BİTLİSLİ HALK ŞAİRİ DEMİRCİ NAİM VE ŞİİRLERİ ÜZERİNE DEĞERLENDİRMELER

Öz

Tarihin farklı dönemlerinde çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapan Bitlis, belli düzeyde yazılı kültürün hâkim olduğu bir mekân olmuştur. Şehir yüzyıllarca önemini koruyarak farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Bu açıdan bakıldığında Bitlis’te çok sayıda şair, tarihçi, devlet adamı ve edebiyatçı yetişmiştir. Şehrin önemli ailelerinden Şerefhanoğullarına mensup olan Mahmut Naim Şerefhanoğlu 1913 yılında Bitlis’te doğmuştur. Demirci Naim adıyla tanınan halk şairi şehrin 20. yüzyılın önemli şairleri arasında yer almaktadır. 15 Nisan 1971 yılında memleketi Bitlis’te vefat eden şairin şiirlerinin bir kısmını oğlu Servet Şerefhanoğlu “Şair Demirci Naim’den Kıvılcımlar” adıyla yayınlamıştır. Çalışmada, şairin hayatı ve edebî kişiliği şiirlerinden örneklerle hem şekil hem de muhteva açısından incelenmiştir. Şair hem aruz hem de hece ölçüsüyle şiirler yazmıştır. Ancak çalışmamızda sadece hece ölçüsüyle yazdığı şiirler dikkate alınmış ve çeşitli değerlendirilmeler yapılmıştır. Âşıklık gelenekleri açısından Demirci Naim’in sahip olduğu özellikler incelendiğinde onun halk şairi olarak kabul edilmesinin gerektiği kanaatine varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Şair Demirci Naim
• Halk Şairi
• Bitlis

Etik Beyan

ÇALIŞMANIN ETİK İZNİ Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. ETİK KURUL İZİN BİLGİLERİ Bu çalışma kapsamında 2020 yılında sadece bir kaynak kişiyle görüşülmüş görüşülen tarih itibariyle etik kurul izni gerektirmemekte ve esas olarak metin merkezli bir çalışma olduğundan dolayı etik kurul izni gerektiren çalışmalar arasında yer almamaktadır. KATKI ORANI 1.yazarın araştırmaya katkı oranı %100’dir. Yazar 1: Literatür taraması, şiirlerin incelenmesi, araştırma ve analizlerin tamamı. ÇATIŞMA BEYANI Araştırmada herhangi bir kişi ya da kurum ile finansal ya da kişisel yönden bağlantı bulunmamaktadır. Araştırmada herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.

EVALUATIONS ON THE FOLK POET FROM BITLIS DEMIRCI NAIM AND HIS POEMS

Öz

Bitlis, which hosted various civilizations in different periods of history, has been a place where written culture prevailed at a certain level. The city has maintained its importance for centuries and hosted different civilizations. From this perspective, many poets, historians, politician and literary figures were raised in Bitlis. Mahmut Naim Şerefhanoğlu, a member of the Şerefhanoğulları family, one of the important families of the city, was born in Bitlis in 1913. The folk poet, known under the pseudonym Demirci Naim, is among the city's important poets of the 20th century. Some of the poems of the poet, who died in his hometown Bitlis on April 15, 1971, were published by his son Servet Şerefhanoğlu under the title "Sparks from the Poet Demirci Naim". In this study, the poet's life and literary personality are analyzed in terms of both form and content with examples from his poems. The poet wrote poems in both aruz and syllabic meter. However, in our study, only the poems he wrote in syllabic meter were taken into consideration and various evaluations were made. When the characteristics of Demirci Naim were examined in terms of minstrelsy traditions, it was concluded that he should be accepted as a folk poet.

Anahtar Kelimeler

• Poet Demirci Naim
• Folk Poet
• Bitlis

Kaynakça

1. Alay, O. (2020). Sözlü Gelenek Öznesi Olarak Saz Şairi / Âşık / Halk Şairi Terimleri ve Karakteristik Özellikleri. TARR: Turkish Academic Research Review, 5 (1), 91-104.
2. Azar, B. (2007). Sözlü Kültür Geleneği Açısından Türk Saz Şiiri, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2). 120-.
3. Boratav, P.N. (2013). 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı. Bilgesu Yayınları.
4. Buttanrı, M. (2017). Eskişehir’de Bir Âşık: Âşık Pervani (İsmail Çelik). Özkağıtçılık Matbaacılık.
5. Çetindağ Süme, G. (2016). Âşık Davut Sulari. Feyzi Halıcı ve Yirminci Yüzyıl Âşıkları Üzerine Araştırmalar I. (Yayına Hazırlayan: Ali Berat Alptekin). Akçağ Yayınları.
6. Elçin, Ş. (1988). Halk Edebiyatı Araştırmaları. Cilt I. Ankara.
7. Kardaş, C. (2019). Âşık Ali İzzet Özkan’ın Şiirlerinde Güzellik ve Güzellik Unsurları. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12 (62). http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2019.3037
8. Köprülü, M.F. (1989). Edebiyat Araştırmaları-I. İstanbul.

9. Oğuz, M. Ö. (1994).Yozgat’ta Halk Şairliğinin Dünü ve Bugünü. Ankara.
10. Sakaoğlu, S. (1986). Ozan, Âşık, Saz Şairi ve Halk Şairi Kavramları Üzerine. III. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, I. Cilt, 247-251.
11. Şerefhanoğlu, M. N. (2011). Şâir Demirci Naim’den Kıvılcımlar. Hoşgörü Yayınları.