Erişim tarihi: 15.10.2023.
22. Krentzman AR. (2012). Review of the application of positive psychology to substance use, addiction, and recovery research. Psychol Addict Behav, 27(1): 151-165.
23. Liu, et al. (2021). Editorial: Neurobiological Biomarkers for Developing Novel Treatments of Substance and Non-substance Addiction. Front. Psychiatry 12:811032. doi: 10.3389/fpsyt.2021.811032.
24. Marlatt GA, Donovan DM. (2008). Relapse Prevention Maintenance Strategies in the Treatment of Addictive Behaviors. 2. Edition, New York: The Guilford Press
25. McLellan AT, Luborsky L, O'Brien CP, Woody GE, Druley KA. (1982). Is treatment for substance abuse effective? JAMA, 247(10), 1423-1428. doi:10.1001/jama.1982.03320350027022.
26. Morin, A. K. (2007). Possible intranasal quetiapine misuse. American Journal of Health-System Pharmacy, 64(7), 723-725, https://dx.doi.org/10.2146/ajhp060226.
27. Morrison, J. (2016). DSM’i kolaylaştıran klinisyenler için tanı rehberi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
28. Ögel K. (2010). Sigara, Alkol ve Madde Kullanım Bozuklukları: Tanı, Tedavi ve Önleme. İstanbul: Yeniden Yayınları.
29. Nunes EV, Kunz K, Galanter M, O’connor PG. (2020). Addiction psychiatry and addiction medicine: the evolution of addiction physician specialists. Am J Addict, 29(5), 390-400.
30. Olçay G. U. (2016). Alkol ve madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerde algılanan sosyal destek ve umutsuzluk düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi), İstanbul: Haliç Üniversitesi.
31. Özdemir, M. (2010). Nitel veri analizi: sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343.
32. Öztürk, F. C. (2023). Uyuşturucu madde bağımlılığı ve türkiye’de uyuşturucu madde kullanımının incelenmesi. Ankara Universitesi Eczacilik Fakultesi Dergisi, 47(3), 1071-1083.
33. Peddicord, A. N., & Bush, C. (2015). A Comparison of Suboxone and Methadone in the Treatment of Opiate Addiction. Journal of Addiction Research & Therapy, 06(04).
34. Ryan RM, Plant RW, O’Malley S. (1995). Initial motivations for alcohol treatment: relations with patient characteristics, Treatment Involvement, and Dropout. Addict Behav, 20(3), 279-297.
35. Sandelowski, M. (2004). Using qualitative research. Qualıtatıve Health Research, 14(10), 1366-1386.
36. Savaşan A. (2010). Bağımlılığı olan hastalarda servis ortamı ve tedavi motivasyonu ilişkisinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri, 13(3), 119-126.
37. Tekin, H. H., & Tekin, H. (2006). Nitel araştirma yönteminin bir veri toplama tekniği olarak derinlemesine görüşme. İstanbul University Journal of Sociology, 3(13), 101-116.
38. Tosun, M. (Mart, 2008). Madde bağımlılığına genel bakış. Türkiye’de Sık Karşılaşılan Psikiyatrik Hastalıklar, [Sempozyum dizisi], No: 62, ss. 201-220.
39. Turan, D. Ç. (2020). Alkol-Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde ilaç dışı tedavi arayışları ve ilişkili etmenler (Uzmanlık Tezi). Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı Ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Sakarya, Türkiye.
40. Van der Meer Sanchez, Z., & Nappo, S. A. (2008). Religious treatments for drug addiction: an exploratory study in Brazil. Soc Sci Med, 67(4), 638-646. doi: 10.1016/j.socscimed.2008.04.009.
41. West, W. (2001). Beyond grounded theory: The use of a heuristic approach to qualitative research. Counselling and Psychotherapy Research, 1(2), 126-131.
42. Whelan PJ, Remski K. (2012). Buprenorphine vs methadone treatment: a review of evidence in both developed and developing worlds. J Neurosci, 3(1), 45-50.
43. Yapraklı, E. M. (2002). İlaç pazarlamasında problemler [Yüksek Lisans Tezi), İnönü Üniversitesi, Malatya.
44. Yılmaz, K., & Şahin, T. (2016). Eğitim fakültelerindeki araştırma görevlilerinin mesleki deneyimlerinin incelenmesi: araştırma görevlisi olmanın anlamına ilişkin fenomenolojik bir çalışma. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 44(44), 143-168.