Araştırma Makalesi

MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ

Cilt: 8 Sayı: 15 22 Nisan 2018
PDF İndir
EN TR

MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ

Öz

29 Mayıs 2012'de Rakhine (Arakan) eyaletinde Budist bir kadının üç Rohingya Müslümanının tecavüzüne uğradığına yönelik iddiaların ardından çıkan şiddet olayları Rohingyaları bir anda uluslararası kamuoyunun gündemine taşımıştır. Rohingyalara yönelik devlet ve devlet destekli eylemciler tarafından gerçekleştirilen saldırıların etnik temizlik operasyonuna dönüşmesi, büyük bir insanlık trajedisini beraberinde getirmiştir. Operasyonlarla birlikte yaklaşık 6 yıllık süreçte binlerce Rohingya Müslümanı hayatını kaybederken, yüz binlercesi evlerini terk ederek komşu ülkelere sığınmak zorunda kalmıştır. Dünyanın gözünün Rohingyalara dönmesi bu olaylarla gerçekleşmiş olsa da yaşanan olayların tarihsel temellerinin olduğunu söylemek mümkündür. Zira Rohingyalar modern Myanmar devletinin kurulmasından bu yana en fazla ayrımcılığa ve şiddete maruz kalan azınlık grubudur. Söz konusu şiddet ve ayrımcılık son yıllarda uluslararası kamuoyunun tepkisini daha fazla çekmesine rağmen Myanmar yönetimi Rohingyaları yok saymaya ve yok etmeye devam etmektedir. Bu durum Rohingya trajedisinin uluslararası hukuksal boyutuyla değerlendirilmesini önemli bir gereklilik haline getirmiştir. Bu kapsamdan hareketle çalışmada öncelikle Myanmar’ın Rohingya politikası ele alınmakta ardından ise olayın uluslararası hukuk bağlamında nasıl değerlendirileceği ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AHMED, Imtiaz (2013), “Devletsiz Rohingyaların Vahim Durumu ve Ne Yapılmalı?”, Çev. Huri Küçük, Der. Abdurrahman Babacan, Araf’ta Bir Toplum: Arakan, İstanbul, İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği (MAZLUMDER) Yayınları, ss. 14-24.AMBOS, Kai (2009), “What Does ‘Intent to Destroy’ in Genocide Mean?”, International Review of Red Cross, C. 91, Sy. 876, ss. 833-858.AMNESTY INTERNATIONAL (21 Kasım 2017), “Myanmar: Rohingya Trapped in Dehumanising Apartheid Regime”, https://www.amnesty.org/en/latest/news/2017/11/myanmar-rohingya-trapped-in-dehumanising-apartheid-regime/, Erişim tarihi: 2 Şubat 2018.ARAL, Berdal (2013), “Self-Determinasyon Hakkı Ekseninde Burma’daki Rohingya Azınlığı” Der. Abdurrahman Babacan, Araf’ta Bir Toplum: Arakan, İstanbul, İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği (MAZLUMDER) Yayınları, ss. 26-43.BAHAR, Abid (21 Aralık 2012), “Racism to Rohingya in Burma”, http://www.burmalibrary.org/docs14/ARAKAN-Racism_to_Rohingya-red.pdf, Erişim tarihi 13 Ocak 2017.BBC NEWS (3 Temmuz 2014), “Why is There Communal Violence in Myanmar?”, http://www.bbc.com/news/world-asia-18395788, Erişim tarihi: 10 Ocak 2018.BBC NEWS (9 Ekim 2016), “Myanmar Policemen Killed in Rakhine Border Attack”, http://www.bbc.com/news/world-asia-37601928, Erişim tarihi 20 Ocak 2018.BBC NEWS (16 Ocak 2017), “Rohingya Crisis: Bangladesh and Myanmar Agree Repatriation Timeframe”, 16 Ocak 2018, http://www.bbc.com/news/world-asia-42699602, Erişim tarihi 20 Ocak 2018. BBC NEWS (19 Eylül 2017), “Myanmar: What Sparked Latest Violence in Rakhine?”, http://www.bbc.com/news/world-asia-41082689, Erişim tarihi: 27 Ocak 2018.BBC NEWS (18 Aralık 2017), “Myanmar Rohingya: What You Need to Know About the Crisis, http://www.bbc.com/news/world-asia-41566561, Erişim tarihi: 29 Aralık 2017.BBC TÜRKÇE (24 Kasım 2016), “Zulümden Kaçamayan Halk: Arakanlı Müslümanlar”, http://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-38077770, Erişim tarihi 20 Ocak 2018. BENNET, James (14 Aralık 2017),“Rohingya Death Toll Likely Above 10,000, MSF Says Amid Exodus”, http://www.abc.net.au/news/2017-12-14/rohingya-death-toll-in-the-thousands-says-msf/9260552, Erişim tarihi 20 Ocak 2018. BUCHANAN, Francis (2003), “A Comparative Vocabulary of Some of the Languages Spoken in the Burma Empire”, SOAS Bulletin of Burma Research, C. 1, Sy. 1, ss. 40-57.BURMA CITIZENSHIP LAW (15 Ekim 1982), http://un-act.org/publication/view/myanmars-citizenship-law-1982/, Erişim tarihi 17 Ocak 2018.CHAN, Aye (2005), “The Development of a Muslim Enclave in Arakan (Rakhine) State of Burma (Myanmar)”, SOAS Bulletin of Burma Research, C. 3, Sy. 2, ss. 396-420.CIA WORLD FACTBOOK (2017), “Burma Country Profile”, https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bm.html, Erişim tarihi: 29 Aralık 2017.ÇEBİ, Emrin (2017), Myanmar’ın Rohingya Çıkmazı: Arakan’da Tarihî Süreç, İç Dinamikler ve Uluslararası Aktörler, İnsani ve Sosyal Araştırmalar Merkezi (İNSAMER), Araştırma 37.DAILY MAIL ONLINE (22 Ekim 2017), “Over 600,000 Rohingya Have Fled to Bangladesh, UN Says”, http://www.dailymail.co.uk/wires/afp/article-5005757/Bangladesh-braces-possible-surge-Rohingya-arrivals.html, Erişim tarihi: 29 Aralık 2017.DALAR, Mehmet (2008), “Dayton Barış Antlaşması ve Bosna Hersek’in Geleceği”, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, C. 1, Sayı 16, ss. 91-123.DALAR, Mehmet (2016), “BM Güvenlik Konseyi’nin Suriye Krizindeki Tutumu”, Der: Fatma Taşdemir, Suriye: Çatışma ve Uluslararası Hukuk, Ankara, Nobel Yayınları, ss. 1-42.DENİZ, Kılınç (25 Aralık 2017), “Çin ve Rusya BM'nin Myanmar Kararını Reddetti”, http://www.hurriyet.com.tr/cin-ve-rusya-bmnin-myanmar-kararini-reddetti-40689024, Erişim tarihi: 4 Şubat 2017.ELEKDAĞ, Sevin (2008), “Uluslararası Adalet Divanı’nın Kararı: Soykırım Hukukuna Önemli Bir Katkı”, Der. Sevin Elekdağ ve Erhan Türbedar, Uluslararası Suçlar Bosna-Hersek Örneği, Ankara, ASAM-İKSAREN Yayınları.EVANS, Graham ve NEWNHAM, Jeffrey (2007), Uluslararası İlişkiler Sözlüğü, Çev. H. Ahsen Utku, İstanbul, Gökkubbe Yayınları.GÖKCAN, Özkan (2010), “Myanmar (Burma): Karanlıkta Yazılan Tarih”, Der. K. İnat, B. Duran ve M. Ataman, Dünya Çatışmaları: Çatışma Bölgeleri ve Konuları Cilt 2, Ankara, Nobel Yayın Dağıtım, ss. 531-545.HALATÇI, Ülkü (2013), “Uluslararası Hukuk Açısından Libya ve Suriye Örneğinde Koruma Sorumluluğu”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, C. 4, Sy. 14, ss. 269-297.HAQUE, Nicolas (21 Eylül 2017), “Rohingya Hindus Now Face Uncertainty in Myanmar”, http://www.aljazeera.com/news/2017/09/rohingya-hindus-face-uncertainty-myanmar-170921093116573.html, Erişim tarihi 10 Ocak 2018.HUMAN RIGHTS WATCH, “Rohingya Crisis”, https://www.hrw.org/tag/rohingya-crisis, Erişim tarihi: 2 Şubat 2018.HUMAN RIGHTS WATCH (22 Nisan 2013), “All You Can Do is Pray”, https://www.hrw.org/report/2013/04/22/all-you-can-do-pray/crimes-against-humanity-and-ethnic-cleansing-rohingya-muslims, Erişim tarihi: 19 Ocak 2018.IBRAHIM, Azeem (2016), The Rohingyas: Inside Myanmar’s Hidden Genocide, London, Hurst&Company.INKEY, Mark (17 Temmuz 2013), “Thein Sein Talks at Chatham House”, http://www.newmandala.org/thein-sein-talks-at-chatham-house/, Erişim tarihi: 19 Ocak 2018.INTERNATIONAL COURT OF JUSTICE (24 Mayıs 1980), United States Diplomatic and Consular Staff in Tehran United States V. Iran, http://www.worldcourts.com/icj/eng/decisions/1980.05.24_consular_staff.htm, Erişim tarihi: 6 Şubat 2016. INTERNATIONAL COMMISSION ON INTERVENTION AND STATE SOVEREIGNTY (2001),The Responsibility to Protect, Ottawa, International Development Research Centre Publications.KAYINI, Hannah ve NANG, Saw (10 Ocak 2018), “Reuters Reporters Are Charged in Myanmar With Obtaining State Secrets”, https://www.nytimes.com/2018/01/10/world/asia/myanmar-reuters-reporters.html, Erişim tarihi: 4 Şubat 2018.KIRONSKA, Kristina (2017), “The Rohingya Oxymoron: Stateless People Leaving Their Home Country”, Samuel C. Y. Ku ve Kristina Kironska (der.), Migration in East and Southeast Asia, Toh Tuck Link, Wolrd Scientific Publishing, ss. 213-240.LEIDER, Jacques P. (18 Ekim 2012), “The Muslims in Rakhine and the Political Project of the Rohingyas”, http://www.burmalibrary.org/docs21/Jacques-P-Leider-2012-The_Muslims_in_Rakhine_and_the_political_project_of_the_Rohingyas-en.pdf, Erişim tarihi 17 Ocak 2018.LONE, Wa ve NAING, Shoon (25 Ağustos 2017), “Rohingya Muslim Militants Armed with Machetes 'Ambush Burma Police' Killing up to 32”, http://www.independent.co.uk/news/world/asia/rohingya-burma-myanmar-muslim-attack-ambush-police-dead-machetes-rakhine-a7911601.html, Erişim tarihi 20 Ocak 2018.MÉDECINS SANS FRONTIÈRES-HOLLAND (2002),10 Years for the Rohingya Refugees in Bangladesh: Past, Present and Future, Amsterdam, Medecins Sans Frontieres-Holland Publications.MINORITY RIGHT GROUP, “Myanmar/Burma - Muslims and Rohingya”, http://minorityrights.org/minorities/muslims-and-rohingya/, Erişim tarihi: 19 Ocak 2018.NEMOTO, Kei (2005), “The Rohingya Issue: A Thorny Obstacle between Burma (Myanmar) and Bangladesh”, Der. K. Inoue, E. Arai ve M. Murayama, Elusive Borders: Changing Sub-regional Relations in Eastern South Asia, Chiba/Japan, Institute of Developing Economies, Chiba, Institute of Developing Economies Publications, ss. 137-155.OMI, Saiful Huq (5 Temmuz 2012), “Rights Group Slams Abuse of Rohingyas”, http://www.rfa.org/english/news/myanmar/abuse-07052012172223.html, Erişim tarihi: 19 Ocak 2018.ÖZAY, Mehmet (2013), Arakan Müslümanları: Kaybolmaya Yüz Tutmuş Bir Halkın Hikayesi, İstanbul, Metamorfoz Yayıncılık.SEEKINS, Donald M. (2017), Historical Dictionary of Burma, London, Rowman and Littlefield Publications.SELTH, Andrew (2003), Burma’s Muslims: Terrorists or Terrorised?, Canbera, Strategic and Defence Studies Centre The Australian National University.SOYKIRIM SUÇUNUN ÖNLENMESİNE VE CEZALANDIRILMASINA DAİR SÖZLEŞME (1948). https://www.tbmm.gov.tr/komisyon/insanhaklari/pdf01/33-36.pdf, Erişim tarihi: 3 Şubat 2018.SZEP, Jason (15 Mayıs 2013), “Special Report - In Myanmar, Apartheid Tactics against Minority Muslims”, https://www.reuters.com/article/us-myanmar-rohingya-specialreport/special-report-in-myanmar-apartheid-tactics-against-minority-muslims-idUSBRE94E00020130515, Erişim tarihi: 19 Ocak 2018.TELLİ, Azime (2012), “İnsani Müdahaleden Koruma Sorumluluğuna Geçiş: Eski Sorun, Yeni Kavram”, Nevşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 1, Sy 2, ss. 206-220.THE CONSTITUTION OF UNION THE UNION OF BURMA (1974), http://www.burmalibrary.org/docs07/1974Constitution.pdf, Erişim tarihi 15 Ocak 2018.UNITED NATIONS (1945), Charter of the United Nations and Statute of the International Court of Justice, New York, UN Publications.UNITED NATIONS (2005), Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts 2001, New York, UN Publications.UNITED NATIONS GENERAL ASSEMBLY (8 Eylül 2017),Report of the Special Rapporteur on the Situation of Human Rights in Myanmar A/72/382, New York, UN Publications. UNITED NATIONS HUMAN RIGHTS OFFICE OF THE HIGH COMISSIONER (2017), Report of OHCHR Mission to Bangladesh Interviews with Rohingyas Fleeing from Myanmar since 9 October 2016, New York, OHCHR Publications.UNITED NATIONS SECURITY COUNCIL (28 Nisan 2006), Resolution 1674 (2006) Adopted by the Security Council at its 5430th Meeting, on 28 April 2006, New York, UN Publications.UNITED NATIONS SECURITY COUNCIL (6 Kasım 2017),Statement by the President of Security Council S/PRST/2017/22, New York, UN Publications.YEGAR, Moshe (1972), The Muslims of Burma: A Study of a Minorty Group, Otto Harrassowitz, Wiesbaden.YEGAR, Moshe (2002), Between Integration and Secession: The Muslim Communities of the Southern Thailand, and Western Burma/Myanmar, Maryland, Lexington Books.YUNUS, Mohammed (1994), A History of Arakan (Past & Present), Chittagong, University of Chittagong Publications.YUNUS, Mohammed (2017), Arakan’da Rohingya Soykırımı: Gerekçe, Yöntem ve Soruna Yönelik Çözüm Önerileri, Çev. Münire Zeynep Maksudoğlu, Ankara, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.ZARNI, Maung (5 Ekim 2012), “Did the Gov’t Incite the Racial Violence Targeting the Rohingya?”, http://www.dvb.no/analysis/did-the-govt-incite-the-racial-violence-targeting-the-rohingya/24116, Erişim tarihi: 19 Ocak 2018.ZARNI, Maung ve COWLEY, Alice (2014), “The Slow-Burning Genocide Of Myanmar’s Rohingya”, Pacific Rim Law & Policy Journal, C. 23, Sy. 3, ss. 681-752.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Dalar *
Abant İzzet Baysal Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü
0000-0001-5044-859X
Türkiye

Özkan Gökcan *
Munzur Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü
0000-0002-3286-1580
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2018

Kabul Tarihi

22 Nisan 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 8 Sayı: 15

Kaynak Göster

APA
Dalar, M., & Gökcan, Ö. (2018). MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 33-64. https://doi.org/10.29029/busbed.391407
AMA
1.Dalar M, Gökcan Ö. MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ. BUSBED. 2018;8(15):33-64. doi:10.29029/busbed.391407
Chicago
Dalar, Mehmet, ve Özkan Gökcan. 2018. “MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 (15): 33-64. https://doi.org/10.29029/busbed.391407.
EndNote
Dalar M, Gökcan Ö (01 Nisan 2018) MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8 15 33–64.
IEEE
[1]M. Dalar ve Ö. Gökcan, “MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ”, BUSBED, c. 8, sy 15, ss. 33–64, Nis. 2018, doi: 10.29029/busbed.391407.
ISNAD
Dalar, Mehmet - Gökcan, Özkan. “MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 8/15 (01 Nisan 2018): 33-64. https://doi.org/10.29029/busbed.391407.
JAMA
1.Dalar M, Gökcan Ö. MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ. BUSBED. 2018;8:33–64.
MLA
Dalar, Mehmet, ve Özkan Gökcan. “MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 8, sy 15, Nisan 2018, ss. 33-64, doi:10.29029/busbed.391407.
Vancouver
1.Mehmet Dalar, Özkan Gökcan. MYANMAR’IN ROHİNGYA MÜSLÜMANLARI POLİTİKASI: TARİHSEL VE HUKUKSAL BİR ANALİZ. BUSBED. 01 Nisan 2018;8(15):33-64. doi:10.29029/busbed.391407

Cited By