ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN DEPREM ANKSİYETESİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ: VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ

Öz

Bu araştırmanın amacı, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öğrencilerinin deprem anksiyetesi düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin cinsiyet, yaş, fakülte, sınıf düzeyi, kişisel deprem deneyimi ve ailenin deprem deneyimi değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modelinin kullanıldığı çalışmanın örneklemini rastgele seçilen 945 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu" ve "Deprem Anksiyetesi Ölçeği" kullanılarak toplanmış olup Bağımsız Örneklemler t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına göre öğrencilerin genel deprem anksiyetesi düzeylerinin "orta kaygı" seviyesinde olduğu tespit edilmiştir. Değişkenler bazında incelendiğinde; kadın öğrencilerin anksiyete düzeylerinin erkeklere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. Öğrenim görülen fakülte türüne göre de anlamlı farklılık saptanmış olup; İktisadi ve İdari Bilimler ile Eğitim Fakültesi öğrencilerinin kaygı düzeyleri, Mühendislik ve İlahiyat Fakültesi öğrencilerine göre daha yüksek bulunmuştur. Buna karşın yaş, sınıf düzeyi, kişisel ve ailenin deprem deneyimi değişkenlerinin anksiyete üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak öğrencilerin deprem gerçeğine karşı duyarsız olmadıkları fakat günlük yaşam işlevselliğini bozacak patolojik bir korku yaşamadıkları görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• deprem anksiyetesi
• demografik değişkenler.

Destekleyen Kurum

Bu araştırma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu çalışma için [İlgili Üniversite] Rektörlüğünden 09.04.2025 tarihli ve E-75548883-100-680537 numaralı karar ile etik onay alınmıştır. Çalışma süresince bilimsel etik ve ilkelere titizlikle uyulmuştur.

Teşekkür

Bu araştırmaya gönüllü olarak katılım sağlayan ve değerli vakitlerini ayırarak veri toplama sürecine katkıda bulunan tüm üniversite öğrencilerine teşekkür ederim.

INVESTIGATION OF EARTHQUAKE ANXIETY LEVELS AMONG UNIVERSITY STUDENTS: THE CASE OF VAN YÜZÜNCÜ YIL UNIVERSITY

Öz

The primary aim of this study is to determine the earthquake anxiety levels of students at Van Yüzüncü Yıl University and to examine whether these levels significantly differ based on variables such as gender, age, faculty, grade level, personal earthquake experience, and family earthquake experience. Employing a general survey model a quantitative research method—the study's sample consists of 945 randomly selected university students. Data were collected using a "Personal Information Form" and the "Earthquake Anxiety Scale," and were analyzed utilizing Independent Samples t-Tests and One-Way Analysis of Variance (ANOVA). The findings revealed that the students' overall earthquake anxiety was at a "moderate" level. When analyzed by demographic variables, the anxiety levels of female students were found to be statistically significantly higher than those of male students. A significant difference was also observed based on the faculty of study; students in the Faculty of Economics and Administrative Sciences and the Faculty of Education exhibited higher anxiety levels compared to those in the Faculty of Engineering and the Faculty of Theology. Conversely, variables including age, grade level, and personal or familial earthquake experience did not yield a significant difference in anxiety levels. In conclusion, it was observed that while students are not indifferent to the reality of earthquakes, they do not experience a pathological fear that would disrupt their daily life functionality.

Anahtar Kelimeler

• Disaster
• earthquake anxiety
• demographic variables.

Destekleyen Kurum

This research did not receive any financial support from any public, private, or non-profit organization.

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Rectorate of [Relevant University] with the decision dated April 9, 2025, and numbered E-75548883-100-680537. Scientific ethics and principles were strictly followed throughout the study.

Teşekkür

I would like to express my sincere gratitude to all the university students who voluntarily participated in this study and dedicated their valuable time to the data collection process.

Kaynakça

1. Afet ve Acil Durum Başkanlığı (AFAD). (2014). Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu
2. Akay, G., Oğuzhan, H., & Güdücü Tüfekci, F. (2024). Kahramanmaraş depremi sonrası üniversite öğrencilerinde algılanan stres düzeyleri ile öznel iyi oluş durumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 7(1), 40-47. https://doi.org/10.32329/uad.1358958
3. Altun, F. (2018). Afetlerin ekonomik ve sosyal etkileri: Türkiye örneği üzerinden bir değerlendirme. Sosyal Çalışma Dergisi, 2(1), 1-15.
4. Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469-480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469
5. Atalay, İ. (2013). Doğa bilimleri sözlüğü (2. baskı). Yazarın Kendi Yayını.
6. Büyüköztürk, Ş. (2024). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (31. baskı). Pegem Akademi.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2017). Bilimsel araştırma yöntemleri (23. baskı). Pegem Akademi.
8. Can, A. (2025). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (13. baskı). Pegem Akademi.

9. Canlı, D., & Yılmaz, F. (2024). Deprem sonrasında bireylerin deprem kaygısı, ölüm kaygısı ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin değerlendirilmesi. Bozok Tıp Dergisi, 14(1), 9-17. https://doi.org/10.16919/bozoktip.1305106
10. Creswell, J. W., & Creswell, J. D. (2018). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (5th ed.). SAGE.
11. Çetintaş, A. (2025). Deprem sonrası korku ve kaygıların bazı değişkenler açısından incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 35(2), 435-448. https://doi.org/10.18069/firatsbed.1566670
12. Dede, Z. (2024). Sağlık çalışanlarının deprem korkusu düzeylerinin incelenmesi: Adana ili örneği [Yüksek lisans tezi, Üsküdar Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
13. Dell'Osso, L., Carmassi, C., Massimetti, G., Daneluzzo, E., Di Tommaso, S., & Rossi, A. (2011). Full and partial PTSD among young adult survivors 10 months after the L’Aquila 2009 earthquake: Gender differences. Journal of Affective Disorders, 131(1-3), 79-83. https://doi.org/10.1016/j.jad.2010.11.023
14. Demirci, H. (2025). Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Hastanesinde çalışan asistan hekimlerin deprem sonrası anksiyete düzeyleri ve deprem stresi ile baş etme durumları [Tıpta uzmanlık tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
15. Demir Yıldız, C., & Demir Öztürk, E. (2023). Üniversite öğrencilerinin depreme ilişkin metaforik algıları. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 6(3), 308-316. https://doi.org/10.32329/uad.1313899
16. Doğanay, H. (2017). Coğrafya bilim alanları sözlüğü (2. baskı). Pegem Akademi.
17. Dökmeci, A. H., & Merinç, F. (2018). Namık Kemal Üniversitesi öğrencilerinin temel afet farkındalığının değerlendirilmesi. Afet ve Risk Dergisi, 1(2), 106-113. https://doi.org/10.35341/afet.454340
18. Fergusson, D. M., Horwood, L. J., Boden, J. M., & Mulder, R. T. (2014). Impact of a major disaster on the mental health of a well-studied cohort. JAMA Psychiatry, 71(9), 1025-1031. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2014.652
19. George, D., & Mallery, P. (2016). IBM SPSS statistics 23 step by step: A simple guide and reference (14th ed.). Routledge.
20. Gül, Y. E. (2024). Development of the Earthquake Anxiety Scale: Validity and Reliability Study. International Journal of Karamanoğlu Mehmetbey Educational Research, 6(1), 25-31. https://doi.org/10.47770/ukmead.1389678
21. Gümüş Şekerci, Y., Ayvazoğlu, G., & Çekiç, M. (2024). Üniversite öğrencilerinin afet risk algısı ve sürdürülebilir deprem farkındalık düzeyinin incelenmesi. Sağlık ve Toplum, 34(3), 134-146.
22. Karaarslan, İ., Yavuz, B., Özdemir, S., Çakar, S., & Tatlı, M. (2023). 6 Şubat Kahramanmaraş Depremleri sonrası ilkokul öğretmenlerinin durumluk kaygı düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 10(97), 1560-1564. https://doi.org/10.5281/zenodo.8200759
23. Karabulut, N. (2023). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının deprem sonrası travma düzeylerinin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
24. Karasar, N. (2022). Bilimsel araştırma yöntemi (37. baskı). Nobel Akademi.
25. Karbeyaz, A. (2023). Deprem bölgesinde görev yapan öğretmenlerin deprem kaygısının belirlenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 58, 3138-3157. https://doi.org/10.53444/deubefd.1359263
26. Kardaş, F., & Tanhan, F. (2018). Van depremini yaşayan üniversite öğrencilerinin travma sonrası stres, travma sonrası büyüme ve umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1-36.
27. Kurt, E., & Gülbahçe, A. (2019). Van depremini yaşayan öğrencilerin travma sonrası stres bozukluğu düzeylerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(3), 957-972.
28. Matud, M. P. (2004). Gender differences in stress and coping styles. Personality and Individual Differences, 37(7), 1401-1415. https://doi.org/10.1016/j.paid.2004.01.010
29. Nobakht, H. N., Ojagh, F. S., & Dale, K. Y. (2019). Risk factors of post-traumatic stress among survivors of the 2017 Iran earthquake: The importance of peritraumatic dissociation. Psychiatry Research, 271, 702-707. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2018.12.057
30. Sarman, A., & Tuncay, S. (2024). Büyük depremden 6 ay sonra: 2023 Türkiye depremiyle ilgili haberlerin ve diğer durumların ergenlerde kaygı düzeyi ve travma sonrası stres bozukluğu belirtileriyle ilişkisi. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 18(1), 81-92. https://doi.org/10.21763/tjfmpc.1340469
31. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson Education.
32. World Health Organization (WHO). (2015). Western Pacific regional framework for action for disaster risk management for health. https://www.who.int/publications/i/item/9789290617082
33. Yalçın, M. (2024). Üniversite öğrencilerinin depreme ilişkin farkındalığı ve deprem stresiyle baş etme stratejilerinin incelenmesi. Afet ve Risk Dergisi, 7(3), 624-641. https://doi.org/10.35341/afet.1363284
34. Yiğit, E., Boz, G., Gökçe, A., & Özer, A. (2020). İnönü Üniversitesi tıp ve mühendislik fakültesi öğrencilerinin afet konusundaki bilgi, tutum ve davranışları. Sakarya Tıp Dergisi, 10(4), 580-586. https://doi.org/10.31832/smj.696069
35. Yoshida, H., Kobayashi, N., Honda, N., Matsuoka, H., Yamaguchi, T., Homma, H., & Tomita, H. (2016). Post‐traumatic growth of children affected by the Great East Japan earthquake and their attitudes to memorial services and media coverage. Psychiatry and Clinical Neurosciences, 70(5), 193-201. https://doi.org/10.1111/pcn.12379
36. Yüksek, E., Yener, R., & Çalışkan Sarı, A. (2024). Depremi deneyimleme türüne bağlı olarak kişilerdeki kaygı ve semptom düzeylerinin incelenmesi. Psikolojik Araştırma Perspektifleri Dergisi, 1(2), 1-26. https://doi.org/10.5281/zenodo.14512615