The Letters of Kâtip Rüstemzâde Abdülhamid Efendi (1924-1966)

Öz

The letters which contribute to historiography have a unique function to understand the spirit of the time which belong to. The socioeconomic and cultural images which the letters contain, contribute to analysis of the history with a lot of indicators and witnesses. It offers opportunity to the historian for reinterpreting the past by the naked eye that disclosing the indicators which are in the text by catching them. The letters of Kâtip Rüstemzâde Abdülhamid Effendi from Görele which is approached in this work are the texts which including the years of 1924-1966 and giving an idea about the social conditions of the recent period. These texts in terms of flashing to the financial difficulties in talked about the period, the relationships between people, the address form, the alterations in the written communication culture and many more, are worth examining. This work also serves as a model in terms of some community continued to use Ottoman alphabet for years after The Alphabet Reform in Turkey, in 1928. This community which includes Abdülhamid Effendi, preferred the old letters in their private correspondences, memories and notes for their habits, although they learned the new Turkish letters after the reform. As will be seen in this work; as the letters which belong to Abdülhamid Effendi, have written by the old letters, also have Ottoman wording. But when drifted toward from 1924 to 1966, the changes of the forms and contents of the letters also have come to a state in sight.

Anahtar Kelimeler

• Letters,Alphabet Reform,History,Soldiery,Captivity

KÂTİP RÜSTEMZÂDE ABDÜLHAMİD EFENDİ’NİN MEKTUPLARI (1924-1966)

Öz

Tarih yazımına önemli katkılar sağlayan mektuplar, ait oldukları zamanın ruhunu anlamada eşsiz bir işleve sahiptir. Mektupların içerdiği sosyoekonomik ve kültürel imgeler, geçmişin çözümlenmesine birçok gösterge ve tanıklıkla katkı sağlamaktadır. Metin içerisindeki göstergeleri yakalayarak açığa çıkarmak, tarihçiye geçmişi çıplak gözle yeniden yorumlama imkânı sunmaktadır. Bu çalışmada ele alınan Göreleli Kâtip Rüstemzade Abdülhamid Efendi’nin mektupları, 1924-1966 yıllarını kapsayan ve yakın dönemin sosyal koşulları hakkında fikir veren metinlerdir. Söz konusu dönemdeki geçim sorunları, insanlar arasındaki ilişkiler, hitabet biçimi, yazılı iletişim kültüründeki değişiklikler ve daha birçok konuya ışık tutması bakımından bu metinler incelemeye değer niteliktedir. Çalışma, aynı zamanda Türkiye’de 1928’deki Harf İnkılabı’nın ardından, bir kesimin yıllarca Osmanlı alfabesini kullanılmaya devam etmesine örnek teşkil eder. Abdülhamid Efendi’nin de içinde yer aldığı bu kesim, yeni Türk harflerini inkılabın hemen sonrasında öğrenmiş olsa da alışkanlıkları gereği özel yazışma, hatıra ve notlarında eski harfleri tercih etmiştir. Çalışmada da görüleceği üzere; Abdülhamid Efendi’ye ait mektuplar eski harflerle yazıldığı gibi, mektuplarda Osmanlı üslubu hâkimdir. Ancak 1924’ten 1966’ya doğru gelindikçe, mektupların biçim ve muhtevasında oluşan değişiklikler de gözle görünür bir hal almıştır.

Anahtar Kelimeler

• Mektuplar,Harf İnkılabı,Tarih,Askerlik,Esaret

Kaynakça

1. BALTAOĞLU, Ali Galip (2009), “Bir Vali Hakkında Atatürk’e Yazılmış Şikâyet Mektubu (Dilekçesi) ve Düşündürdükleri”, Turkish Studies, C.3, Sy. 4, ss. 297-310. BOZKURT, İbrahim ve Bozkurt, Birgül (2009), “Yeni Alfabenin Kabulü Sonrası Mersin’de Açılan Millet Mektepleri ve Çalışmaları”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, C. 8, Sy. 18-19, ss.117-135. TUNCEL, Bedrettin (1974), “Mektup Türüne Giriş”, Türk Dili, Sy.274, ss.9-16. UYANIK, Ercan ve Çam, İrfan Davut (2014), “Arap Elifbası’ndan Latin Alfabesine Geçiş sürecinde Garpçı Söylemler”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, C. 14, Sy.29, ss.189-221. YAZGAN, Mustafa, 1958 Görele doğumlu, Emekli, Lise mezunu, (Kişisel görüşme: 01.09.2016). YAZGAN, Şekip, 1932 Görele doğumlu, Emekli, İlkokul mezunu (Kişisel görüşme: 10.09.2016).