Components Of Hadj From The Point Of Islamıc Mystıcısm

Öz

In the culture of suf, worshipings express a meaning of body and soul combination. In this thesis, as general prayer, alms, fasting in which substance and meaning combines and in particular hajj rituals are discussed by their spiritual and mystical aspects.

Hadj ritual is a worshiping in which body and soul, substance and meaning combines. Apparent hadj means abstinence from Allah's prohibitions and contamination on the convergence to Allah and done with Allah. In this work we have tried to compile and interpret the mystical concepts and sufıc approaches which take place in the basic sufi classics like Haris Muhasibi, Hâkim Tirmizî, Serrac Tûsî, Kelebazî, Ebu Talib Mekkî, Kuşeyrî, Hucvirî, Gazâlî, Geylanî, Sühreverdî, İbn Arabî, Mevlânâ Celâleddîn Rumî, Abdülkerim Cilî, İsmail Ankaravî, İsmail Hakkı Bursevî, İsmail Hakkı Erzurumî and Dihlevî.

Anahtar Kelimeler

• Worship,Prayer,Alms,Fasting,Hadj,Sufi Culture

TASAVVUFÎ AÇIDAN HACC’IN RUKÛNLARI

Öz

Tasavvuf kültüründe ibadetler, beden ile ruhun birleştiği bir mana ifade eder. Bu tezde, madde ile mananın bütünleştiği genelde namaz, zekât, oruç; özelde hac ibadeti manevî ve tasavvufî yönleriyle ele alınmıştır.

Hac madde ile mananın; beden ile ruhun birleştiği bir ibadettir. Zahirî hac, Allah ’ın yasaklarından uzaklaşma ve O’nun emirlerine uymadır. Batınî hac, Allah ile yakınlaşmayı sağlar ve Allah ile yapılır.

Bu çalışmamızda Haris Muhasibi, Hâkim Tirmizî, Serrac Tûsî, Kelebazî, Ebu Talib Mekkî, Kuşeyrî, Hucvirî, Gazâlî, Geylanî, Sühreverdî, İbn Arabî, Mevlânâ Celâleddîn Rumî, Abdülkerim Cilî, İsmail Ankaravî, İsmail Hakkı Bursevî, İsmail Hakkı Erzurumî, Dihlevî gibi temel tasavvuf klasiklerinde geçen sufî yaklaşımlarını ve tasavvufî kavramları derlemeye ve yorumlamaya çalıştık.

Anahtar Kelimeler

• İbadet,Namaz,Zekât,Oruç,Hac,Tasavvuf Kültürü

Kaynakça

1. Akyüz, Vecdi, İbadet İlkeleri, İlke Yayıncılık, İstanbul, 2005.
2. Ankaravî, İsmail, Minhacü’l-Fukara, (haz. Saadettin Ekici), İnsan Yay., İstanbul, 1996.
3. Cevziyye, İbn Kayyım, Fevâid, Darü’n-Nifâs, Beyrut, 1979.
4. Cilî, Abdülkerim b. İbrahim, el-İnsanü’l-Kâmil, Dâru’l-Kütübü’l-İlmiyyeti, Beyrut, 1997.
5. Daryal, Ali Murat, Dini Hayatın Psiko-Sosyal Temelleri, Marmara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Vakfı Yay., İstanbul, 1999.
6. Dihlevî, Şah Veliyullah, Huccetullâhi’l-Baliğa, Dârü İhyâi’l-Ulûm, Beyrut, 1990.
7. Eraydın, Selçuk, Tasavvuf ve Ede biyat Yazıları, Mavi Yay., İstanbul, 1997.
8. Erul, Bünyamin, Ekrem Keleş, Haccı Anlamak, Diyanet İşleri Başkanlığı Yay., Ankara, 2006.

9. Erzurumî, Bedrüddin, Gülzâr-ı Samini Sohbetler, Marifet Yay., İstanbul, 1993, C. 1-2.
10. Gazâlî, Ebû Hâmid, İhyâ-ı Ulûmi’d-dîn, Müessesetü’r-Riclibî, Kahire, 1974, C. 1-4.
11. Geylanî, Abdülkadir, Sırrû ’l-Esrar, (çev. Mehmet Eren), Gelenek Yay., İstanbul, 2006.
12. Hucvirî, Ali b. Osman, Keşfû ’l-Mahcûb, (thk. Mahmûd Âbidî), İntişârât-ı Sâdâ ve Sîmâ, 1384, hş. 2006.
13. ---------------, Keşfû ’l-Mahcûb, Hakikat Bilgisi, (haz. Süleyman Uludağ), Dergah Yay., İstanbul, 1996.
14. İbn Arabî, el-Futuhatu ’l-Mekkiyye fi Marifeti’l-Esrarü ’l-Malikiyye ve ’l- Mülkiyye, Daru İhya et-Turas, Beyrut, 1998, C. 1-3.
15. İkbal, Muhammed, Benlik ve Toplum, (çev. Ali Yüksek), Birleşik Yay., İstanbul, 1996.
16. İslâmoğlu, Mustafa, Hac Risalesi, Düşün Yayıncılık, İstanbul, 2006.
17. Kelâbazî, Ebu Bekir Muhammed, et-Taarruf li Mezhebi Ehli’t-Tasavvuf Mektebetü’l-Külliyyâti’l-Ezheriyye, Kahire, 1980.
18. Kuşeyrî, Abdülkerim, Risâletü ’l-Kuşeyrî, Daru’l-Hayr, Beyrut, 2003.
19. Kübrâ, Necmüddin, Tasavvufî Hayat, (haz. Mustafa Kara), Dergah Yay., İstanbul, 1980.
20. Mâverdî, Ebû’l-Hasan, Edebü’d-Dünya ve’d-Din, Daru İhyâ-i Ulûm, Beyrut, 1988.
21. Muhasibî, Hâris, er-Riâye li Hukukillâh, (Edited By. Margaret Smith), London, E.J.W. Gıbb Memorıal Serıes, 1984.
22. Necati, Muhammed Osman, Hadis ve Psikoloji, (çev. Mustafa Işık), Fecr Yayınları, Ankara, 2002.
23. Nedvî, Abdül-Barî, Tasavvuf ve Hayat, (çev. Mustafa Ateş), İrfan Yayınevi, İstanbul, 1974.
24. Okumuşlar, Muhiddin, Fıtrattan Dine, Yediveren Yay., İstanbul, 2002.
25. Şeriatî, Ali, Hac, (çev. Mustafa Çoban), Özgün Yay., İstanbul, 2006.
26. Tûsî, Serrâc, el-Lümâ fi Tarihi’t-Tasavvufı’l-İslamiyyi, Dâru’l-Kütübi’l İlmiyyeti, Beyrut, 2001.
27. Uludağ, Süleyman, “Cemâl-i Kâbe ve Hac”, Keşkül Dergisi, Hac Özel Sayısı, İstanbul, 2006.
28. Ünal, Ali, Kur’an ’da Temel Kavramlar, Nil Yay., İzmir, 1999.
29. Yağmur, Abdurrahman, Her Yönüyle Hac, Rehber Yay., İstanbul, 2006.
30. Yılmaz, H. Kâmil, Ana Hatlarıyla Tasavvuf ve Tarikatler, Ensar Neşriyat, İstanbul, 2002.